مجله علمی پژوهشی بوم شناسی کاربردی

Mendeley  

Zotero  

Najafi A, Ashrafzadeh M R, Ranjbar N, Khosravi R. Comparative Modeling of the Biological Invasion Risk of the Red-Eared Slider Turtle (Trachemys Scripta Elegans) in Iran Using Climatic and Non-Climatic Predictors. Iranian Journal of Applied Ecology 2026; 15 (1) :15-30
URL: http://ijae.iut.ac.ir/article-1-1301-fa.html

لاک‌پشت گوش‌قرمز (Trachemys scripta elegans) یکی از خطرناک‌ترین گونه‌های بیگانه مهاجم در جهان است که از اوایل دهه ۱۳۸۰ در ایران گزارش شده است. در این پژوهش از رویکردهای مدل‌سازی با «متغیرهای صرفاً اقلیمی» و «متغیرهای اقلیمی- غیراقلیمی» برای ارزیابی زیستگاه‌های بالقوه در معرض تهاجم لاک‌پشت گوش‌قرمز استفاده شد. بر اساس یافته‌ها، در رویکرد اول (مدل‌سازی با متغیرهای صرفاً اقلیمی) حدود 5/18 درصد از گستره کشور به عنوان زیستگاه بالقوه شناسایی شد، درحالی که این مقدار در رویکرد دوم به 2/17 درصد کاهش یافت. میزان هم‌پوشی این زیستگاه‌ها با مناطق حفاظت‌شده در دو رویکرد به ترتیب 14/2 درصد و 14/7 درصد برآورد شد. بیشترین مساحت زیستگاه‌های در معرض خطر، مربوط به مناطق جنوبی دریای کاسپین در استان‌های گلستان، گیلان و مازندران (حدود ۸۰ درصد) و اردبیل (حدود ۱۰ درصد) است. اگرچه حداقل دمای سردترین ماه سال، مهم‌ترین عامل محدودکننده پراکنش در هر دو مدل بود، اما نتایج بر ضرورت استفاده هم‌زمان از متغیرهای اقلیمی و غیراقلیمی در مدل‌سازی ریسک تهاجم تأکید دارد. این یافته‌ها مبنایی علمی برای اولویت‌بندی پایش و مدیریت زیستگاه‌های آسیب‌پذیر، به‌ویژه در شمال کشور، فراهم می‌کند.