مجله علمی پژوهشی بوم شناسی کاربردی

Mendeley  

Zotero  

Hoseini chamani S S, Hassanzad Navroudi I, Nazari M. Evaluation and Prioritization of Tree Species for Afforestation based on Ecological Capability using the Analytic Network Process (Case Study: Masuleh Watershed). Iranian Journal of Applied Ecology 2026; 15 (1) :85-101
URL: http://ijae.iut.ac.ir/article-1-1285-fa.html

انتخاب گونه‌های مناسب برای جنگل‌کاری و احیای جنگل‌های تخریب‌شده، از عوامل مهم در تداوم خدمات اکوسیستمی و حفظ تنوع-زیستی جنگل‌ها است. هدف این پژوهش، اولویت‌بندی گونه‌ها برای جنگل‌کاری در حوضه آبخیز ماسوله بر اساس ارزیابی توان اکولوژیک و معیارهای مدیریت پایدار جنگل بود. ابتدا بر اساس مدل مخدوم (۱۳۸۰) و با معیارهای ارتفاع، شیب و عمق خاک، مناطق مستعد مشخص شد. در این مناطق، یگان‌های زیست‌محیطی بر اساس توپوگرافی، خاک و پوشش گیاهی شناسایی و یگان‌های مشابه ادغام شدند. پس از بررسی نیازهای اکولوژیک درختان، برای هر یگان چهار گونه معرفی شد. با انجام پرسش‌نامه، دیدگاه خبرگان درباره معیارهای اقتصادی، اجتماعی و اکولوژیک گردآوری و چهار گونه‌ درختی با تحلیل شبکه‌ای (ANP) اولویت‌بندی شدند. نتایج نشان داد بر اساس ارزیابی توان رویشگاه، معیارهای مدیریت پایدار و قضاوت خبرگان، توسکای ییلاقی، بلندمازو، پلت، راش و ممرز اولویت بیشتری داشتند. در مقابل، در یگان‌های با کیفیت ضعیف، کاج سیاه و کاج الداریکا رتبه بالاتری به دست آوردند. وزن‌های حاصل از ANP بیانگر اولویت نسبی چهار گونه در هر یگان بوده و نشان‌دهنده اولویت مطلق میان گونه‌های شناسایی‌شده نیست. می-توان بیان نمود تلفیق ارزیابی توان اکولوژیک و ANP چارچوبی کاربردی برای انتخاب گونه‌ها، متناسب با شرایط رویشگاهی و بازسازی پایدار جنگل فراهم می‌کند.