مجله علمی پژوهشی بوم شناسی کاربردی

Mendeley  

Zotero  

Soleimanipour S S, Mohammadyari F. Integrated Analysis of Ecosystem Functioning and Economic Valuation of Carbon Sequestration and Storage in the Takhtedaraz Watershed: An InVEST-based Approach. Iranian Journal of Applied Ecology 2026; 15 (1) :31-51
URL: http://ijae.iut.ac.ir/article-1-1318-fa.html

درک چگونگی تأثیر تغییرات کاربری زمین بر ذخیره کربن منطقه‌ای برای حفظ تعادل کربن اکوسیستم‌ها ضروری است. بدین منظور، پژوهش حاضر با هدف مدل‌سازی مکانی- زمانی ذخیره و ترسیب کربن با استفاده از مدل ذخیره و ترسیب کربن نرم افزار InVEST طی بازه ۲۰ ساله (1403-1383) و ارزش گذاری اقتصادی آن با روش هزینه اجتماعی کربن انجام شد. نتایج نشان داد که طی دو دهه گذشته، کاهش قابل توجه جنگل‌های متراکم و افزایش جنگل‌های با تاج‌ پوشش کمتر، بیانگر تخریب تدریجی ساختار جنگل‌های طبیعی است. این تغییرات موجب کاهش میانگین ذخیره کربن از 10/5 به 9/54 تن در هکتار (حدود 9 درصد)، کاهش ذخیره کل کربن از 43/4 به 40/2 میلیون تن و برآورد ترسیب خالص معادل 3/23- میلیون تن طی دوره مورد مطالعه شد. همچنین، براساس نتایج، ارزش اقتصادی کربن ذخیره شده در سال 1403 معادل 899 همت و میانگین نرخ سالانه ترسیب کربن در بازه زمانی 1403-1383، معادل 197597- تن برآورد شد. نتایج این مطالعه می‌تواند مبنای علمی ارزشمندی برای بهینه‌سازی استراتژی‌های کاربری/ پوشش اراضی، حفاظت از اکوسیستم‌های طبیعی و برنامه‌ریزی‌های مرتبط با مدیریت پایدار کربن در منطقه مورد مطالعه را فراهم کند.