مجله علمی پژوهشی بوم شناسی کاربردی

Mendeley  

Zotero  

Akhavan Armaki M, Hashemi M, Shakeri M R. Analysis of the Relationship Between Environmental Factors and the Distribution of Medicinal Species Ferula Gummosa Using Multivariate Methods (TWINSPAN and PCA) in the Taleghan Watershed. Iranian Journal of Applied Ecology 2026; 14 (4) :31-42
URL: http://ijae.iut.ac.ir/article-1-1302-fa.html

رشد و استقرار گونه‌های گیاهی به شرایط محیطی و ویژگی‌های بوم‌شناختی رویشگاه وابسته است. این پژوهش با هدف بررسی روابط بین عوامل محیطی و پراکنش گونه دارویی Ferula gummosa در مراتع حوضه آبخیز طالقان استان البرز انجام شد. نمونه‌برداری پوشش گیاهی در 40 پلات واقع در امتداد 4 ترانسکت 100 متری و هم‌زمان نمونه‌برداری خاک انجام گرفت. برای طبقه‌بندی پوشش گیاهی از روش TWINSPAN و برای تعیین عوامل مؤثر بر پراکنش گونه از تحلیل مؤلفه‌های اصلی (PCA) استفاده شد. نتایج نشان داد که ارتفاع، شیب، ماده آلی، نیتروژن، میزان آهک و بافت خاک مهم‌ترین عوامل مؤثر بر پراکنش این گونه هستند. تیپ گیاهی Agropyron intermedium با ارتفاع حدود 2400 متر، شیب 35 درصد، ماده آلی 2/8 درصد، نیتروژن 0/25 درصد و بافت لوم شنی، مناسب‌ترین شرایط رویشی را فراهم کرد، در حالی که تیپ Sophora alopecuroides–Astragalus paralogues دارای نامناسب‌ترین شرایط بود. بیشترین تولید و استقرار باریجه در ارتفاع 2300 تا 2500 متر، شیب 20 تا 40 درصد و خاک‌های حاصلخیز با بافت لوم شنی، ماده آلی و نیتروژن بالا و آهک کمتر مشاهده شد. این نتایج می‌تواند در شناسایی رویشگاه‌های مناسب و مدیریت پایدار این گونه ارزشمند کاربرد داشته باشد.