مجله علمی پژوهشی بوم شناسی کاربردی

Mendeley  

Zotero  

Khosravi R, Roohbakhsh M, Julaie L, Eskandari F, Hemami M. Population Trends and Dynamic of the Persian Fallow Deer (Dama mesopotamica) in Captive Breeding Centers in Fars, Yazd, and Ilam Provinces. Iranian Journal of Applied Ecology 2026; 14 (4) :1-14
URL: http://ijae.iut.ac.ir/article-1-1296-fa.html

گوزن زرد ایرانی (Dama mesopotamica) یکی از گونه‌های در معرض خطر انقراض است که بقای آن به برنامه‌های تکثیر در اسارت وابسته شده است. ارزیابی روند و پویایی جمعیت در مراکز نگهداری، به‌ویژه در شرایط محدودیت داده‌های جمعیت‌شناختی، نقش مهمی در بهبود مدیریت این گونه دارد. در این مطالعه، روندهای جمعیتی چهار مرکز تکثیر در اسارت (ارسنجان، میانکتل، باغ شادی و مانشت و قلارنگ) با استفاده از داده‌های سرشماری مورد تحلیل مقایسه‌ای قرار گرفت. شاخص‌هایی نظیر نرخ رشد جمعیت، نرخ خالص تغییرات طبیعی و تغییرات ناشی از جابه‌جایی افراد ، شاخص کمکی عملکرد جمعیت و نقش عوامل محیطی بررسی شد. مراکز مورد مطالعه الگوهای متفاوتی از رشد و پایداری جمعیت نشان داند. مرکز تکثیر ارسنجان با تولد ۷۸ رأس گوزن زرد طی ۱۳ سال، بیشترین افزایش تجمعی جمعیت را نشان داد. مرکز تکثیر باغ شادی روندی با نوسانات کمتر داشت، در حالی‌که مراکز تکثیر میانکتل و مانشت با ناپایداری بیشتر و وابستگی شدید به مداخلات مدیریتی مواجه بودند. نتایج نشان داد که پایداری جمعیت در این مراکز بیش از آنکه وابسته به افزایش سریع ناشی از مداخلات کوتاه‌مدت باشد، به تعادل میان نرخ‌های افزایش و کاهش جمعیت و انطباق اقدامات مدیریتی با ظرفیت برد زیستگاه وابسته است.