مجله علمی پژوهشی بوم شناسی کاربردی

Mendeley  

Zotero  

Varasteh Moradi H, Boroughani M, Nadim A. Responses of Birds and Insects Communities to Natural and Artificial Forest Gaps (Case Study: Shastkalateh Forest, Gorgan, Iran). Iranian Journal of Applied Ecology 2025; 14 (3) :37-53
URL: http://ijae.iut.ac.ir/article-1-1295-fa.html

روشنه‌های جنگلی به عنوان یکی از مهم‌ترین آشفتگی‌های اکولوژیک، بر پوشش گیاهی، حشرات و پرندگان اثر می‌گذارند. این پژوهش با هدف مقایسه تراکم و تنوع پرندگان در سه تیمار تاج‌بسته (شاهد)، روشنه طبیعی و روشنه مصنوعی در جنگل حفاظت‌شده شصت‌کلاته انجام شد. در ۷۰ نقطه به شعاع ۲۵ متر، نمونه‌برداری از پرندگان، حشرات (با استفاده از تله پنجره‌ای و گودالی) و متغیرهای زیستگاهی به روش نقطه‌ای و فاصله‌ای صورت گرفت. نتایج تحلیل افزونگی نشان داد که بیشترین همبستگی مثبت پرندگان با متغیرهای زیستگاهی و حشرات، مربوط به روشنه‌های طبیعی و تاج‌بسته است. روشنه‌های طبیعی بیشترین فراوانی پرندگان را داشتند که به دلیل ورود نور، پیچیدگی ساختاری و پویایی بالای آن‌هاست. در مقابل، روشنه‌های مصنوعی با کاهش پیچیدگی ساختاری و ناپایداری منابع غذایی، تأثیر منفی بر پرندگان زادآور گذاشتند. بر اساس نمونه‌گیری فاصله‌ای، گونه سینه‌سرخ اروپایی (Erithacus rubecula) در هر سه تیمار بیشترین تراکم را داشت. تحلیل آنوسیم (ANOSIM) اختلاف معنی‌داری در ترکیب گونه‌ای پرندگان میان تیمارها نشان داد (0/001=p ). به طور کلی، روشنه‌های طبیعی نسبت به شاهد و روشنه‌های مصنوعی از تراکم و تنوع پرندگان و تنوع حشرات بالاتری برخوردار بودند.