1397 7 3 25 66

شاخص‌های جمعیتی علف‌های ‌هرز نظام‌های زراعی تک‌کشتی پیاز (.Allium cepa L) در منطقه جیرفت Weed Population Indices of Onion (Allium Cepa L.) Monoculture Systems in the Jiroft Area 1 1 به‌منظور مطالعه شاخص‌های جمعیتی علف‌های ‌هرز نظام‌های زراعی تک‌کشتی پیاز، نمونه‌برداری از پنج نظام شامل چهار نظام‌ تک‌کشتی پیاز (کمتر از سه‌ سال (1S)، سه تا پنج‌ سال (2S)، پنج تا هشت ‌سال (3S)، بیش از هشت ‌سال (4S)) و نظام‌ آیش (F) به‌روش سیستماتیک تصادفی در سه مرحله قبل از کاشت، 60 روز پس از کاشت و 30 روز پس از برداشت در سال زراعی 95-1394 در منطقه جیرفت انجام شد. از 28 گونه علف ‌هرز مشاهده‌ شده، 16 گونه در هر پنج نظام مشترک بود. نتایج تجزیه واریانس نشان داد، نظام تک‌کشتی بر تراکم گونه‌های علف ‌هرز اویارسلام، پنیرک، آفتاب‌پرست و سلمک اثر معنی‌دار داشت و تراکم این گونه‌ها به‌ترتیب 14/64، 14/16، 13/90 و 11/97 علف ‌هرز در مترمربع بود. افزایش مدت تک‌کشتی از سه سال به بیش از هشت ‌سال باعث افزایش تراکم گونه‌های علف‌های ‌هرز شد. ارزیابی تداوم تک‌کشتی پیاز بر شاخص‌های تنوع علف‌های ‌هرز تأثیر معنی‌داری داشت. بیشترین شاخص‌های سیمپسون، شانون، منهینک و یکنواختی در نظام‌ 4S به‌ترتیب با مقدار 0/92، 2/76، 0/90 و 0/99 و کمترین آنها در نظام F با مقدار 0/78، 0/89، 0/78 و 0/95 مشاهده شد. به‌طورکلی تداوم تک‌کشتی پیاز باعث افزایش تراکم هر یک از علف‌های ‌هرز و افزایش معنی‌دار شاخص‌های تنوع گونه‌ای شد. 2 To study the weed population indexes of onion (Allium cepa L.) monoculture systems in the Jiroft area, four onion continuous monocultures, including less 3 (S1), 3-5 (S2), 5-8 (S3), more than 8 (S4) years and long-term fallow (F) were sampled by systematic randomized method in three stages: before sowing, 60 days after planting and 30 days after harvest, during 2015-2016. Of the 28 weed species, 16 species were observed in all systems. The analysis of variance showed that the monoculture system had a significant effect on the density of the weed species including Cyperus rotundus, Malva neglecta, Heliotropium europium and Chenopodium murale and the density of these species were was 14.64, 14.16, 13.90 and 11.97 weeds per square meter, respectively. Increasing the in monoculture duration from three to more than eight years led to enhancing increased the density of the weed species. The assessment of the onion monoculture duration had a significant effect on the weed diversity indexes. The maximum indexes of Simpson, Shannon, Menhinick and evenness in the S4 system were 0.92, 2.76, 0.90 and 0.99, respectively, and they were the lowest in the F system (0.78, 0.89, 0.78, and 0.95, respectively). In general, the onion continuation cropping increased the weed density of each weed and significantly enhanced the species diversity indexes. 1 11 2017/11/12 1396/8/21 2018/12/16 1397/9/25 مریم احمدزاده M. Ahmadzadeh ‎ دانشگاه جیرفت ایران ahmadi13681368@gmail.com ‎‏ ‏ حسین میغانی H. Meighani دانشگاه جیرفت ایران hmeighani@ujiroft.ac.ir مهدیه امیری‌نژاد M. Amirinejad دانشگاه جیرفت ایران mamiri@ujiroft.ac.ir مهرانگیز جوکار M. Jowkar دانشگاه جیرفت ایران mjokar@ujiroft.ac.ir حسین بی‌باک Hossein Bibak دانشگاه جیرفت ایران hbibak@ujiroft.ac.ir Density Seed bank Species diversity Species richness بانک بذر تراکم تنوع گونه‌ای غنای گونه‌ای 21. Anderson, R. L., C. E. Stymiest, B. A. Swan and J. R. Rickertsen. 2007. Weed community response to crop rotations in western south Dakota. Weed Technology 21: 131-135.##22. Appleby, A. P. 1996. Ullman’s Encyclopaedia of Industrial Chemistry. Weed Control 28: 165-202.##23. Beghon, M., C. Townsend and J. Harper. 2006. Ecology: From Individual to Ecosystem. Blackwell Publishing, 4th edit, 738 p.##24. Booth, B. D., S. D. Murphy and C. J. Swanton. 2003. Weed ecology in natural and agricultural systems. CABI Publishing, Wallingford, 303 p.##25. Bourdot, G. W., G. A. Hurrell and D. J. Saville. 1998. Weed flora of cereal crops in Canterbury, New Zealand. New Zealand Journal of Crop and Horticultural Scince 26: 233-247.##26. Chauhan, B. S., R. G. Singh and G. Mahajan. 2012. Ecology and management of weeds under conservation agriculture: A review. Crop Protection 38: 57-65.##27. Hosseini, P. and K. Hoveize. 2014. Weed seed bank as affected by crop rotation and disturbance. Crop Protection 64: 1-6.##28. Dunan, C. M., P. Westra, F. Moore and P. Chapman. 1996. Modeling the effect of duration of weed competition, weed density and weed competitiveness on seeded and irrigated onion. Weed Research 36(3): 259-269.##29. Ekeleme, F., L. O. Akobundu, R. O. Fadayomi, D. Chikoye and Y. A. Abayomi. 2003. Characterization of legume cover crops for weed suppression in the moist savanna of Nigeria. Weed Technology 17: 1-13.##30. Elliot, J. T. 1969. Bird Species diversity, components of shannons formula. Ecology 50(5): 927-929. ##31. Koller, M. and W. T. Lanini. 2005. Site-specific herbicide application based on weed maps provide effective control. California Agriculture 59: 182-187.##32. Leinster, T. and C. A. Cobbold. 2012. Measuring diversity: the importance of species similarity. Ecology 93(3): 477-489.##33. Liebman, M., and E. Dyck. 1993. Crop rotation and intercropping strategies for weed management. Ecological Applications 3: 92-122.##34. Lyon, D. S. J., A. R. Martin and R. N. Klein. 1999. Cultural practices to improve weed control in winter wheat. Crop Protection 54(1): 165- 201.##35. Peet, R. K. 1974. The measurements of species diversity. Annual Review of Ecology and Systems 5: 285-307.##36. Poggio, S. L., E. H. Sattorre, and E. B. Fuente. 2004. Structure of weed communities occurring in pea and wheat crops in the Rolling pampa (Argentina). Agriculture, Ecology, Environment 103: 225-235.##37. Qasem, J. R. 2006. Chemical weed control in seedbed sown onion (Allium cepa L.). Crop Protection 25: 618- 622.##38. Rechinger, K. H. 1963- 2007. Flora Iranica. Akademish, Druck-University Verlagsanstalt, Geaz Austria, 1-170.##39. Santin-Montanya, M. I., D. Martín-Lammerding, E. Zambrana and J. L. Tenorio. 2016. Management of weed emergence and weed seed bank in response to different tillage, cropping systems and selected soil properties. Soil and Tillage Research 161: 38-46.##40. Shannon, C. E. and W. Weaver. 1949. The Mathematical Theory of Communication. University of Illinois press, Urbana, Illinois 144p. ##41. Simpson, E. H. 1949. Measurement of diversity. Nature 163: 688.##42. Thomas, A. G. 1985. Weed survey system used in saskatchevan for cereal and oilseed crops. Weed Science 33: 34-43.##43. Weber, G., Elemo, K. and S. Legoke. 1995. Weed communities in intensified cereal based cropping systems on the northern guinea savanna. Weed Research 35: 167-178.##44. Woziniak, A. and M. Soroka. 2015. Structure of weed communities occurring in crop rotation and monoculture of cereals. International Journal of Plant Production 9(3): 487-506.##1. اسدی، ق. ع. و س. خرم‌دل. 1393. اثر نسبت‌های کشت مخلوط جو با ماشک گل خوشه‌ای بر جمعیت و تنوع علف‌های ‌هرز و عملکرد. نشریه تولید گیاهان زراعی 7(1): 156-131.##2. اسدی، م.، ع. ا. معصومی، م. خاتم‌زاده و و. مظفریان. 1387-1367. فلور ایران. شماره‌های 65-1، موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع. ایران.##3. اویسی، م.، پ. رضوانی مقدم، م. رستمی، م. ا. باغستانی و م. نصیری محلاتی. 1385. بررسی سه سیستم تناوب زراعی بر بانک بذر علف‌های ‌هرز مزارع جو در منطقه کرج. مجله پژوهش‌های زراعی ایران 4(2): 11-1. ##4. آبادیان، ه.، م. یارنیا، ه. ا. پیردشتی، ر. عباسی و ف. فرح‌شاد. 1394. بررسی تنوع گونه‌ای علف‌های ‌هرز در کشت مخلوط گیاهان دارویی ریحان و لوبیا چشم بلبلی در شرایط رقابتی علف‌های ‌هرز. نشریه تولید گیاهان زراعی 8(3): 18-1.##5. حسن‌نژاد، س.، ح. م. علیزاده، و. مظفریان، م. چایی‌چی و م. مین‌باشی. 1388. بررسی تراکم و غالبیت علف‌های ‌هرز مزارع جو استان آذربایجان شرقی. دانش علف‌های هرز ایران 1(5): 90-69.##6. حسن‌نژاد، س. 1389. شناسایی علف‌های‌ هرز گندم، جو و یونجه در منطقه آذربایجان شرقی با سیستم اطلاعاتی جغرافیایی (GIS). پایان‌نامه دکتری، دانشگاه تبریز.##7. راشد محصل، م.، ح. ح. نجفی و م. اکبرزاده. 1380. بیولوژی و کنترل علف‌های‌ هرز. انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد، 404 ص. ##8. سراجچی، م.، ر. قربانی، م. ح. راشد محصل، م. نصیری محلاتی و ک. شجاعی نو‌فرست. 1389. اثر تناوب‌های زراعی مختلف بر جمعیت علف‌های‌ هرز سیب زمینی. مجله پژوهش علف‌های هرز ایران 2(2): 19-1.##9. سیاهمرگویی، ا.، ع. ر. کوچکی، م. نصیری محلاتی و س. مهقانی. 1390. تأثیر مدیریت تلفیقی علف‌های ‌هرز بر پویایی بانک بذر چغندر‌قند. نشریه بوم‌شناسی کشاورزی 3(2): 162-151.##10. عزیزی، ک.، ع. کوچکی، م. نصیری محلاتی و پ. رضوانی مقدم. 1388. اثر تنوع گیاهی و نوع منبع تغذیه‌ای بر ترکیب و تراکم علف‌های‌ هرز در الگوهای مختلف کشت. پژوهش‌های زراعی ایران 7(1): 125-115.##11. قهرمان، ا. 1354-1379. فلور رنگی ایران. دانشگاه تهران، 22-2.##12. متقی، س.، ق. اکبری، م. مین‌باشی، ا. الله‌دادی و ا. زند. 1390. بررسی وفور علف‌های‌ هرز باریک برگ غالب در مزارع گندم آبی کشور و تعیین عوامل محیطی عمده تأثیر‌گذار بر تراکم آنها. مجله فناوری تولیدات گیاهی 11(2): 24-13.##13. محمودی، ب.، ح. ا. پیردشتی و م. یعقوبی خانقاهی. 1392. مطالعه توزیع مکانی علف‌های‌ هرز مزرعه ذرت با استفاده از روابط ژئواستاتیک. مجله به زراعی 15(1): 204-119.##14. محمودی، ق.، ع. قنبری و ع. ا. محمدآبادی. 1390. بررسی اثر تراکم‌های مختلف ذرت بر شاخص‌های اکولوژیکی گونه‌های علف ‌هرز. پژوهش‌های زراعی ایران 9(4): 693-685.##15. مظفریان، و. ع. 1383. درختان و درختچه‌های ایران (مصور رنگی). فرهنگ معاصر، تهران. 1082 ص.##16. موسوی، س. ک.، ن. ا. سوری، ا. ا. زیدعلی، ن. آذر‌بخت و م. غیاثوند. 1389. مقایسه فلور و تعیین وضعیت پراکنش علف‌های ‌هرز در سطح باغ‌های میوه شهرستان خرم‌آباد. پژوهش‌های زراعی ایران 8(2): 268-252.##17. میرزایی، ع. 1394. مطالعه بانک بذر و پویایی علف‌های ‌هرز در نظام‌های زراعی تولید سیب زمینی در منطقه جیرفت. پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته اگرواکولوژی، دانشگاه جیرفت.##18. نریمانی، و.، م. م. مین‌باشی و ز. پوری. 1391. ارزیابی فراوانی و تهیه نقشه پراکنش علف‌های‌ زراعی غالب مزارع گندم آبی و دیم استان آذربایجان شرقی. مجله علمی پژوهشی اکوفیزیولوژی گیاهان زراعی 6(3): 322-303.##19. نوروز‌زاده، ش.، م. ح. راشد محصل، م. نصیری محلاتی، ع. ر. کوچکی و م. عباس‌پور. 1387. ارزیابی تنوع گونه‌ای کارکردی و ساختار جوامع علف‌های ‌هرز مزارع گندم در استان‌های خراسان شمالی، جنوبی و رضوی. پژوهش‌های زراعی ایران 6(2): 485-471. ##20. ویسی، م.، م. مین‌باشی، پ. ثابتی و ع. محمدی. 1392. بررسی ساختار جوامع، تنوع گونه‌ای و نقشه پراکنش علف‌های‌ هرز مزارع گندم دیم کرمانشاه. بوم‌شناسی علف‌های‌ هرز 1(1): 68-55.## ##

اثر حرارت، دود و خاکستر بر جوانه‌زنی بانک بذر خاک در مراتع نیمه‌استپی زاگرس مرکزی، ایران Heat, Smoke and Ash Effects on Soil Seed Bank Germination in the Semi-Steppe Rangelands of Central Zagros, Iran 1 1 مطالعه حاضر با هدف بررسی اثر تیمارهای مربوط با محصولات آتش شامل حرارت، دود و خاکستر بر تراکم، تنوع گونه‌ای، شکل رویشی و شکل زیستی بذور موجود در بانک بذر خاک در مراتع کرسنگ در استان چهارمحال‌و‌بختیاری انجام شد. برای این منظور، نمونه‌های خاک از منطقه جمع‌آوری و تیمارهای مربوط به محصولات آتش بر آنها اعمال شدند. پنج تیمار شامل دو تیمار تنش حرارت 60 و 80 درجه سانتی‌گراد به‌مدت 5 دقیقه، یک تیمار دود‌دهی 30 دقیقه‌ای، یک تیمار خاکستر و تیمار شاهد که بدون اعمال هیچ تیماری بود، مورد آزمون قرار گرفتند. در مجموع، بذرهای 21 گونه از 15 تیره گیاهی در نمونه‌های بانک بذر خاک کشت‌شده در گلخانه جوانه ‌زدند. نتایج نشان داد که تیمار درجه حرارت 80 درجه سانتی‌گراد با میانگین بذرهای جوانه‌زده 706 عدد بذر در متر‌مربع، باعث افزیش معنی‌دار تراکم در مقایسه با تیمار شاهد شد. همچنین خاکستر باعث افزایش معنی‌دار غنا و تنوع گونه‌ای در نمونه‌های کشت شده شد. اغلب تیمارهای محصولات آتش در مجموع باعث افزایش سهم شکل‌های رویشی پهن‌برگ و گراس یک‌ساله شدند. بر‌اساس نتایج مطالعه حاضر می‌توان نتیجه‌گیری کرد که مطالعه اثرات محصولات آتش روی گونه‌های گیاهی اهمیت زیادی در شناخت و تحلیل پاسخ گونه‌ها در تحریک‌پذیری جوانه‌زنی بذرها دارد. همچنین با آگاهی از این اطلاعات می‌توانیم تغییرات در پوشش گیاهی بعد از آتش‌سوزی را پیش‌بینی کرده و برای مدیریت صحیح مراتع استفاده کرد. 2 This study aimed to investigate the effects of the fire products treatments (heat, smoke and ash) on the density, species diversity, growth form and the life form of  the soil seed bank in the semi-steppe rangelands of the Karsanak region in Chaharmahal and Bakhtiari Province. For this purpose, soil samples were collected from the studied region and fire products treatments were applied to them. Five treatments, including two treatments of heat shock (60 and 80 °C), one treatment of ash (30 minutes) and control (without any treatment), were tested. Totally, seeds of 21 species from 15 plant families of the soil seed bank samples cultured in greenhouse, were germinated. The results showed that the heat treatment at 80 °C with an average seedling number of 706 per m2 had the highest density in comparison with the control. Also, ash significantly increased the diversity and richness of the cultured samples. Most of the fire products treatments increased the share of the annual vegetative form (annual forb and annual grass). According to the results, it can be concluded that fire products effects on plant species are very important in recognizing and analyzing the responses of species in the irritability of the germinating seeds. Also, based on this information, we can predict the changes in the vegetation after the fire, which can be used in the management of natural ecosystems. 13 25 2017/11/122018/05/16 1397/2/26 2018/12/162019/01/12 1397/10/22 سینا نبی زاده S. Nabizadeh دانشگاه شهرکرد ایران sina.nabizadeh1993@gmail.com علی اصغر نقی پور برج A.A. Naghipour Borj دانشگاه شهرکرد ایران aa_naghipour@yahoo.com پژمان طهماسبی P. Tahmasebi دانشگاه شهرکرد ایران pejman.tahmasebi@nres.sku.ac.ir Fire products Density Diversity Life forms Growth forms محصولات آتش تراکم تنوع گونه‌ای شکل زیستی شکل رویشی 5. Abedi, M., E. Zaki, R. Erfanzadeh and A. Naqinezhad. 2017. Germination patterns of the scrublands in response to smoke: The role of functional groups and the effect of smoke treatment method. South African Journal of Botany 115: 231-236.##6. Arán, D., J. García-Duro, O. Reyes and M. Casal. 2013. Fire and invasive species: Modifications in the germination potential of Acacia melanoxylon, Conyza canadensis and Eucalyptus globulus. Forest Ecology and Management 302: 7-13.##7. Bargmann, T., I. E. Måren and V. Vandvik. 2014. Life after fire: smoke and ash as germination cues in ericads, herbs and graminoids of northern heathlands. Applied Vegetation Science 17(4): 670-679##8. Bond, W. J. and J. E. Keeley. 2005. Fire as a global “herbivore”: the ecology and evolution of flammable ecosystems. Trends in Ecology & Evolution 20(7): 387-394.##9. Carrington, M. E. 2010. Effects of soil temperature during fire on seed survival in Florida sand pine scrub. International Journal of Forestry Research 1-10.##10. Chou, Y. F., R. D. Cox and D. B. Wester. 2012. Smoke water and heat shock influence germination of shortgrass prairie species. Rangeland Ecology & Management 65(3): 260-267.##11. De Lange, J. and C. Boucher. 1990. Autecological studies on Audouinia capitata (Bruniaceae). I. Plant-derived smoke as a seed germination cue. South African Journal of Botany 56(6): 700-703.##12. Fenner, M. and K. Thompson. 2005. The Ecology of Seeds. Cambridge University Press, UK, 250 p.##13. Franzese, J. and L. Ghermandi. 2011. Seed longevity and fire: germination responses of an exotic perennial herb in NW Patagonian grasslands (Argentina). Plant Biology 13(6): 865-871.##14. Harper, D. A. T. 1999. Numerical Palaeobiology. John Wiley. Chichester, UK, 478 p.##15. Keeley, J. E. and C. Fotheringham. 2000. Role of fire in regeneration from seed. The Ecology of Regeneration in Plant Communities 2: 311-330.##16. Kulkarni, M. G., M. E. Light and J. Van Staden. 2011. Plant-derived smoke: old technology with possibilities for economic applications in agriculture and horticulture. South African Journal of Botany 77(4): 972-979.##17. Levene, H. 1960. Robust tests for equality of variances. Contributions to probability and statistics 1: 278-292. ##18. Light, M. E., M. J. Gardner, A. K. Jäger and J. Van Staden. 2002. Dual regulation of seed germination by smoke solutions. Plant Growth Regulation 37(2): 135-141.##19. Lilliefors, H. W. 1967. On the Kolmogorov-Smirnov test for normality with mean and variance unknown. Journal of the American Statistical Association 62(318): 399-402.##20. Menges, E. and C. Hawkes. 1998. Interactive effects of fire and microhabitat on plants of Florida scrub. Ecological Applications 8(4): 935-946. ##21. Moreira, B., J. Tormo, E. Estrelles and J. Pausas. 2010. Disentangling the role of heat and smoke as germination cues in Mediterranean Basin flora. Annals of Botany 105(4): 627-635.##22. Naghipour, A. A., H. Bashari, S. J. Khajeddin, P. Tahmasebi and M. Iravani. 2016. Effects of smoke, ash and heat shock on seed germination of seven species from Central Zagros rangelands in the semi-arid region of Iran. African Journal of Range & Forage Science 33(1): 67-71. ##23. Neeman, G., N. Henig-Sever and A. Eshel. 2002. Regulation of the germination of Rhus coriaria, a post-fire pioneer, by heat, ash, pH, water potential and ethylene. Physiologia Plantarum 106(1): 47-52.##24. Nelson, D. C., J. -A. Riseborough, G. R. Flematti, J. Stevens, E. L. Ghisalberti, K. W. Dixon and S. M. Smith. 2009. Karrikins discovered in smoke trigger Arabidopsis seed germination by a mechanism requiring gibberellic acid synthesis and light. Plant Physiology 149(2): 863-873. ##25. Nelson, D. C., G. R. Flematti, E. L. Ghisalberti, K. W. Dixon and S. M. Smith. 2012. Regulation of seed germination and seedling growth by chemical signals from burning vegetation. Plant Biology 63: 107-130.##26. Raunkiaer, C. 1934. The life forms of plants and statistical plant geography; being the collected papers of C. Raunkiaer. Oxford: Clarendon Press, UK, 632 p. ##27. Read, T., S. Bellairs, D. Mulligan and D. Lamb. 2000. Smoke and heat effects on soil seed bank germination for there-establishment of a native forest community in New South Wales. Austral Ecology 25(1): 48-57.##28. Ren, L. and Y. Bai. 2016. Smoke originating from different plants has various effects on germination and seedling growth of species in Fescue Prairie. Botany 94(12): 1141-1150.##29. Reyes, O. and M. Casal. 2000. Comportamiento reproductivo tras el fuego de especie forestales de Galicia. Cuadernos de la Sociedad Española de Ciencias Forestales 9: 109-114.##30. Sternberg, M., M. Gutman., A. Perevolotsky and J. Kigel. 2003. Effects of grazing on soil seed bank dynamics: an approach with functional groups. Journal of Vegetation Science 14(3): 375-386. ##31. Thompson, K. and J. P. Grime. 1979. Seasonal variation in the seed banks of herbaceous species in ten contrasting habitats. The Journal of Ecology 67: 893-921.##32. Van Staden, J., N. A. Brown, A. K. Jäger and T. A. Johnson. 2000. Smoke as a germination cue. Plant Species Biology 15(2): 167-178.##33. Wang, J., H. Ren, L. Yang, D. Li and Q. Guo. 2009. Soil seed banks in four 22 year- old plantations in south china: Implications for restoration. Forest Ecology and Management 258(9): 2000-2006.##1. طهماسبی، پ.، ح. شیرمردی، ح. ا. خدری و ع. ا. ابراهیمی. 1390. بررسی الگوی تغییر چرخه‌ای پوشش‌گیاهی در مراتع نیمه‌استپی: اثر متقابل چرای دام و آتش‌سوزی در منطقه کرسنگ شهرکرد. نشریه مرتع و آبخیزداری (منابع طبیعی ایران) 64(2): 198-187.##2. مصداقی، م. 1380. توصیف و تحلیل پوشش گیاهی (ترجمه). انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد، 287 ص.##3. مصداقی، م. 1384. بوم‌شناسی گیاهی. انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد، 188 ص. ##4. نقی‌پور برج، ع. ا.، س. ج. ا. خواجه الدین، ح. بشری، م. ایروانی و پ. طهماسبی. 1395. اثر آتش‌سوزی و چرا بر تراکم، تنوع و غنای بانک بذر خاک در مراتع نیمه‌استپی زاگرس مرکزی. تحقیقات مرتع و بیابان ایران 23(3): 453-443.## ##

اثر‌بخشی آتش‌سوزی تجویز‌شده، کنترل مکانیکی و شیمیایی بر مدیریت ورک (Rosa persica) در مراتع تخریب‌شده Effectiveness of Prescribed Fire, Mechanical and Chemical Control in the Management of Rosa Persica in Degraded Rangelands 1 1 امروزه کنترل گیاهان مهاجم در مراتع تبدیل به یک چالش مهم برای مدیریت منابع طبیعی شده است. گیاه ورک (.Rosa persica Michx. ex Juss) یکی از گونه‌های مهاجم در ایران است. این گونه در مراتعی که ورود پیدا کرده، به‌سرعت گسترش یافته و بر ساختار و عملکرد پوشش‌گیاهی بومی منطقه تأثیر منفی گذاشته است. در این تحقیق به بررسی روش‌های کنترل مکانیکی، شیمیایی و آتش‌سوزی تجویز‌شده در کاهش تراکم ورک در مراتع تخریب‌شده در قالب طرح آزمایشی کرت‌های خرد شده بر پایه بلوک‌های کامل تصادفی در سه سال متوالی پرداخته شد. نتایج نشان داد که اعمال روش‌های تلفیقی نقش مؤثرتری در کنترل ورک داشته و در بین روش‌های مورد مطالعه آتش‌سوزی تجویز‌شده به‌همراه کنترل شیمیایی نقش مؤثرتری در کاهش جمعیت ورک داشت. تیمار تلفیقی آتش‌سوزی و کنترل فیزیکی از طریق قطع اندام‌های هوایی از سطح زمین و آتش‌سوزی به‌همراه قطع اندام‌های زیر‌زمینی، نیز نشان داد که هر دو روش در کاهش جمعیت ورک مؤثر بوده ولی تفاوت معنی‌داری بین این دو روش در سطح پنج درصد دیده نشد. به‌دلیل ایجاد آشفتگی در خاک در روش قطع اندام‌های زیر‌زمینی پیشنهاد می‌شود در کنترل ورک از روش آتش‌سوزی به‌همراه قطع اندام‌های هوایی به‌جای قطع ریشه استفاده شود. 2 Invasive plant control is a significant challenge for natural resources management. Rosa persica (Michx ex. Juss.) is one of the invasive species in Iran. It has  been rapidly expanded to the areas where it has introduced. In the present study, we evaluated the effects of five treatments: 1) control, 2) fire, 3) cutting, 3) tilling, 4) chemical techniques (glyphsate application) in controlling the expansion of Rosa persica in a degraded rangeland plant community (Rosa persica dominant type) in Markazi province. An experiment was arranged in split plots based on a completely randomized block design with four replications for three consecutive years. We found that the combined methods have played a more effective roles in controlling the Rosa persica and among these methods; fire combined with chemical techniques appeared to be a better option for reducing the abundance of Rosa persica. Also, fire combined with the mechanical removal of the above-ground and fire combined with the mechanical removal of the root reduced population size of Rosa persica, as comapred with the control, however, no significant difference (P<0.05) was found between the two methods. Thus, because of the disturbance in the soil, as a result of the mechanical removal of root, we recommend the use of fire combined with cutting instead of tilling to reduced Rosa persica. 27 37 2017/11/122018/05/162018/08/27 1397/6/5 2018/12/162019/01/122019/01/14 1397/10/24 حمید رضا میرداودی H.R. Mirdavoudi سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی ایران hmirdavoodi@yahoo.com Herbicide Cutting Tilling Invasive species control. علف‌کش قطع اندام‌های هوایی قطع ریشه کنترل گونه مهاجم 5- Bell, G. P. 1997. Ecology and management of Arundo donax, and approaches to riparian habitat restoration in southern California. PP. 103-113. In: Brock, J. H., M. Wade, P. Pysek and D. Green. (Eds.), Plant Invasions: Studies from North America and Europe. Leiden, the Netherlands: Backhuys Publishers.##6- Bradley, B. A., M. Oppenheimer, and D. S. Wilcove. 2009. Climate change and plant invasions: restoration opportunities ahead? Global Change Biology 15: 1511-1521.##7- Brooks, M. L., C. S. Brown, J. C. Chambers, C. M. D’Antonio, J. E. Keeley and G. Belnap. 2016. Exotic Annual Bromus Invasions: Comparisons among species and ecoregions in the Western United States. PP. 11-60, In: Germino M. J., J. C. Chambers and C. S. Brown, (Eds.), Exotic Brome-Grasses in Arid and Semiarid Ecosystems of the Western US, Springer Series on Environmental Management.##8- Brown, J. K., and J. K. Smith. 2000. Wildland fire in ecosystems: effects of fire on flora. General Technical Report. RMRS-GTR-42-vol. 2. Ogden, UT: U.S. Department of Agriculture, Forest Service, Rocky Mountain Research Station, 257 p.##9- D’Antonio, C. M, N. E. Jackson, C. C. Horvitz, and R. Hedberg. 2004. Invasive plants in wildland ecosystems: merging the study of invasion processes with management needs. Frontiers in Ecology and the Environment 10(2): 513-521.##10- Davis, M. A. 2013. Invasive Plants and Animal Species: Threats to Ecosystem Services. PP. 51-59. In: Pielke, R. A. (Eds.), Climate Vulnerability: Understanding and Addressing Threats to Essential Resources. Elsevier Inc., Academic Press.##11- DeKeyser, E. S., L. A. Dennhardt and J. Hendrickson. 2015. Kentucky bluegrass (Poa pratensis) invasion in the Northern Great Plains: a story of rapid dominance in an endangered ecosystem. Invasive Plant Science Management 8: 255-261.##12- DeKeyser, E. S., M. Meehan, G. Clambey and K. Krabbenhoft. 2013. Cool season invasive grasses in Northern Great Plains natural areas. Natural Areas Journal 33: 81-90.##13- DiTomaso, J. M., R. A. Masters and V. F. Peterson. 2010. Rangeland Invasive Plant Management. Society for Range Management 32(1): 43-47.##14- Dudley, T. L. 2003. Noxious wildland weeds of California: Arundo donax. http://ceres.ca.gov/tadn/ecology_##impacts/arundo_ww.html.##15- Endress, B. A., C. G. Parks, B. J. Naylor, S. R. Radosevich and M. Porter. 2012. Grassland response to herbicides and seeding of native grasses 6 years post-treatment. Invasive Plant Science Management 5: 311-316.##16- Erskine Ogden, G. A. and M. Rejmánek. 2005. Recovery of native plant communities after the control of a dominant invasive plant species, Foeniculum vulgare: Implications for management. Biological Conservation 125: 427-439.##17- Hatase, Y., H. Oguri and M. Matsue. 2008. Study on vegetation transition and the occurrence of Coreopsis lanceolata at the middle reach of Kiso River. Journal of the Japanese Institute of Landscape Architecture 71: 553-556. (In Japanese with English summary).##18- Hayes, G. F. and K. D. Holl. 2003. Site-specific responses of native and exotic species to disturbances in a mesic grassland community. Applied Vegetation Science 6: 235-244.##19- Hendrickson, J. R. and C. Lund. 2010. Plant community and target species affect responses to restoration strategies. Rangeland Ecology & Management 63: 435-442.##20- Keeley, J. E., C. J. Fotheringham and M. B. Keeley. 2005. Determinants of post fire recovery and succession in Mediterranean climate shrublands of California. Ecological Application 15(5): 1515-1534.##21- Kettenring, K. M. and C. Reinhardt Adams. 2011. Lessons learned from invasive plant control experiments: a systematic review and meta-analysis. Journal of Applied Ecology 48: 970-979.##22- Link, A., B. Kobiela, S. DeKeyser and H. Huffington. 2017. Effectiveness of burning, herbicide, and seeding toward restoring rangelands in southeastern North Dakota. Rangeland Ecology & Management 70: 599-603.##23- Lohmann, D., B. Tietjen, N. Blaum, D. F. Joubert and F. Jeltsch. 2014. Prescribed fire as a tool for managing shrub encroachment in semi-arid savanna rangelands. Journal of Arid Environments 107: 49-56.##24- Marks, M., B. Lapin and J. Randall. 1993. Element Stewardship Abstract for Phragmites australis, Common Reed. The Nature Conservancy. http://tncweeds.ucdavis.edu/esadocs/phraaust.html>.##25- Monaco, T. A., T. M. Osmond and S. A. Dewey. 2005. Medusahead control with fall- and spring-applied herbicides on northern Utah foothills. Weed Technology 19(3): 653-658.##26- Moorhead, D. J., and K. D. Johnson. 2002. Controlling Kudzu in CRP Stands. <http://www.bugwood.org/crp/kudzu.html>.##Accessed 2007 June 15.##27- Murphy, R. K. and T. A. Grant. 2005. Land management history and floristics in mixed-grass prairie, North Dakota, USA. Natural Areas Journal 25: 351-358.##28- Nuche, P., B. Komac, M. Gartzia, J. Villellas, R. Reiné and C. L. Alados. 2018. Assessment of prescribed fire and cutting as means of controlling the invasion of sub-alpine grasslands by Echinospartum horridum. Applied Vegetation Science 1-10.##29- Phillips, R. and M. Rix. 1988. The Random House Book of Roses. Random House, New York, 224 p.##30- Pickett, S. T. A. and P. S. White. 1985. The Ecology of Natural Disturbance and Patch Dynamics. Academic Press, New York, 472 p.##31- Pyˇsek, P. and D. M. Richardson. 2010. Invasive species, environmental change and management, and health. Annual Review of Environment and Resources 35: 25-55.##32- Rejmánek, M. 1989. Invasibility of plant communities. PP. 369-388, In: Drake, J. A., H. A. Mooney, D. Castri, F. Groves, F. J. Kruger and M. Williamson. (Eds.) Biological Invasions: A Global Perspective. Wiley, New York.##33- Saito, T. I. and K. Okubo. 2012. Effects of vegetation cutting on the invasive plant Coreopsis lanceolata vary with vegetation type. Landscape and Ecological Engineering 8: 207-214.##34- Sheley, R. L. and J. Krueger-Mangold. 2003. Principles for restoring invasive plant infested rangeland. Weed Science 51: 260-265.##35- Sheley, R. L., J. J. James and E. C. Bard. 2009. Augmentative Restoration: Repairing damaged ecological processes during restoration of heterogeneous environments. Invasive Plant Science and Management 2: 10-21.##36- Simberloff, D. and M. Rejmanek. 2011. Encyclopoedia of biological invasions. University of California Press, Los Angeles, 792 p.##37- Wilcove, D. S., D. Rothstein, J. Dubow, A. Phillips and E. Losos. 1998. Quantifying threats to imperiled species in the United States. Bioscience 48: 607-615.##38. Zlesak, D. C. 2007. Rose. PP. 695-740. In: Anderson, N. O. (Eds.), Flower Breeding and Genetics. Springer, Dordrecht.##1- بی‌نام. 1380. طرح مطالعاتی ایستگاه تحقیقات منابع طبیعی مهندس یونسی. مرکز تحقیقات منابع طبیعی و امور دام استان مرکزی، 131 ص.##2- فیاض، م. 1395-1367. شناسایی مناطق اکولوژیک ایران. گزارش نهایی پروژه تحقیقاتی با کد 89036- 09- 09- 04، موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور.##3- مقدم، م. ر. 1377. مرتع و مرتعداری. انتشارات دانشگاه تهران، 470 ص.##4- میرداودی، ح. ر. 1396. بررسی اثر کوتاه‌مدت آتش‌سوزی بر تغییرات پوشش گیاهی در مراتع استان مرکزی (مطالعه موردی: منطقه خنداب) (فاز اول). گزارش نهایی، موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور، 41 ص.## ##

پیامدهای تغییر اقلیم بر پراکنش کبک دری (Tetraogallus caspius Gmelin, 1784) در استان چهارمحال‌و‌بختیاری Effects of Climatic Change on the Geographical Distribution of Caspian Snowcock (Tetraogallus caspius Gmelin, 1784) in Chaharmahal and Bakhtiari Province, Iran 1 1 در حال حاضر، اطلاعات چندانی در مورد اثرات تغییر اقلیم بر گونه‌های ساکن مناطق مرتفع کوهستانی در ایران وجود ندارد و به‌نظر می‌رسد برخی از این گونه‌ها به‌طور جدی تحت تأثیر پدیده تغییر اقلیم قرار گیرند. در این پژوهش، آسیب‌پذیری مکانی کبک دری به تغییر اقلیم در استان چهارمحال‌و‌بختیاری با استفاده از مدل‌سازی اجماعی بر اساس هفت مدل پراکنش گونه‌ای پیش‌بینی شد. در حدود 19/43 درصد از استان به‌عنوان زیستگاه مطلوب کبک دری براورد شد. بارش سالیانه (23/24%)، گستره دمای سالیانه (21/82%)، ردپای انسان (15/37%) و شیب (14/46%) بیشترین مشارکت را در مدل‌سازی داشتند. حدود 12/29 تا 32/28 درصد از زیستگاه‌های مطلوب تا سال 2050 به‌دلیل تغییر اقلیم بر اساس دو سناریوی (4/5 و 8/5) افزایش گازهای گلخانه‌ای (Representative Concentration Pathways) و مدل HadGEM2-CC از دست خواهد رفت. در همین دوره زمانی، انتظار می‌‌رود زیستگاه‌های کبک دری در مناطق کم‌ارتفاع‌تر (<2124 متر) مطلوبیت خود را از دست دهند. علاوه‌ بر ‌این، به‌دلیل تغییر اقلیم، برخی جمعیت‌ها به‌ویژه در مناطق جنوبی‌تر استان به‌طور محلی منقرض خواهند شد و یا در انزوای کامل قرار می‌گیرند. یافته‌های این پژوهش می‌تواند برای اتخاذ رویکردهای مناسب‌تر به‌منظور مدیریت و حفاظت جمعیت‌های کبک دری در کشور سودمند باشد. 2 Currently, there is little information on the high mountain species' response to the climate change in Iran, and it seems that these species are significantly affected by the climate change. In the current research, the spatial vulnerability of Caspian snowcock (Tetraogallus caspius) to the  climate change in Chaharmahal and Bakhtiari province was predicted using the ensemble modelling approach, based on seven species distribution models. According to the findings, about 19.43% of the province was estimated to be the suitable habitat of Caspian snowcock. The variables of annual precipitation (23.23%), annual temperature range (21.82%), human footprints (15.77%) and slope (14.46%) had the highest contributions to the model. Findings also showed that about 12.9- 32.28% of the suitable habitats might be lost by 2050 due to the climate change, based on the two scenarios of increased greenhouse gases (RCP4.5 and RCP8.5) and the HadGEM2-CC model. At the same period, it is expected that the suitable habitats of the Caspian snowcock in the low altitude areas  would be lost. Additionally, due to the climate change, some populations, especially in the far southern regions of the province, will undergo local extinction or  may be completely isolated. Findings of this research can be, therefore, useful for adopting more appropriate approaches in order to manage and protect the Caspian snowcock populations in the country. 39 50 2017/11/122018/05/162018/08/272018/08/14 1397/5/23 2018/12/162019/01/122019/01/142019/01/15 1397/10/25 محمدرضا اشرف زاده M. R. Ashrafzadeh دانشگاه شهرکرد ایران mrashrafzadeh@sku.ac.ir نادر حبیب زاده N. Habibzadeh دانشگاه آزاد اسلامی تبریز ایران habibzadeh@iaut.ac.ir سهراب اشرفی S. Ashrafi دانشگاه تهران ایران sohrab.ashrafi@ut.ac.ir Tetraogallus caspius Specialist species Mountainous regions Climate change Local extinction. کبک دری گونه تخصصی مناطق کوهستانی تغییر اقلیم انقراض محلی 2. Allouche, O., A. Tsoar and R. Kadmon. 2006. Assessing the accuracy of species distribution models: prevalence, kappa and the true skill statistic. Journal of Applied Ecology 43: 1223-1232.##3. Ashrafzadeh, M. R., A. A. Naghipour, M. Haidarian and I. Khorozyan. 2018. Modeling the response of an endangered flagship predator to climate change in Iran. Mammal Research 64: 39-51.##4. Babaeian, I., R. Modirian, M. Karimian and M. Zarghami. 2015. Simulation of climate change in Iran during 2071-2100 using PRECIS regional climate modelling system. Desert 20: 123-134.##5. Bellamy, C. 2013. The use of birds as biodiversity indicators of climatic change: downscaling european indicators to regional and national trends. PhD. Thesis, School of Biological and Biomedical Sciences, Durham University.##6. Bird Life International. 2016. Bird species distribution maps of the world. Version 6.0. Available at http://datazone.birdlife.org/species/requestdis.##7. Both, C. and M. E. Visser. 2001. Adjustment to climate change is constrained by arrival date in a long-distance migrant bird. Nature 411: 296-298.##8. Brown, J. L. 2014. SDM toolbox: a python‐based GIS toolkit for landscape genetic, biogeographic and species distribution model analyses. Methods in Ecology and Evolution 5: 694-700.##9. Buenestado, F. J., P. Ferreras, M. Delibes-Mateos, F. S. Tortosa, J. A. Blanco-Aguiar and R. Villafuerte. 2008. Habitat selection and home range size of red-legged partridges in Spain. Agriculture, Ecosystems and Environment 126: 158-162.##10. Carey, C. 2009. The impacts of climate change on the annual cycles of birds. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences 364: 3321-3330.##11. Cunningham, C. X., T. A. Prowse, P. Masters and P. Cassey. 2016. Home range, habitat suitability and population modelling of feral Indian peafowl (Pavo cristatus) on Kangaroo Island, South Australia. Australian Journal of Zoology 64: 107-116.##12. Doswald, N., S. G. Willis, Y. C. Collingham, D. J. Pain, R. E. Green and B. Huntley. 2009. Potential impacts of climatic change on the breeding and nonbreeding ranges and migration distance of European Sylvia warblers. Journal of Biogeography 36: 1194-1208.##13. Duarte, J., M. Á. Farfán and J. M. Vargas. 2011. New data on mortality, home range, and dispersal of red-legged partridges (Alectoris rufa) released in a mountain range. European Journal of Wildlife Research 57: 675-678.##14. Dubois, N., A. Caldas, J. Boshoven and A. Delach. 2011. Integrating climate change vulnerability assessments into adaptation planning: a case study using the Nature Serve Climate Change Vulnerability Index to inform conservation planning for species in Florida. Final Report. Defenders of Wildlife, Washington, D.C., USA. ##15. Dukes, J. S. and H. A. Mooney. 1999. Does global change increase the success of biological invaders? Trends in Ecology and Evolution 14: 135-139.##16. Early, R. and D. F. Sax. 2014. Climatic niche shifts between species' native and naturalized ranges raise concern for ecological forecasts during invasions and climate change. Global Ecology and Biogeography 23: 1356-1365.##17. Elith, J., M. Kearney and S. Phillips. 2010. The art of modelling range-shifting species. Methods in Ecology and Evolution 1: 330-342.##18. Eskildsen, A., P. C., Roux, R. K. Heikkinen, T. T. Høye, W. D. Kissling, J. Pöyry, M. S. Wisz and M. Luoto. 2013. Testing species distribution models across space and time: high latitude butterflies and recent warming. Global Ecology and Biogeography 22: 1293-1303.##19. Franco, A. M. A., J. K. Hill, C., Kitschke, Y. C. Collingham, D. B. Roy, R. R. Fox, B. Huntley and C. D. Thomas. 2006. Impacts of climate warming and habitat loss on extinctions at species’ low-latitude range boundaries. Global Change Biology 12: 1545-1553.##20. Gregory, R. D., A. Van Strien, P. Vorisek, A. W. G. Meyling, D. G. Noble, R. P. B. Foppen and D. W. Gibbons. 2005. Developing indicators for European birds. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences 360: 269-288.##21. Gruychev, G. V. and C. D. Mihaylov. 2015. Habitat preferred and home range of hand-reared and released chukar partridge (Alectoris chukar Gray, 1830) in SE Bulgaria. Forestry Ideas 21: 67-73.##22. Habibi, M. 2016. Investigating the impact of climate changes on qualitative and quantitative growth of oak trees (case study: central Zagros). Open Journal of Ecology 6: 358-366.##23. Hitch, A. T. and P. L. Leberg. 2007. Breeding distributions of North American bird species moving north as a result of climate change. Conservation Biology 21: 534-539.##24. Huntley, B., Y. C. Collingham, S. G. Willis and R. E. Green. 2008. Potential impacts of climate change on European breeding birds. PLoS One 3: 1439.##25. Husby, A., L. E. B. Kruuk and M. E. Visser. 2009. Decline in the frequency and benefits of multiple brooding in great tits as a consequence of a changing environment. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences 276: 1845-1854.##26. Jetz, W., D. S. Wilcove and A. P. Dobson. 2007. Projected impacts of climate and landuse change on the global diversity of birds. PLoS One 5: 1210-1219.##27. Jowkar, H., S. Ostrowski, M. Tahbaz and P. Zahler. 2016. The conservation of biodiversity in Iran: threats, challenges and hopes. Iranian Studies 49: 1065-1077.##28. Lewis, J. S., M. L. Farnsworth, C. L. Burdett, D. M. Theobald, M. Gray and R. S. Miller. 2017. Biotic and abiotic factors predicting the global distribution and population density of an invasive large mammal. Scientific Reports 7: 44152.##29. Loarie, S. R., P. B. Duffy, H. Hamilton, G. P. Asner, C. B. Field and D. D. Ackerly. 2009. The velocity of climate change. Nature 462: 1052-1055.##30. Lovejoy, T. E. and L. Hannah. 2005. Climate change and biodiversity. Yale University Press, New Haven, Connecticut, USA.##31. Maiorano, L., A. Falcucci, N. E. Zimmermann, A. Psomas, J. Pottier, D. Baisero, C. Rondinini, A. Guisan and L. Boitani. 2011. The future of terrestrial mammals in the Mediterranean basin under climate change. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences 366: 2681-2692.##32. Marmion, M., M. Luoto, R. K. Heikkinen and W. Thuiller. 2009. The performance of state-of-the-art modelling techniques depends on geographical distribution of species. Ecological Modelling 220: 3512-3520.##33. Mishra, C., H. H. Prins and S. E. Van Wieren. 2003. Diversity, risk mediation, and change in a Trans-Himalayan agropastoral system. Human Ecology 31: 595-609.##34. R Development Core Team. 2014. R: a language and environment for statistical computing. R Foundation for Statistical Computing, Vienna.##35. Saino, N., D. Rubolini, E. Lehikoinen, L. V. Sokolov, A. Bonisoli-Alquati, R. Ambrosini, G. Boncoraglio and A. P. Møller. 2009. Climate change effects on migration phenology may mismatch brood parasitic cuckoos and their hosts. Biology Letters 5: 539-541.##36. Sanderson, E. W., M. Jaiteh, M. A. Levy, K. H. Redford, A. V. Wannebo and G. Woolmer. 2002. The human footprint and the last of the wild. BioScience 52: 891-904.##37. Sanderson, F. J., P. F. Donald, D. J. Pain, I. J. Burfield and F. P. J. Van Bommel. 2006. Long-term population declines in Afro-Palearctic migrant birds. Biological Conservation 131: 93-105.##38. Sekercioglu, C. H., S. H. Schneider, J. P. Fay and S. R. Loarie. 2008. Climate change, elevational range shifts, and bird extinctions. Conservation Biology 22: 140-150.##39. Siegel, R. B., P. Pyle, J. H. Thorne, A. J. Holguin, C. A. Howell, S. Stock and M. W. Tingley. 2014. Vulnerability of birds to climate change in California's Sierra Nevada. Avian Conservation and Ecology 9: 7.##40. Stralberg, D., D. Jongsomjit, C. A. Howell, M. A. Snyder, J. D. Alexander, A. Wiens and T. L. Root. 2009. Re-shuffling of species with climate disruption: a no-analog future for California birds? PLoS One 4: e6825.##41. Sugden, A. M. 2017. Consequences of shifting species distributions. Science 355: 1386-1388.##42. Thuiller, W., B. Lafourcade, R. Engler and M. B. Araújo. 2009. BIOMOD-a platform for ensemble forecasting of species distributions. Ecography 32: 369-373.##43. Tingley, M. W., M. S. Koo, C. Moritz, A. C. Rush and S. R. Beissinger. 2012. The push and pull of climate change causes heterogeneous shifts in avian elevational ranges. Global Change Biology 18: 3279-3290.##44. Van Turnhout, C. A. M., R. P. B. Foppen, R. S. E. W. Leuven, A. Van Strien and H. Siepel. 2010. Life-history and ecological correlates of population change in Dutch breeding birds. Biological Conservation 143: 173-181.##45. Visser M. E., A. J. Van Noordwijk, J. M. Tinbergen and C. M. Lessells. 1998. Warmer springs lead to mistimed reproduction in great tits (Parus major). Proceedings of the Royal Society of London B: Biological Sciences 265: 1867-1870.##46. Walk, J., S. Hagen and A. Lange. 2011. Adapting conservation to a changing climate: an update to the Illinois Wildlife Action Plan. Report to the Illinois Department of Natural Resources. Illinois Chapter of the Nature Conservancy, Peoria, Illinois, USA.##47. Wang, B., Y. Xu and J. Ran. 2017. Predicting suitable habitat of the Chinese monal (Lophophorus lhuysii) using ecological niche modeling in the Qionglai Mountains, China. PeerJ 5: p.e3477.##48. White, K. S., D. P. Gregovich and T. Levi. 2018. Projecting the future of an alpine ungulate under climate change scenarios. Global Change Biology 24: 1136-1149.##49. Yangzong, C. 2006. The household responsibility contract system and the question of grassland protection. A case study from the Chang Tang, northwest Tibet Autonomous Region. MSc. Thesis, Faculty of Social Sciences, University of Tromsø, Norway.##50. Young, B. E., E. Byers, K. Gravuer, K. R. Hall, G. A. Hammerson, A. Redder, K. Szabo and J. E. Newmark. 2009. Using the Nature Serve Climate Change Vulnerability Index: a Nevada case study. Nature Serve Arlington, Virginia, USA.##1. اشرف‌زاده، م. و ع. نظریان. 1396. مدل‌سازی زیستگاه مطلوب کبک دری (Tetraogallus caspius) به‌عنوان یک گونه شاخص مناطق مرتفع کوهستانی. مجله محیط زیست طبیعی 70(4): 756-745. ##

مدل‌سازی مطلوبیت زیستگاه گونه‌های کانونی به‌منظور طرح‌ریزی حفاظت از تنوع زیستی در منطقه جنوب شرق ایران Modeling Focal-Species Habitat Suitability for Biodiversity Conservation Planning in the Southeastern Iran 1 1 مدل‌سازی مطلوبیت زیستگاه برای گونه‌های کانونی از طریق مدل‌سازی ارتباط بین الگوی پراکنش تنوع زیستی و ویژگی‌های طبیعی و انسانی منطقه، مشکلات پیش ‌رو در دستیابی به اطلاعات زیستگاهی مناطق دور از دسترس را، به حداقل رسانده است. پژوهش حاضر با هدف مدل‌سازی مطلوبیت زیستگاه برای گونه‌های کانونی و دستیابی به نقشه مدل‌سازی چندگونه‌ای مطلوبیت زیستگاه در منطقه جنوب شرق ایران صورت گرفته است. بدین ترتیب که ابتدا 7 گونه آسیب‌پذیر منطقه شامل خرس سیاه، پلنگ، کل و بز، قوچ و میش، جبیر، هوبره و گاندو انتخاب و مطلوبیت زیستگاه برای هرکدام با چهار مدل خطی تعمیم‌یافته، افزایشی تعمیم‌یافته، درخت تصادفی و حداکثر بی‌نظمی با استفاده از 10 متغیر مرتبط با پوشش اراضی، حضور انسان و توپوگرافی مدل‌سازی شد. در ادامه با تلفیق نقشه‌های مطلوبیت گونه‌های مختلف با نقشه سایت‌های لانه‌گزینی لاک‌پشت و زیستگاه‌های پرندگان به‌عنوان زیستگاه‌های حساس ساحلی نقشه نهایی مطلوبیت زیستگاه در منطقه به‌دست آمد. نتایج نشان داد که در مجموع بیش از 34 درصد از کل منطقه مورد‌مطالعه به‌عنوان زیستگاه حساس طبقه‌بندی شد که به‌طور عمده این نواحی به موازات خط ساحلی در منطقه پراکنش دارند. به‌طور ‌کلی تنها کمتر از 15 درصد از زیستگاه‌های حساس منطقه توسط شبکه مناطق حفاظتی پوشش داده شده است. همچنین بین محدوده شرق به غرب منطقه یک کریدور مطلوب ارتباطی وجود دارد که به‌دلیل مطلوبیت کمتر نسبت به زیستگاه‌های مرکزی و تمرکز اهداف حفاظتی بر هسته‌های زیستگاهی مغفول مانده است. 2 Habitat suitability models for the focal species are used to address the concerns related to the limited availability of data for remote habitats by scrutinizing the relationship between the biodiversity distribution patterns and the natural-anthropogenic characteristics. The current study aimed at modeling habitat suitability for seven focal species including Asian black bear, Persian leopard, Persian ibex, Wild sheep, Chinkara, Asian houbara and Mugger in the  southeastern Iran, by relying on Generalized Linear Model (GLM), Generalized Boosted Model (GBM), Random Forest (RF), and Maximum Entropy (MaxEnt) models and using 10 physical, anthropogenical and land cover variables. Next, habitat suitability maps were overlaid with sensitive coastal habitats to delineate a final habitat suitability map. Based on our results, more than 34% of the region were identified as sensitive habitats which were mostly located along the coastline. These habitats demonstrated less than 15 percent spatial overlap with the current protected area network of the region. Moreover, a suitable connecting corridor extended in the east-west was identified, but it was neglected due to having lower suitability values in comparison to the central habitats and the focus of conservation objectives on the core habitat. 51 66 2017/11/122018/05/162018/08/272018/08/142018/08/14 1397/5/23 2018/12/162019/01/122019/01/142019/01/152019/01/15 1397/10/25 محمد شفیعی زاده M. Shafiezadeh دانشگاه صنعتی اصفهان ایران m.shafiezadeh@na.iut.ac.ir حسین مرادی H. Moradi دانشگاه صنعتی اصفهان ایران hossein.moradi@cc.iut.ac.ir سیما فاخران S. Fakheran دانشگاه صنعتی اصفهان ایران fakheran@cc.iut.ac.ir سعید پورمنافی S. Pourmanafi دانشگاه صنعتی اصفهان ایران spourmanafi@cc.iut.ac.ir Species distribution modeling biodiversity hotspot Habitat suitability Focal species. مدل‌سازی پراکنش گونه‌ای نقاط داغ تنوع زیستی مطلوبیت زیستگاه گونه کانونی 2. Ahmadi, M., B. Nezami Balouchi, H. Jowkar, M. R. Hemami, D. Fadakar, S. Malakouti-Khah and S. Ostrowski. 2017. Combining landscape suitability and habitat connectivity to conserve the last surviving population of cheetah in Asia. Diversity and Distributions 23: 592-603.##3. Ahmadi, M., M. Kaboli, E. Nourani, A. A. Shabani and S. Ashrafi. 2013. A predictive spatial model for gray wolf (Canis lupus) denning sites in a human-dominated landscape in western Iran. Ecological Research 28: 513-521.##4. Araújo, M. B. and M. New. 2007. Ensemble forecasting of species distributions. Trends in Ecology & Evolution 22: 42-47.##5. Austin, M. P. 2002. Spatial prediction of species distribution: an interface between ecological theory and statistical modelling. Ecological Modelling 157: 101-118.##6. Bashari, H. and M. R. Hemami. 2013. A predictive diagnostic model for wild sheep (Ovis orientalis) habitat suitability in Iran. Journal for Nature Conservation 21: 319-325.##7. Bergl, R. A., J. F. Oates and R. Fotso. 2007. Distribution and protected area coverage of endemic taxa in West Africa’s Biafran forests and highlands. Biological Conservation 134: 195-208.##8. Beyer, H. L. 2004. Hawth's analysis tools for ArcGIS. http://www. spatialecology. com/htools.##9. Brito, J. C., A. L. Acosta, F. Álvares and F. Cuzin. 2009. Biogeography and conservation of taxa from remote regions: An application of ecological-niche based models and GIS to North-African Canids. Biological Conservation 142: 3020-3029.##10. Caro, T. 2010. Conservation by Proxy: Indicator, Umbrella, Keystone, Flagship, and other Surrogate Species. Island Press, 375 p.##11. Di Minin, E., L. T. Hunter, G. A. Balme, R. J. Smith, P. S. Goodman and R. Slotow. 2013. Creating larger and better connected protected areas enhances the persistence of big game species in the Maputaland-Pondoland-Albany biodiversity hotspot. PloS one 8: e71788.##12. Ekanayake, E. M. L., R. S. Rajakaruna, T. Kapurusinghe, M. M. Saman, D. S. Rathnakumara, P. Samaraweera and K. B. Ranawana. 2010. Nesting behaivor of green turtle at kosgoda rookery, Sri Lanka. Ceylon Journal of Science (Biological Sciences) 39: 109-120.##13. Elith, J., C. H. Graham, R. P. Anderson, M. Dudík, S. Ferrier, A. Guisan, R. J. Hijmans, F. Huettmann, J. R. Leathwick and A. Lehmann. 2006. Novel methods improve prediction of species' distributions from occurrence data. Ecography 29: 129-151.##14. Erdogan, E. H., G. Erpul and I. Bayramin. 2007. Use of USLE/GIS methodology for predicting soil loss in a semiarid agricultural watershed. Environmental Monitoring and Assessment 131: 153-161.##15. Erfanian, B., S. H. Mirkarimi, A. S. Mahini and H. R. Rezaei. 2013. A presence-only habitat suitability model for Persian leopard Panthera pardus saxicolor in Golestan National Park, Iran. Wildlife Biology 19: 170-178.##16. Esfandabad, B. S., M. Karami, M. R. Hemami, B. Riazi and M. B. Sadough. 2010. Habitat associations of wild goat in central Iran: implications for conservation. European Journal of Wildlife Research 56: 883-894.##17. Estrada, A., R. Real and J. M. Vargas. 2008. Using crisp and fuzzy modelling to identify favourability hotspots useful to perform gap analysis. Biodiversity and Conservation 17: 857-871.##18. Farhadinia, M. S., M. Ahmadi, E. Sharbafi, S. Khosravi, H. Alinezhad and D. W. Macdonald. 2015. Leveraging trans-boundary conservation partnerships: persistence of Persian leopard (Panthera pardus saxicolor) in the Iranian Caucasus. Biological Conservation 191: 770-778.##19. Ficetola, G. F., A. Bonardi, R. Sindaco and E. Padoa‐Schioppa. 2013. Estimating patterns of reptile biodiversity in remote regions. Journal of Biogeography 40: 1202-1211.##20. Fithian, W., J. Elith, T. Hastie and D. A. Keith. 2015. Bias correction in species distribution models: pooling survey and collection data for multiple species. Methods in Ecology and Evolution 6: 424-438.##21. Formia, A., A. C. Broderick, F. Glen, B. J. Godley, G. C. Hays and M. W. Bruford. 2007. Genetic composition of the Ascension Island green turtle rookery based on mitochondrial DNA; implications for sampling and diversity. Endangered Species Research 3: 145-158.##22. Franklin, J. 2010. Mapping Species Distributions: Spatial Inference and Prediction. Cambridge University Press, 317 p.##23. Gavin, D. G., M. C. Fitzpatrick, P. F. Gugger, K. D. Heath, F. Rodríguez‐Sánchez, S. Z. Dobrowski, A. Hampe, F. S. Hu, M. B. Ashcroft and P. J. Bartlein. 2014. Climate refugia: joint inference from fossil records, species distribution models and phylogeography. New Phytologist 204: 37-54.##24. Guisan, A., R. Tingley, J. B. Baumgartner, I. Naujokaitis‐Lewis, P. R. Sutcliffe, A. I. Tulloch, T. J. Regan, L. Brotons, E. McDonald‐Madden and C. Mantyka‐Pringle. 2013. Predicting species distributions for conservation decisions. Ecology Letters 16: 1424-1435.##25. Hirzel, A. H., G. Le Lay, V. Helfer, C. Randin and A. Guisan. 2006. Evaluating the ability of habitat suitability models to predict species presences. Ecological Modelling 199: 142-152.##26. Lenihan, J. M. 1993. Ecological response surfaces for North American boreal tree species and their use in forest classification. Journal of Vegetation Science 4: 667-680.##27. Lindenmayer, D. B. and G. E. Likens. 2011. Direct measurement versus surrogate indicator species for evaluating environmental change and biodiversity loss. Ecosystems 14: 47-59.##28. Lobo, J. M., A. Jimenez-Valverde and R. Real. 2008. AUC: a misleading measure of the performance of predictive distribution models. Global Ecology and Biogeography 17: 145-151.##29. Magesh, N., N. Chandrasekar and S. Kaliraj. 2012. A GIS based automated extraction tool for the analysis of basin morphometry. Bonfring International Journal of Industrial Engineering and Management Science 2: 32-35.##30. Maiorano, L., A. Falcucci and L. Boitani. 2006. Gap analysis of terrestrial vertebrates in Italy: priorities for conservation planning in a human dominated landscape. Biological Conservation 133: 455-473.##31. Margules, C. R., R. Pressey and P. Williams. 2002. Representing biodiversity: data and procedures for identifying priority areas for conservation. Journal of Biosciences 27: 309-326.##32. Marmion, M., M. Parviainen, M. Luoto, R. K. Heikkinen and W. Thuiller. 2009. Evaluation of consensus methods in predictive species distribution modelling. Diversity and Distributions 15: 59-69.##33. Merow, C., M. J. Smith, T. C. Edwards, A. Guisan, S. M. McMahon, S. Normand, W. Thuiller, R. O. Wüest, N. E. Zimmermann and J. Elith. 2014. What do we gain from simplicity versus complexity in species distribution models? Ecography 37: 1267-1281.##34. Miller, D. 1997. Reproduction in Sea Turtles. The Biology of Sea Turtles (Lutz LP, Musick AJ, Eds). CRC Press, Boca Raton, 170 p.##35. Morato, R. G., K. M. P. M. de Barros, R. C. de Paula and C. B. de Campos. 2014. Identification of priority conservation areas and potential corridors for jaguars in the Caatinga biome, Brazil. PloS one 9: e92950.##36. Myers, N., R. A. Mittermeier, C. G. Mittermeier, G. A. Da Fonseca and J. Kent. 2000. Biodiversity hotspots for conservation priorities. Nature 403: 853.##37. NASA. 2015. ASTER Level 1 Precision Terrain Corrected Registered At-Sensor Radiance, NASA EOSDIS Land Processes DAAC, USGS Earth Resources Observation and Science (EROS) Center, Sioux Falls, South Dakota, (https://lpdaac.usgs.gov), accessed January 1, 2016, at http://dx.doi.org/10.5067/ASTER/AST_L1T.003.##38. Nicholson, E., D. B. Lindenmayer, K. Frank and H. P. Possingham. 2013. Testing the focal species approach to making conservation decisions for species persistence. Diversity and Distributions 19: 530-540.##39. Petitpierre, B., O. Broennimann, C. Kueffer, C. Daehler and A. Guisan. 2017. Selecting predictors to maximize the transferability of species distribution models: lessons from cross‐continental plant invasions. Global Ecology and Biogeography 26: 275-287.##40. Rabinowitz, A. and K. A. Zeller. 2010. A range-wide model of landscape connectivity and conservation for the jaguar, Panthera onca. Biological Conservation 143: 939-945.##41. Real, R., A. M. Barbosa and J. M. Vargas. 2006. Obtaining environmental favourability functions from logistic regression. Environmental and Ecological Statistics 13: 237-245.##42. Rodrigues, A. S., S. J. Andelman, M. I. Bakarr, L. Boitani, T. M. Brooks, R. M. Cowling, L. D. Fishpool, G. A. da Fonseca, K. J. Gaston and M. Hoffmann. 2004. Effectiveness of the global protected area network in representing species diversity. Nature 428: 640.##43. Rodríguez, J. P., L. Brotons, J. Bustamante and J. Seoane. 2007. The application of predictive modelling of species distribution to biodiversity conservation. Diversity and Distributions 13: 243-251.##44. Rotenberry, J. T., K. L. Preston and S. T. Knick. 2006. GIS‐Based niche modeling for mapping species habitat. Ecology 87: 1458-1464.##45. Rushton, S., S. Ormerod and G. Kerby. 2004. New paradigms for modelling species distributions? Journal of Applied Ecology 41: 193-200.##46. Sarhangzadeh, J., A. Yavari, M. Hemami, H. Jafari and B. Shams-Esfandabad. 2013. Habitat suitability modeling for wild goat (Capra aegagrus) in a mountainous arid area, central Iran. Caspian Journal of Environmental Sciences 11: 41-51.##47. Sergio, F., I. Newton, L. Marchesi and P. Pedrini. 2006. Ecologically justified charisma: preservation of top predators delivers biodiversity conservation. Journal of Applied Ecology 43: 1049-1055.##48. Thuiller, W., B. Lafourcade, R. Engler and M. B. Araújo. 2009. BIOMOD-a platform for ensemble forecasting of species distributions. Ecography 32: 369-373.##49. Tsoar, A., O. Allouche, O. Steinitz, D. Rotem and R. Kadmon. 2007. A comparative evaluation of presence‐only methods for modelling species distribution. Diversity and Distributions 13: 397-405.##1. مرادی، ح. 1394. طرح جامع شناسایی منابع و پهنه‌بندی فضایی محیط زیست منطقه ساحلی دریای مکران. سازمان حفاظت محیط زیست ایران، 1034 ص. ##