1396 6 1 0 91

مطالعه فلوریستیک رویشگاه‌های شمشاد (Buxus hyrcana Pojark.) در جنگل‌های غرب هراز، آمل Floristic Study of Buxus hyrcana Stands in the Western Forests of Haraz District, Amol 1 1 در تحقیق حاضر مطالعه فلوریستیکی جنگل‌های شمشاد در حوزه غرب هراز که در محدوده ارتفاعی 250 تا 1200 متر از سطح دریا پراکنش دارند به‌روش پیمایش زمینی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که ترکیب گیاهی منطقه مشتمل بر 50 تیره، 69 جنس و 78 گونه‌گیاهی می‌باشد. تیره‌های Rosaceae، Orchidaceae، Dryopteridaceae، Lamiaceae و Aspleniaceae به‌عنوان بزرگ‌ترین تیره‌های موجود در منطقه هستند. از نظر کورولوژی، بیشترین سهم ترکیب ‌گیاهی منطقه (4/56 درصد) متعلق به ناحیه رویشی اروپا -سیبری است. بررسی طیف بیولوژیک منطقه نشان داد که کریپتوفیت‌ها (32 گونه)، فانروفیت‌ها (26 گونه)، همی‌کریپتوفیت‌‌ها ( 16 گونه) به‌ترتیب با اختصاص 44، 3/33 و 5/20 درصد ترکیب ‌گیاهی منطقه به‌عنوان شکل‌های زیستی غالب منطقه محسوب می‌شوند. حضور فراوان عناصر کریپتوفیت، فانروفیت و همی‌کریپتوفیت در این جنگل‌ها بیانگر وجود یک اقلیم معتدله با زمستان‌های سرد ولی با بارندگی فراوان و تابستان‌های نسبتاً خنک و مناسب برای رویش‌های جنگلی معتدله است. پراکنش نسبتاً فراوان درختان جل (Prunus laurocerasus L.) و گونه زیراشکوب همیشک (Danae racemosa Moench) به‌ویژه در بخش‌های فوقانی جنگل‌های مورد مطالعه به‌همراه حضور نیافتن تروفیت‌ها و پراکنش نسبتاً خوب انواع گونه‌های سرخس (به‌ویژه زنگی ‌دارو) نیز رطوبت بالا و نبود شرایط تخریب را توده‌های شمشاد این جنگل‌ها را تصریح می‌کند.  2 Floristic composition of boxwood (Buxus hyrcana Pojark) stands in the forests of Western Haraz, distributed at the altitudinal range of 250 to 1,200 m asl, was investigated by field-walk method. Results showed that the flora of this area includes 50 families, 69 genera, and 78 plant species. Rosaceae, Orchidaceae, Dryopteridaceae, Lamiaceae and Aspleniaceae are the greatest families in this area. Chorological studies showed that the largest proportion of the flora is related to Euro-Siberian region (56.4%). Cryptophytes (32 species), Phanerophytes (26 sp.) and Hemicryptophytes (16 sp.), which are compromising 44%, 33.3% and 20.5% of the flora, were the most important structure groups of the biological spectrum. Abundance of Cryptophytes with Phanerophytes and Hemicryptophytes in these forests implys that there is a temperate climate with cold winter, frequently rainfall and relatively cool summer, which are suitable for growing temperate forest. Frequent occurrence of Prunus Laurocerasus trees with Daneae racemosa as a woody understory species especially in the upper parts of the studied area accompany by absence of Therophytes and relatively well distribution of ferns species, especially Asplenium scolopendrium, also implys high, favorable, moisture conditions without any disturbances in Box tree stands of these forests. 1 13 2017/06/20 1396/3/30 2017/06/20 1396/3/30 سعیده حسین‌زاده S. Hosseinzadeh گروه جنگلداری دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس تهران ایران امید اسماعیل‌زاده O. Esmailzadeh گروه جنگلداری دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس تهران ایران oesmailzadeh@modares.ac.ir Buxus hyrcana Chorology Flora Life form Western forests of Haraz district. شمشاد پراکنش جغرافیایی فلور شکل رویشی جنگل‌های غرب هراز 19. Akhani, H. M., D. Jamali, A. Ghorbanalizadeh and E. Ramezani. 2010. Plant biodiversity of Hyrcanian relict forests, North Iran: An overview of the flora, vegetation, palaeoecology and conservation. Pakistan Journal of Botany 42(1): 231-258.##20. Jalili, A. and Z. Jamzad. 1999. Red Data Book. Research Institute of Forest and Rangelands, 748 p.##21. Mirabolfathy, M., Y. Ahangaran, L. Lombard, P. W. Crous. 2013. Leaf Blight of Buxus sempervirens in Northern Forests of Iran Caused by Calonectria pseudonaviculata. Journal Plant Disease 97(8): 1121-1121.##22. Raunkiaer, C. 1934. The Life Forms of Plants and Statistical Plant Geography. Clarendon, Oxford, 632 pp.##23. Rechinger, K. H. (Ed.), 1963-2010. Flora Iranica. Vols. 1-178. Akademische Druck-U Verlagsanstalt, Graz.##24. Noroozi, J. H., S. Akhani and W. Breckle. 2008. Biodiversity and phytogeography of the alpine flora of Iran. Biodiversity and Conservation 17: 493-521.##25. Walker, F. 1859. List of the Specimens of Lepidopterous Insects in the Collection of the British Museum. Part XVIII. Pyralides, British Museum (Nat. Hist.), London, pp. 509-798.##26. Zohary, M., C. C. Heyn and D. Heller. 1980-1993. Conspectus Flora Orientalis, an Annotated Catalogue of the Flora of the Middle East. The Israel Academy of Sciences and Humanities, Jerusalem.##1. آتشگاهی، ز.، ح. اجتهادی و ح. زارع. 1388. معرفی فلور، شکل زیستی و پراکنش جغرافیایی گیاهان در جنگل‌های شرق دودانگه ساری، استان مازندران. مجله زیست‌شناسی ایران 22(2): 203-193.##2. اکبری‌نیا، م.، ح. زارع، س. م. حسینی و ح. اجتهادی. 1383. بررسی فلور، ساختار رویشی و کورولوژی عناصر گیاهی، اجتماعات توس در سنگده ساری. مجله پژوهش و سازندگی 96: 84-64.##3. اسدی، ح.، س. م. حسینی، ا. اسماعیل‌زاده و ع. احمدی. 1390. بررسی فلور، شکل‌زیستی و کورولوژی توده‌های شمشاد در جنگل حفاظت شده خیبوس. زیست‌شناسی گیاهی ایران 8(3): 40-27.##4. اسدی، م.، ع. ا. معصومی، م. خاتمساز و و. مظفریان، 1381-1371. فلور ایران. جلد 38-1. انتشارات مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، تهران.##5. اسماعیل‌زاده، ا.، س. م. حسینی و ج. اولادی. 1384. معرفی فلور، شکل زیستی و پراکنش جغرافیایی گیاهان رویشگاه سرخدار افرا تخته. مجله پژوهش و سازندگی 68: 75-66.##6. اسماعیل‌زاده، ا.، س. م. حسینی، م. طبری و ح. اسدی. 1390. شناسایی واحدهای اکوسیستمی و بررسی قابلیت تفکیک آنها در طبقه‌بندی جنگل (مطالعه موردی: جنگل راش دارکلا). زیست‌شناسی گیاهی ایران7 (3): 28-11.##7. اسماعیل‌زاده، ا.، ک. نورمحمدی، ح. اسدی و ح. یوسف‌زاده. 1393. مطالعه فلوریستیک جنگل‌های صلاح الدین‌کلا (نوشهر). مجله تاکسونومی و بیوسیستماتیک 19(2): 54-37.##8. اصغرزاده.، پ.، ح. زارع و س. م. حسینی.1387. بررسی فلور، ساختار رویشی و کورولوژی عناصر گیاهی پارک جنگلی سیسنگان. علوم وفنون منابع طبیعی 3(1): 25-13.##9. بی نام. 1383. طرح‌های جنگلداری عالیکه سلطان، اسپی‌لرگ و سنگ‌درکا. اداره کل منابع طبیعی استان مازندران. ساری، 135 ص.##10. ثابتی، ح. 1374. جنگل‌ها درختان و درختچه‌های انتشارات دانشگاه یزد، یزد، 810 ص.##11. سلیمانی‌پور، س. و ا. اسماعیل‌زاده. 1394. معرفی فلور، شکل‌زیستی و کورولوژی رویشگاه‌های شمشاد (Buxus hyrcana Pojark.) در جنگل‌های فریم ساری. مجله تاکسونومی و بیوسیستماتیک 23(2): 56-29.##12. قهرمان، ا. 1379-1375. فلور رنگی ایران. جلدهای 22-1. انتشارات مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور و دانشگاه تهران، تهران.##13. قهرمانی‌نژاد، ف. و س. عاقلی. 1388. بررسی فلوریستیک پارک ملی کیاسر. مجله تاکسونومی و بیوسیستماتیک 1(1): 62-47.##14. قهرمانی‌نژاد، ف.، ع. نقی‌نژاد، س. ح. بهاری و ر. اسماعیلی. 1390. معرفی فلور، شکل زیستی و پراکنش جغرافیایی گیاهان دو منطقه حفاظت شده جنگلی سمسکنده و دشت ناز، ساری مازندران. مجله تاکسونومی و بیوسیستماتیک 3(7): 70-53.##15. عصری، ی. 1378. بررسی اکولوژیک جوامع‌ گیاهی مناطق خشک (مطالعه موردی: ذخیره‌گاه بیوسفر توران، استان سمنان). پایان‌نامه دکتری دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات.##16. مروی ‌مهاجر، م. ر. 1384. جنگل‌شناسی و پرورش جنگل. انتشارات دانشگاه تهران، 387 ص.##17. مقدم، م. 1380. اکولوژی توصیفی و آماری پوشش گیاهی. انتشارات دانشگاه تهران، 286ص.##18. نقی‌نژاد، ع.، س. حسینی، م. ع. رجامند و ش. سعیدی مهروز. 1389. بررسی فلوریستیک جنگل‌های حفاظت شده مازی‌بن و رامسر در طول شیب ارتفاعی (300 تا 2300). مجله تاکسونومی و بیوسیستماتیک 2(5): 114-93.## ##

پهنه‌بندی ریسک حملات گرگ به انسان و دام‌ با استفاده از شیوۀ حداکثر بی‌نظمی در استان اردبیل Risk Mapping of Wolf (Canis lupus) Attacks on Human and Livestock in Ardabil Province by Spatial Modeling Using Maximum Entropy (MaxEnt) Method 1 1 براساس شواهد تاریخی، گرگ یکی از گونه‌های گوشتخوار بزرگ جثه‌ای است که در کشور همواره در تقابل با منافع انسانی به‌ویژه حوزه دامداری بوده است. در این پژوهش تلاش گردید حملات گرگ به دام و انسان در استان اردبیل مدل‌سازی شده و توصیه‌هایی در راستای کاهش تقابل موجود ارائه گردد. در این راستا، خطر حملات گرگ به دام و انسان، با تکیه بر آمار ثبت شده در ده سال اخیر با شیوۀ مدل‌سازی حداکثر بی‌نظمی پهنه‌بندی شد. نتایج نشان داد مدل‌های تولید شده عملکرد بسیار خوبی در پیش‌بینی الگوی حملات گرگ به انسان (91/0 = AUC) و دام (89/0 = AUC) دارند. همچنین مشخص گردید که به‌ترتیب بالغ بر 28 و 12 درصد از سطح استان با خطر بالایی از احتمال حمله گرگ به انسان و دام رو به‌رو است. حملات گرگ به دام و انسان در اردبیل عمدتاً تحت تأثیر متغیرهایی مثل فاصله تا اراضی کشاورزی آبی، فاصله تا سکونتگاه‌های انسانی و تراکم انسان است. یافته‌های این پژوهش حاکی از همپوشانی بالای نقاط حمله به دام و حمله به گرگ در مناطق مورد مطالعه می‌باشد. نقشه‌های تهیه شده از احتمال حمله به دام و انسان می‌تواند در راستای کاهش تعارض بین حیات ‌وحش و انسان مورد استفاده قرار گیرد.  2 Based on historical data, wolf is one of the large carnivores which suffers from human-wildlife conflicts especially in the animal husbandry field. In this research we tried to model wolf attacks to the humans and livestocks in Ardabil Province, and give some relevant recommendations. Focusing on the wolf attacks data (both human and livestocks), recorded during 10 years (2004–2014), we carried out risk zoning by MaxEnt modelling approach. The results indicated that both models had an excellent performance for predicting the pattern of wolf attacks on human (AUC = 0.91) and livestocks (AUC = 0.89). Also, I found that 28 and 12 percent of the province face with the highest probability of wolf attacks on human and livestocks, respectively. MaxEnt model showed that variables including distance to irrigated farms, distance to human settlements and human density are the most important factors affecting the incidence of human-wolf conflicts in the study area. The results indicated that the areas of attack to the human are completely overlapped by areas where attacks to the livestock were recorded. The risk maps obtained in this study can be considered as a useful tool in the management of the human-wolf conflicts in the study area. 15 27 2017/06/202017/06/20 1396/3/30 2017/06/202017/06/20 1396/3/30 مرتضی نادری M. Naderi گروه محیط زیست، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اراک ایران m-naderi@araku.ac.ir Attack to the livestock Attack to the human Home range Max Entropy model Risk mapping Wildlife-human conflicts. حمله به دام حمله به انسان گستره خانگی مدل حداکثر بی نظمی پهنه‌بندی ریسک تعارض حیات ‌وحش و انسان 5. Ahmadi, M., J. V López-Bao and M. Kaboli. 2014. Spatial heterogeneity in human activities favors the persistence of wolves in agroecosystems. PLoS ONE 9(9): e108080.##6. Athreya, V., M. Odden, J. D., Linnell, J. Krishnaswamy and U. Karanth. 2013. Big cats in our backyards: persistence of large carnivores in a human dominated landscape in India. PLoS ONE 9(8): e57872.##7. Behdarvand, N., M. Kaboli, M. Ahmadi, E. Nourani and A. Salman-Mahini. 2014. Spatial risk model and mitigation implications for wolf-human conflict in a highly modified agroecosystem in western Iran. Biological Conservation 177: 156-164.##8. Elith, J., J. Ph. Steven, S. J. Hastie, T. Dudík, M. Y. E. Chee and C. J. Yates. 2011. A statistical explanation of MaxEnt for ecologists. Diversity and Distribution 17: 43-57.##9. Graham, K., A. P. Beckerman and S. Thirgood. 2005. Human-predator-prey conflicts: ecological correlates, prey losses and patterns of management. Biological Conservation 122: 159-171.##10. Gurung, B., J. L. D. Smith, C. McDougal, J. B. Karki and A. Barlow. 2008. Factors associated with human-killing tigers in Chitwan National Park. Nepal. Biological Conservation 141: 3069-3078.##11. Holmern, T., J. Nyahongo and E. Roskaft. 2007. Livestock loss caused by predators outside the Serengeti National Park, Tanzania. Biological Conservation 135: 518-526.##12. Hosmer, D. W. and S. Lemeshow. 2000. Applied Logistic Regression, 2nd edn. Wiley, New York, 307p.##13. Jhala, Y. V. 2003. Status, ecology and conservation of the Indian wolf Canis lupus pallipes Sykes. Journal of Bombay Natural History Society 100: 293-307.##14. Jędrzejewski, W., B. Je˛drzejewska, B. Zawadzka, T. Borowik, S. Nowak and R. Mysłajek. 2008. Habitat suitability model for Polish wolves based on long-term national census. Animal Conservation 11: 377-390.##15. Kaartinen, S., M. Luoto and I. Kojola. 2009. Carnivore-livestock conflicts: determinants of wolf (Canis lupus) depredation on sheep farms in Finland. Biodiversity Conservation 18: 3503-3517.##16. Leung, B., D. M. Lodge, D. Finnoff, J. F. Shogren, M. A. Lewis and G. Lamberti. 2002. An ounce of prevention or a pound of cure: Bio economic risk analysis of invasive species. The Royal Society 269: 2407-2413.##17. Matteson, M. Y. 1992. Denning ecology of wolves in Northwest Montana and southern Canadian Rockies. Dissertation, University of Montana, Missoula.##18. Mech, L. D. and L. Boitani. 2003. Wolves: Behavior, Ecology and Conservation. Chicago, University of Chicago Press, 85p.##19. Phillips, S. J., R. P. Anderson and R. E. Schapire. 2006. Maximum entropy modeling of species geographic distributions. Ecological Modeling 190: 231-259.##20. Rabinowitz, A. and K. A. Zeller. 2010. A range-wide model of landscape connectivity and conservation for the jaguar. Panthera onca. Biological Conservation 143: 939-945.##21. Santos, M., C. Vaz, P. Travassos and J. A. Cabral. 2007. Simulating the impact of socioeconomic trends on threatened Iberian wolf populations (Canis lupus) signatus in northeastern Portugal. Ecological Indicators 7: 649-664.##22. Strubbe, D. and E. Matthysen. 2008. Predicting the potential distribution of invasive ring-necked parakeets Psittacula krameri in northern Belgium using an ecological niche modelling approach. Biological Invasions 11: 497-513.##23. Tourani, M., E. M. Moqanaki, L. Boitani and P. Ciucci. 2014. Anthropogenic effects on the feeding habits of wolves in an altered arid landscape of central Iran. Mammalia 78: 117-121.##24. Treves, A., L. Naughton-Treves, E. K. Harper, D. J. Mladenoff, R. A. Rose, T. A. Sickley and A. P. Wydeven. 2004. Predicting human-carnivore conflict: a spatial model derived from 25 years of data on wolf predation on livestock. Conservation Biology 18: 114-125.##25. Treves, A., K. A. Martin, A. P. Wydeven and J. E. Wiedenhoeft. 2011. Forecasting environmental hazards and the application of risk maps to predator attacks on livestock. Bioscience 61: 451-458.##26. Venette, R. C., D. J. Kriticos, R. D. Magarey, F. H. Koch, R. H. Baker, S. P. Worner, N. N. G. Raboteaux, D. W. McKenney, E. J. Dobesberger and D. Yemshanov. 2010. Pest risk maps for invasive alien species: a roadmap for improvement. Bioscience 60: 349-362.##27. Williams, J. N., C. Seo, J. Thorne, J. K. Nelson, S. Erwin, J. M. O’Brien and M. W. Schwartz. 2009. Using species distribution models to predict new occurrences for rare plants. Diversity and Distributions 15: 565-576.##28. Wilson S. M., M. J. Madel, D. J. Mattson, J. M. Graham, J. A. Burchfield and J. M. Belsky. 2005. Natural landscape features, human-related attractants, and conflict hotspots: a spatial analysis of human-grizzly bear conflicts. Ursus 16(1): 117-129.##29. Wydeven, A. P., D. J. Mladenoff, T. A. Sickley, and R. G. Haight. 1999. GIS evaluation of wolf habitat and potential populations in the Great Lakes States. PP. 46-49. In: Appendix, C. (Eds), Wisconsin Wolf Management Plan, October 27, 1999. Wisconsin Dept. of Nat. Resources, Madison, WI. ##1. بهداروند، ن.، م. کابلی، ر. ابراهیم‌پور و ب. جباریان امیری. 1391. مدل‌سازی پراکنش مکانی حملات گرگ (Canis lupus)به انسان در استان همدان با استفاده از الگوریتم ژنتیک،(GARP) مطالعه موردی: استان همدان. مجله علمی پژوهشی بوم شناسی کاربردی 1(1):14-4.##2. بهداروند، ن.، م. کابلی، ب. جباریان امیری، ر. ابراهیم‌پور، ر.م. اسدی آقبلاغی و ج. ایمانی هرسینی. 1393. شناسایی مناطق پرخطر و عوامل محیطی مؤثر بر حملات گرگ به دام در استان همدان با به‌کارگیری روش مدل‌سازی MAXENT. نشریۀ محیط ‌زیست طبیعی دانشگاه تهران 67(3): 252-245.##3. مهری، ر. 1394. مدل‌سازی حملات گرگ به انسان و دام با تکیه بر داده‌های صرفا حضور، پایان نامه کارشناسی ارشد رشته محیط‌زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل.##4. نادری، م. 1392. گزارش طرح مدیریت گرگ در استان اردبیل، اداره کل حفاظت محیط زیست استان اردبیل، ایران، 210 ص.## ##

مطالعه اثر جاده‌های جنگلی بر ترکیب گونه‌ای گیاهان علفی در جنگل‌ها (مطالعه موردی: جنگل اسالم) Effects of Forest Roads on Herbaceous Species Composition (Case Study: Asalem Forest) 1 1 شناسایی گونه‌های علفی و ترکیب گونه‌‌ای گیاهان علفی تکثیر یافته در حاشیه جاده و مسیرهای چوبکشی برای برنامه‌ریزی‌های آتی جهت جلوگیری از تغییر ترکیب گونه‌ای طبیعی و بومی منطقه و هجوم گونه‌های غیربومی امری ضروری است. هدف از این مطالعه که در جنگل‌های ناو اسالم در گیلان انجام شده است، بررسی پوشش علفی مستقر برروی جاده جنگلی، دامنه خاک‌برداری وخاکریزی، مسیر چوبکشی و مقایسه آن با داخل جنگل جهت پی بردن به تأثیر ساخت جاده جنگلی می‌باشد. بدین منظور برای هر محل نمونه‌برداری، برروی یک خط نمونه 1000 متری، 30 قطعه نمونه یک مترمربعی و در مجموع 150 نمونه به‌صورت تصادفی انتخاب شدند. با توجه به توزیع داده‌ها (نرمال یا غیرنرمال) مقایسه میانگین‌ها با آنالیز واریانس یک طرفه و کروسکال والیس انجام شد. بنابر نتایج به‌دست آمده، به‌دلیل شرایط به‌وجود آمده بعد از ساخت جاده و ایجاد تخریب، پوشش علفی با میانگین درصد پوشش بیشتر، و با ترکیب گونه‌ای متفاوتی در حاشیه‌ها، سطح جاده و مسیر چوبکشی نسبت به داخل جنگل ظاهر شده است که با توجه به شرایط هر زیستگاه متغیر است و گونه‌های مهاجم در ترکیب اصلی گونه‌های علفی این زیستگاه‌ها قرار گرفته‌اند. 2 Identifying herbaceous species and their composition at forest road edges and skid trails is an urgent task to prevent changes of natural and native composition of species and invasion of exotic species. The present study aimed to evaluate the herbaceous species cover grown on the forest road surface, cut and fill slopes and skid trail surface and their comparison with inside forest in order to investigate the effects of road construction in the 2nd district of Asalem Nav forest in Guilan province, north of Iran. For this purpose, a total of 30 randomly placed 1×1 m plots were established along the 1000-m transects within each habitat (150 plots in total). The differences between averages of groups were tested using ANOVA test for data with normal distribution and Kruskal Walis test was used for data with abnormal distribution. According to results, due to soil disturbance after road construction, the herbaceous cover of roadside road and skid trail surfaces had higher crown coverage than natural forest. This results varied among habitats and invasive species appeared in the main composition of herbaceous cover of studied habitats. 29 40 2017/06/202017/06/202017/06/20 1396/3/30 2017/06/202017/06/202017/06/20 1396/3/30 هاجر تارویردی‌زاده H. Tarverdizadeh گروه جنگل‌شناسی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان ایران tarvirdi.1368@gmail.com مهرداد نیکوی M. Nikooy گروه جنگل‌شناسی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان ایران حسن پوربابایی H. Pourbabaei گروه جنگل‌شناسی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان ایران رامین نقدی R. Naghdi گروه جنگل‌شناسی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان ایران Asalem forests Forest roads Herbaceous cover Skid trail Species composition. جنگل‌های اسالم جاده جنگلی پوشش علفی مسیر چوبکشی ترکیب گونه‌ای 6. Adams, S. N. and K. A. Engelhardt. 2009. Diversity declines in Microstegium vimineum (Japanese stiltgrass) patches. Biological Conservation 142(5): 1003-1010.##7. Angold, P. G., 1997. The impact of a road upon adjacent heathland vegetation: effects on plant species composition. Journal of Applied Ecology 34(2): 409-417.##8. Beaudet, M., V. A. Angers and C. Messier. 2014. Seedbed proportions in and outside skid trails: Temporal variation following selection cutting in northern hardwood forests. Forest Ecology and Management 318: 151-157.##9. Berges, L., R. Chevalier and C. Avon. 2012. Influence of forest road, road-surfacing material and stand age on floristic diversity and composition in a nutrient-poor environment. Applied Vegetation Science 16(3): 470-479.##10. Buckley, D. S., T. R. Crow, E. A. Nauertz and K. E. Schulz. 2003. Influence of skid trails and haul roads on understory plant richness and composition in managed forest landscapes in Upper Michigan, USA. Forest Ecology and Management 175: 509-520.##11. Butaye, J., H. Jacquemyn and M. Hermy. 2001. Differential colonization causing non‐random forest plant community structure in a fragmented agricultural landscape. Ecography 24: 369-380.##12. Catalán, P., D. A. Paloma, A. F. Seral and M. E. Pérez-Corona. 2013. Comparing the allelopathic potential of exotic and native plant species on understory plants: are exotic plants better armed? Anales de Biología 35: 65-74.##13. Coffin, A. W. 2007. From roadkill to road ecology: a review of the ecological effects of roads. Journal of Transport Geography 15: 396-406.##14. Dale, V. H., L. A. Joyce, S. McNulty, R. P. Neilson, M. P. Ayres, M. D. Flannigan, P. J. Hanson, L. C. Irland, A. E. Lugo and C. J. Peterson. 2001. Climate change and forest disturbances, climate change can affect forests by altering the frequency, intensity, duration, and timing of fire, drought, introduced species, insect and pathogen outbreaks, hurricanes, windstorms, ice storms, or landslides. BioScience 51: 723-734.##15. Devine, K. and S. Fei. 2011. A review of impacts by invasive exotic plants on forest ecosystem services. In, Proceedings of the 17th Central Hardwood Forest Conference. 2010 April 5-7, Lexington, KY; Gen. Tech. Rep. NRS-P-78. Newtown Square, PA: U.S. Department of Agriculture, Forest Service, Northern Research Station: 425-435.##16. Davis, P. H., J. Cullen and M. J. E. Coode. 1988. Flora of Turkey and the East Aegean Islands. Edinburgh University Press. Scotland, Edinburgh, 567p##17. Eisenhauer, N., K. Yee, E. A. Johnson, M. Maraun, D. Parkinson, D. Straube and S. Scheu. 2011. Positive relationship between herbaceous layer diversity and the performance of soil biota in a temperate forest. Soil Biology and Biochemistry 43(2): 462-465.##18. Flory, S. L. and K. Clay. 2009. Effects of roads and forest successional age on experimental plant invasions. Biological Conservation 142: 2531-2537.##19. Hansen, M. J. and A. P. Clevenger. 2005. The influence of disturbance and habitat on the presence of non-native plant species along transport corridors. Biological conservation 125(2): 249-259.##20. Hattori, D., T. Kenzo, K. O. Irino, J. J. Kendawang, I. Ninomiya and K. Sakurai. 2013. Effects of soil compaction on the growth and mortality of planted dipterocarp seedlings in a logged-over tropical rainforest in Sarawak, Malaysia. Forest Ecology and Management 310: 770-776.##21. Hayasaka, D., M. Akasaka, D. Miyauchi, E. O. Box and T. Uchida. 2012. Qualitative variation in roadside weed vegetation along an urban-rural road gradient. Flora-Morphology, Distribution, Functional Ecology of Plants. 126-132.##22. Hill, W. and C. M. Pickering. 2006. Vegetation associated with different walking track types in the Kosciuszko alpine area, Australia. Journal of Environmental Management 78: 24-34.##23. Kuebbing, S. E., L. Souza and N. J. Sanders. 2014. Effects of co-occurring non-native invasive plant species on old-field succession. Forest Ecology and Management 324: 196-204.##24. Larson, D. L. and J. L. Larson. 2010. Control of one invasive plant species allows exotic grasses to become dominant in northern Great Plains grasslands. Biological Conservation 143(8): 1901-1910.##25. MacDonald, R. L., H. Y. Chen, B. P. Palik and E. E. Prepas. 2013. Influence of harvesting on understory vegetation along a boreal riparian-upland gradient. Forest Ecology and Management 312: 138-147.##26. Mack, R. N., D. Simberloff, W. Mark Lonsdale, H. Evans, M. Clout and F. A. Bazzaz, 2000. Biotic invasions: causes, epidemiology, global consequences, and control. Ecological applications 10: 689-710.##27. Mueller-Dombois, D. and H. Ellenberg. 1989. Aims and methods of vegetation ecology. New York, NY: Wiley, 547 p.##28. Müllerová, J., M. Vítková, O. Vítek. 2011. The impacts of road and walking trails upon adjacent vegetation: effects of road building materials on species composition in a nutrient poor environment. Science of the Total Environment 409: 3839-3849.##29. Muthuramkumar, S., N. Ayyappan, N. Parthasarathy, D. Mudappa, T. Raman, M. A. Selwyn and L. A. Pragasan. 2006. Plant community structure in tropical rain forest fragments of the western ghats, India. Biotropica 38: 143-160.##30. Pimentel, D., L. Lach, R. Zuniga and D. Morrison. 2000. Environmental and economic costs of nonindigenous species in the United States. BioScience 50: 53-65.##31. Qin, X., G. Li, D. Wang, R. Liu, G. Yang, Y. Feng and G. Ren. 2011. Determinism versus chance in canopy gap herbaceous species assemblages in temperate Abies-Betula forests. Forest Ecology and Management 262: 1138-1145.##32. Raunkiaer, C. 1934. The life forms of plants and statistical plant geography, being the collected papers of C. Raunkiaer, 632 p.##33. Spellerberg, I. 1998. Ecological effects of roads and traffic: a literature review. Global Ecology and Biogeography 7: 317-333.##34. Williamson, J. and W. Neilsen. 2000. The influence of forest site on rate and extent of soil compaction and profile disturbance of skid trails during ground-based harvesting. Canadian Journal of Forest Research 30: 1196-1205.##35. Wolfe, B. E., V. L. Rodgers, K. A. Stinson and A. Pringle. 2008. The invasive plant Alliaria petiolata (garlic mustard) inhibits ectomycorrhizal fungi in its introduced range. Journal of Ecology 96: 777-783.##36. Zhu, K., C. W. Woodall, S. Ghosh, A. E. Gelfand and J. S. Clark. 2014. Dual impacts of climate change: forest migration and turnover through life history. Global Change Biology 20: 251-264.##1. بی نام، 1387. سازمان جنگل‌ها و مراتع کشور، اداره کل منابع طبیعی استان گیلان، کتابچه طرح تجدید نظر سری 2، حوزه آبخیز 7 ناو اسالم، 701-126، 575 ص.##2. خاتم ساز، م.، 1371. فلور ایران، شماره 6: تیره گل سرخ: 20، سازمان جنگل‌ها و مراتع، تهران، 354 ص.##3. طاهری آبکنار، ک. و ب. پیله ور. 1387. جنگل‌شناسی. انتشارات حق شناس، رشت، 152 ص.##4. مبین، ص. 1364. رستنی‌های ایران، ج. 3: فلور گیاهان آوندی، انتشارات دانشگاه تهران، تهران، 342 ص.##5. نجفی، ا.، س. م. حسینی، س. عزتی، م. ت. ورکی و م. ع. فخاری. 1389. مقایسه زادآوری و تنوع زیستی درختان در ترانشه خاک‌برداری و خاک‌ریزی جاده جنگلی با افزایش فاصله از آن (مطالعه موردی: جنگل‌های چمستان و لاویج، نور). مجله پژوهش‌های علوم و فناوری چوب و جنگل 152-139.## ##

مقایسه مدل‌های جنگل تصادفی (RF) و درخت رگرسیون تقویت شده (BRT) در پیش‌بینی حضور گونه‌های غالب مرتعی در مراتع پلور، مازندران Comparison of Random Forest (RF) and Boosting Regression Tree (BRT) For Prediction of Dominant Plant Species Presence in Polour Rangelands, Mazandaran Province 1 1 برای انجام این تحقیق، مراتع پلور در استان مازندران با مساحت حدود 2017 هکتار انتخاب شد. هدف پژوهش پیش‌بینی حضور گونه‌های غالب مرتعی با استفاده از مدل‌های جنگل تصادفی (RF) و درخت رگرسیون تقویت شده (BRT) در منطقه مورد مطالعه بود. نمونه‌‎برداری از پوشش گیاهی و خاک به‌صورت تصادفی- مساوی انجام شد. 12 واحد کاری در منطقه به‌دست آمد که در هر واحد نمونه‎برداری عوامل اقلیمی، توپوگرافی و خاکی اندازه‌گیری شدند. پنج گونه غالب در منطقه Astragalus ochrodeucus، Ferula gumosa، Thymus kotschyanus، Onobrychis cornata و Agropyron repens تشخیص داده شد. برای بررسی ارزیابی مدل‌ها از روش Ten-fold در بسته (caret) استفاده گردید. همچنین برای ارزیابی عملکرد پیش‌بینی مدل از ضرایب آماری AUC، Kappa و TSS استفاده شد. نتایج نشان داد که در مدل RF متغیر‌های پتاسیم و آهک بیشترین اهمیت را در حضور گونه‌های گیاهی داشتند. در مدل BRT نیز سیلت و جهت بیشترین اهمیت را در مدل داشتند. نتایج حاصل از عملکرد مدل‌های BRT و RF نشان داد که بالاترین AUC در مدل BRT مربوط به حضور گونه Agropyron repens به میزان 76/0 و در مدل RF مربوط به گونه Onobrychis cornata بوده است. از مدل‌های پیشنهادی می‌توان برای معرفی گونه‌های مناسب در برنامه‌های اصلاحی مرتعی استفاده نمود. 2 For this study, Polour rangelands were chosen with an area of about 2017 ha in Mazandaran province. The purpose of this study was prediction of dominant species of the rangeland using random forest (RF) and boosting regression trees (BRT) models in the study area. Equal random sampling of vegetation and soil was carried out. 12 work units were obtained in the region that climatic, topography and soil factors were measured at each sampling unit.  Five dominant species in the area were Astragalus ochrodeucus, Ferula gumosa, Thymus kotschyanus, Onobrychis cornata and Agropyron repens. The Ten-fold method was used to evaluate the models in the package (caret). Also the statistical coefficients AUC, Kappa and TSS were used for evaluating the model prediction.The results showed that in the RF model of variables K and CaCO3, the presence of the plant species had the highest importance. Also in BRT model, the silt and aspect had the most importance in the model. The results of the function of the models RF and BRT showed that the highest AUC in the BRT model was related to the species Agropyron repens for 0.76 and in the RF model, it was related to the species Onobrychis cornata. The proposed models RF and BRT can be used for introduction of suitable species in range improvement programs. 41 55 2017/06/202017/06/202017/06/202017/06/20 1396/3/30 2017/06/202017/06/202017/06/202017/06/20 1396/3/30 زینب جعفریان Z. Jafarian گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری ایران z.jafarian@sanru.ac.ir منصوره کارگر M. Kargar گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری ایران Environmental factors Predictable models Polour rangelands Spatial distribution. عوامل محیطی مدل‌های پیش‌بینی مراتع پلور پراکنش مکانی 11. Abd El-Ghani, M. M. and W. M. Amer. 2003. Soil- vegetation relationships in coastal desert plain of southern Sinai, Egypt. Journal of Arid Environment 55: 607-628.##12. Aertsena, W., V. Kinta, J. Orshovena, K. Özkanb and B. Muysa. 2010. Comparison and ranking of different modelling techniques for prediction of site index in Mediterranean mountain forests. Ecological Modelling 221: 1119-1130.##13. Aertsen, W., V. Kint, B. De Vos, J. Deckers, J. Van Orshoven and B. Muys. 2011. Evaluation of modelling techniques for forest site productivity prediction in contrasting ecoregions using stochastic multicriteria acceptability analysis (SMAA). Journal of Environmental Modelling & Software 26(7): 929-937.##14. Allouche, O., A. Tsoar and R. Kadmon. 2006. Assessing the accuracy of species distribution models: prevalence, kappa, and the true skill statistic (TSS). Journal of Applied Ecology 43: 1223-1232.##15. Breiman, L. 2001. Random forests. Journal of Machine learning 45(1): 5-32.##16. Brown, G. 1994. Predicting Vegetation types at tree line using topography and biophysical disturbance variables. Journal of Vegetation Science 5: 641-656.##17. Coudun, C., J. C. Gegout, C. Piedallu and J. C. Rameau. 2006. Soil nutritional factors improve models of plant species distribution: an illustration with Acer campestre (L.) in France. Journal of Biogeography 33: 1750-1763.##18. Cutler, D. R., Jr. T. C. Edwards, K. H. Beard, A. Cutler and K. T. Hess. 2007. Random forests for classification in ecology. Journal of Ecology 88(11): 2783-2792.##19. Dubuis, A., S. Giovanettina, L. Pellisier , J. Pottier, P. Vittoz and A. Gusian, A. 2013. A Improving the prediction of plant species distribution and community composition by adding edaphic to topo-climatic variable. Journal of Vegetation Science 24: 593-606.##20. Dubuis, A., 2013. Predicting spatial patterns of plant biodiversity: from species to communities. PhD. Thesis, University of Lausanne, 295 p.##21. Elith, J., C. H. Graham and R. P. Anderson. 2006. Novel methods improve prediction of species distributions from occurrence data. Ecography 135: 213-222.##22. Elith, J., J. R. Leathwick and T. Hastie. 2008. A working guide to boosted regression trees. Journal of Animal Ecology 77(4): 802-813.##23. Freeman, E. A. and G. G. Moisen. 2008. A comparison of the performance of threshold criteria for binary classification in terms of predicted prevalence and kappa. Ecological Modelling 217: 48-58.##24. Guisan, A., T. C. Jr. Edwards and T. J. Hastie. 2002. Generalized linear and generalized additive models in studies of species distributions: setting the scene. Ecological modeling 157(2): 89-100.##25. He, M. Z., J. G. Zheng, X. R. Li and Y. L.Qian. 2007. Environmental factors affecting vegetation composition in the Alxa Plateau, China. Journal of Arid Environment 69: 473-489.##26. Herrera, B., J. J. Campos and B. A. Finegan. 1999. Factors affecting site productivity of a Costa Rican secondary rain forest in relation to Vochysia ferruginea,a commercially canopy tree species. Journal of Forest Ecology Management 118(1): 73-81.##27. Hirzel, A. and A. Guisan. 2002. Which is the optimal sampling strategy for habitat suitability modeling? Ecological Modeling 157: 331-341.##28. Jun, S-H. 2013. Boosted regression trees for ecological modeling. Journal of Animal Ecology 77(4): 802-813.##29. Pinke, G., R. Pal and Z. Botta-Dukat. 2010. Effect of environmental factors on weed species composition of cereal and stubble fields in western Hungary. Journal of Biology 5(2): 283-292.##30. R Development Core Team. 2012. R: A Language and Environment for Statistical Computing. R Foundation for Statistical Computing, Vienna, Austria. ISBN 3-900051-07-0, URL http://www.R-project.org/##31. Rodriguez-Galiano, V., M. Chica-Olmo, F. Abarca-Hernandez, P. Atkinson and C. Jeganathan. 2012. Random Forest classification of Mediterranean land covers using multi-seasonal imagery and multi-seasonal texture. Journal of Remote Sensing of Environment 121: 93-107.##32. Stockwell, D. and T. Peterson. 2002. Effects of sample size on accuracy of species distribution models. Ecological Modelling 148(1): 1-13.##33. Tarkesh, M. 2012. Comparison of six correlative models in predictive vegetation mapping on a local scale.Thesis Ph.D. University of Jena, 106 p.##34. Villers-Ruiz, L., I. Trejo-Vazquez and J. Lipez-Blanco.2003. Dry vegetation in relation to the physical environment in the Baja California Peninsula, Mexico. Journal of Vegetation Science 14: 517-524.##1. جعفری، م.، م. ع. زارع چاهوکی، و ا. طویلی. 1385. بررسی بین خصوصیات خاک و پراکنش گونه‌های گیاهی در مراتع قم. پژوهش و سازندگی 19(3): 116-110.##2. جعفریان، ز. و م. کارگر. 1391. تعیین عوامل محیطی مؤثر بر گروه گونه‌های اکولوژیکی با استفاده از رگرسیون لجستیک در مراتع پلور مازندران. نشریه علوم محیطی 10(2): 118-107.##3. جعفریان، ز.، ح. ارزانی، م. جعفری، ق. زاهدی و ح. آذرنیوند. 1391. تهیه نقشه مکانی گونه‌های گیاهی با استفاده از رگرسیون لجستیک در مراتع رینه. پژوهش‌های جغرافیایی طبیعی 79: 18-1.##4. جعفری حقیقی، م. 1382. روش‌های تجزیه خاک نمونه‎برداری و تجزیه‌های مهم فیزیکی و شیمیایی، مشهد، انتشارات ندای ضحی، 272 ص.##5. زارع چاهوکی، م. ع.، ل. خلاصی اهوازی و ح. آذرنیوند. 1393. مدل‌سازی پراکنش گونه‌های گیاهی براساس عوامل خاکی و توپوگرافی با استفاده از روش رگرسیون لجستیک در مراتع شرق سمنان. نشریه مرتع و آبخیزداری 67(1): 59-45.##6. ساکی، م.، م. ترکش، م. بصیری و م. ر. وهابی. 1391. تعیین رویشگاه بالقوه گونه گیاهی گون زرد (Astragalus verus) با استفاده از مدل رگرسیون لجستیک درختی (LRT). مجله اکولوژی کاربردی 1(2): 37-27. ##7. صفایی، م. 1391. مدل‌سازی رویشگاه بالقوه گونه گیاهی گون زرد با استفاده از دو روش تحلیل عاملی آشیان اکولوژیک (ENFA) و رگرسیون لجستیک (LR) در منطقه فریدون‌شهر استان اصفهان، پایان نامه کارشناسی ارشد مرتعداری، دانشگاه صنعتی اصفهان. ##8. عباسی، م. و م. ع. زارع چاهوکی. 1393. مدل‌سازی پراکنش Stipa barbata و Agropyron intermedium با روش شبکه عصبی مصنوعی در مراتع طالقان میانی. تحقیقات منابع طبیعی تجدید شونده 5(2): 57-47.##9. قاضی مرادی، م. 1392. مدل‌سازی رویشگاه بالقوه گونه کما با استفاده از دو مدل شبکه‌های باوربیزین (BBN) و مدل افزایشی تعمیم یافته (GAM) در منطقه فریدون شهر اصفهان. پایان نامه کارشناسی ارشد مرتعداری، دانشگاه صنعتی اصفهان.##10. مصطفوی، م.، ا. علیزاده، و م. کابلی. 1389. تهیه نقشه مطلوبیت زیستگاه‌های بهاره و تابستانه گونه پازن در پارک ملی لار. فصلنامه علوم و فنون منابع طبیعی 2: 121-111.## ##

‌‌‌‌‌‌‌مدل‌سازی مطلوبیت زیستگاه‌های حیات‌ وحش با استفاده از سیستم استنتاج فازی: مطالعه موردی پلنگ ایرانی (Panthera pardus saxicolor) در منطقه حفاظت‌ شده شیمبار Wildlife Habitats Suitability Modelling using Fuzzy Inference System: A Case Study of Persian Leopard (Panthera pardus saxicolor) in Shimbar Protected Area 1 1 به‌منظور مدل‌سازی مطلوبیت زیستگاه، فنون مدل‌سازی متعددی توسعه یافته‌اند؛ که در این میان سیستم استنتاج فازی با دارا بودن قابلیت درنظر گرفتن ابهام و عدم‌قطعیت موجود در متغیرهای ورودی به‌عنوان یک روش مؤثر در این زمینه مطرح است. از اینرو طی این پژوهش، مدل‌سازی مطلوبیت زیستگاه پلنگ ایرانی در منطقه حفاظت‌ شده شیمبار با استفاده از سیستم استنتاج فازی صورت گرفت. به‌منظور مدل‌سازی، پس از تعیین متغیرهای محیطی مؤثر، تعریف و تعیین متغیرهای زبانی، مقادیر زبانی و محدوده هر یک از آنها صورت پذیرفت. سپس توابع عضویت فازی هر یک از متغیرهای ورودی و خروجی تعریف شده، پایگاه قوانین تشکیل شد. در آخرین گام نیز، غیرفازی‌سازی مجموعه فازی خروجی انجام شد. همچنین، در اعتبارسنجی مدل، AUC به‌کار رفت. جهت حساسیت‌سنجی مدل و شناسایی متغیرهای محیطی مهم نیز 11 سیستم استنتاج فازی ایجاد شد. براساس یافته‌ها، مدل پیش‌بینی شده به‌طور معناداری بهتر از حالت تصادفی است (96/0AUC=). همچنین، متغیر فاصله از طعمه به‌عنوان مهم‌ترین متغیر محیطی شناخته شد. با توجه عملکرد موفق سیستم استنتاج فازی در مدل‌سازی مطلوبیت زیستگاه گونه مورد مطالعه، بهره‌گیری از آن جهت بهبود و تکمیل اطلاعات مکانی پیرامون زیستگاه‌های حیات‌ وحش کشور به‌ویژه در ارتباط با مناطق و گونه‌های کمتر مطالعه شده، پیشنهاد می‌شود. 2 Several modelling techniques have been developed for habitat suitability modelling. In the meantime, the Fuzzy Inference System (FIS) with ability to model uncertainty of input variables is an effective method to model wildlife species habitat suitability. So, Persian Leopard habitat suitability was predicted in Shimbar Protected Area using FIS. Therefore, the effective environmental variables were determined. We also defined and determined the linguistic variables, linguistic values, and range of them. Then, we designed the membership functions of the fuzzy sets of the input and output variables. Also, the definition of the fuzzy rules in the system was performed. Finally, the defuzzification of output was carried out. The accuracy of the predictive model was tested using AUC. Also, 11 FISs were developed to determine sensitivity of the models and important variables in modelling. The results showed that the predictive model was more efficient than the random model (AUC=0.960). In addition, the ‘distance to capra’ was the most important predictor. According to the success of FIS in Persian Leopard habitat suitability modelling, we suggest this method to improve and complete the existing spatial information of wildlife habitats in Iran, especially about regions and species that have been less studied. 57 67 2017/06/202017/06/202017/06/202017/06/202017/06/20 1396/3/30 2017/06/202017/06/202017/06/202017/06/202017/06/20 1396/3/30 زینب عبیداوی Z. Obeidavi گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز ایران z.obeidavi@gmail.com کاظم رنگزن K. Rangzan گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز ایران روح‌اله میرزایی R. Mirzaei گروه محیط‌ زیست، دانشکده منابع‌طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان ایران مصطفی کابلی‌زاده M. Kabolizade گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز ایران اردشیر امینی A. Amini گروه پایش حیات ‌وحش، اداره کل حفاظت محیط ‌زیست استان خوزستان ایران Fuzzy inference system Habitat suitability modelling Panthera pardus saxicolor. سیستم استنتاج فازی مدل‌سازی مطلوبیت زیستگاه پلنگ ایرانی 4. Anderson, R. P. and I. Gonzalez-Jr. 2011. Species-specific tuning increases robustness to sampling bias in models of species distributions: An implementation with Maxent. Ecological Modelling 222: 2796-2811.##5. Escalante, T., G. Rodriguez-Tapia, M. Linaje, P. Illoldi-Rangel and R. Gonzalez-Lopez. 2013. Identification of areas of endemism from species distribution models: Threshold selection and NEARCTIC mammals. TIP Revista Especializada en Ciencias Quimico-Biologicas 16(1): 5-17.##6. Gelbard, J. L. and J. Belnap. 2003. Roads as conduits for exotic plant invasions in a semiarid landscape. Conservation Biology 17(2): 420-432.##7. Gibson, L. A., B. A. Wilson, D. M. Cahill and J. Hill. 2003. Modeling habitat suitability of the swamp antechinus (Antechinus minimus maritimus) in the costal heathlands of soutern Victoria, Australia. Biological Conservation 117: 143-150.##8. Giovanelli, J. G. R., M. F. De-Siqueira, C. F. B. Haddad and J. Alexandrino. 2010. Modeling a spatially restricted distribution in the Neotropics: how the size of calibration area affects the performance of five presence-only methods. Ecological Modelling 221: 215-224.##9. Jacqain, A., V. Cheret, J. M. Denux, J. Mitcheley and P. Xofis. 2005. Habitat suitability modeling of caperailie (Tetrao urogallus) using each observation data. Nature Conservation 13:161-169.##10. Jaeger, J. A. G., J. Bowman, J. Brennan, L. Fahrig, D. Bert, J. Bouchard, N. Charbonneau, K. Frank, B., Gruber and K. Tluk von Toschanowitz. 2005. Predicting when animal populations are at risk from roads: an interactive model of road avoidance behavior. Ecological Modelling 185: 329-348.##11. Khorozyan, I., A. Malkhasyan and Sh. Asmaryan. 2005. The persian leopard prowls its way to survival. Endangered Species update 22(2): 51-60.##12. Kiabi, H. B., F. B. Dareshouri, A. Ghaemi and M. Jahanshahi. 2002. Population status of the Persian leopard (Panthera pardus saxicolor Pocock, 1927) in Iran. Zoology in the Middle East 26: 41-47. ##13. Lian, X., T. Zhang, Y. Cao, J. Su and S. Thirgood. 2011. Road proximity and traffic flow perceived as potential predation risks: evidence from the Tibetan antelope in the Kekexili National Nature Reserve, China. Wild Research 38: 141-146.##14. Lu, C. Y., W. Gu, A. H. Dai and H. Y. Wei. 2012. Assessing habitat suitability based on geographic information system (GIS) and fuzzy: A case study of Schisandra sphenanthera Rehd. et Wils. In Qinling Mountains, China. Ecological Modelling 242: 105-115.##15. Mocq, J., A. St-Hilairea and R. A. Cunjak. 2013. Assessment of Atlantic salmon (Salmo salar) habitat quality and itsuncertainty using a multiple-expert fuzzy model applied to the Romaine River (Canada). Ecological Modelling 265: 14-25.##16. Mouton, A. M., M. Schneider, I. Kopecki, P. L. M. Goethals and N. De Pauw. 2006. Application of MesoCASiMiR: Assessment of Baetis rhodani Habitat Suitability. Available at: https://www.researchgate.net/publication/228655361.##17. Pearson, R. G., C. J. Raxworthy, M. Nakamura and A. T. Peterson. 2007. Predicting species distributions from small numbers of occurrence records: a test case using cryptic geckos in Madagascar. Biogeography 34: 102-117.##18. Simcharoen, S., A. C. D. Barlow, J. L. D. Smith and A. Simcharoen. 2008. Home range size and daytime habitat selection of leopards in Huai Kha Khaeng Wildlife Sanctuary, Thailand. Biological Conservation 141: 2242-2250.##19. Swanepoel, L. H., P. Lindsey, M. J. Somers, W. van Hoven and F. Dalerum. 2013. Extent and fragmentation of suitable leopard habitat in South Africa. Animal Conservation 16(1): 41-50.##20. Zimmermann, F., V. S. Lukarevsky, G. Beruchashvili, W. Breitenmoser and U. Breitenmoser. 2007. Mapping the vision potential living space for the leopard in the Caucasus. Cat News 2: 28-33.##1. امیدی، م.، م. کابلی، م. کرمی، ع. ماهینی و ب. حسن‌زاده کیابی. 1389، مدل‌سازی مطلوبیت زیستگاه پلنگ ایرانی##(Panthera pardus saxicolor) به‌روش تحلیل عاملی آشیان بوم شناختی (ENFA) در پارک ملی کلاه قاضی، استان اصفهان، علوم و تکنولوژی محیط‌ زیست 12(1): 148-137.##2. عبیداوی، ز. 1394، طراحی سامانه Web GIS حیات‌ وحش استان خوزستان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید چمران اهواز.##3. میرزایی، ر.، م. همامی، ع. اسماعیلی ساری و ح. رضایی. 1392. تعیین پراکنش سارگپه معمولی(Buteo buteo) و عوامل مؤثر بر آن در استان گلستان با استفاده از الگوریتم انتروپی بیشینه، نخستین کنفرانس بین المللی اکولوژی سیمای سرزمین، اصفهان، ایران، 8-7 آبان.## ##

اندازه بهینه واحدهای مرتعداری برای بهره‌برداری پایدار مراتع حوزه رودخانه مرغای ایذه Optimum Size of Range Management Units for Sustainable Utilization of the River Basin Rangeland in Margha, Izeh 1 1 به‌منظور تعیین اندازه بهینه واحدهای مرتعداری، طرح‌های مرتعداری حوزه مرغا در دهستان‌های هلایجان و مرغا در شهرستان ایذه انتخاب گردید و محدوده مراتع پس از تفکیک مرز مستثنیات قانونی شامل اراضی کشاورزی و مستحدثات روستاها، به‌عنوان مبنا مدنظر قرار گرفت. در این تحقیق از سه معیار اکولوژیک، اقتصادی و اجتماعی و زیرمعیارهای مربوطه استفاده شد. برای بررسی اثرات اکولوژیک، اطلاعات طرح‌های مرتعداری مانند گرایش، ظرفیت و تولید تیپ‌ها استخراج گردید. برای بررسی عوامل اقتصادی اجتماعی از 62 عدد پرسشنامه استفاده شد. همچنین با کمک پرسشنامه و اطلاعات مرکز آمار ایران هزینه‌های مصرفی خانوارها مشخص شد. خط فقر نسبی در دو حالت بدون درنظر گرفتن و با درنظر گرفتن هزینه‌ها و درآمدهای خارج از مرتع محاسبه شد. در حالت اول برای رسیدن به خط فقر نسبی به 146 واحد دامی گوسفند یا 186 واحد دامی بز و یا گله ترکیبی شامل 62 گوسفند و 106 واحد دامی بز نیاز خواهد بود. در حالت دوم تعداد 140 واحد دامی گوسفند یا 178 واحد دامی بز و در صورت داشتن گله مخلوط گوسفند و بز نسبت دام به ترتیب 70 به 89 واحد دامی خواهد بود. این یافته‌ها می‌تواند در سیاست‌گذاری طرح‌های مرتعداری در مناطق مشابه به‌کار رود.  2 In order to determine optimum size of rangeland properties, range management units within Margha River area, Izeh, were selected and rangeland parts were separated from other types of land use as the study area. Different ecological and socio-economic criteria were used for calculations. Ecological criteria were adopted from range management plans, including forage production, grazing capacity and rangeland condition and trend. Socio-economic criteria were studied conducting a questionnaire-based survey by 62 questionnaires. Also some data about consumptive costs of households were obtained from the data center of Iran Statistics Center. Relative poverty line was calculated in two situations with /without considering the costs and revenues outside the rangeland. Ignoring the costs and incomes related to non-rangeland sources resulted in the optimal size of utilization units to be 146 animal units of sheep or 186 animal units of goats or 62 and 106 animal units of sheep and goats, respectively. Considering all the costs and incomes resulted in the optimal units to be 140 animal units of sheep or 178 goats or 70 and 89 animal units of sheep and goats, respectively. These results could be utilized for range management plans and policies within similar areas. 69 80 2017/06/202017/06/202017/06/202017/06/202017/06/202017/06/20 1396/3/30 2017/06/202017/06/202017/06/202017/06/202017/06/202017/06/20 1396/3/30 حاجی عالی محمدی سرابی H. Alimohammadi Sarabi گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان ایران علیرضا موسوی S. A. Mousavi گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان ایران sarmousavi@cc.iut.ac.ir حمید متین‌خواه S. H. Matinkhah گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان ایران مصطفی ترکش اصفهانی M. Tarkesh Esfahani گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان ایران Khuzestan Province Margha Optimum rangeland utilization units Relative poverty line Sustainable utilization. استان خوزستان مرغا اندازه بهینه واحدهای بهره‌برداری خط فقر نسبی بهره‌برداری پایدار Crosthwite, J., N. Maclod and N. Malcom. 1997. Theory and practice in natural resource management. Proceedings of the Australian Association for Social Research, Charls Start University, Wegga. ##20. Galvine, K. A. and P. K. Athornton. 2001. Human ecology, economics and pastoral household modeling. (chapter 8), PP. 105-124. In: Boone, R. B. and M. B. Coughenour, (Eds.), A System for Integrated Management and Assessment of East African Pastoral Lands, Balancing food security, wildlife conservation and ecosystem integrity,. Final Report to the Global livestock CRSP.##21. McGregor, B. A. 2007. A guide to the grazing requirement of fibre and meat goats. Agriculture notes. AGO 998.##22. Payne, A., A. A. Mitchell and W. F. Holm. 1975. An inventory and Condition survey of rangeland in the Ashbourton River Catchment. Western Australia Department of Agriculture, Technical Bulletin No. 62: 48-50.##23. Tamlinson, K. W., J. W. Hearn and R. R. Alexander. 2002. An approach to evaluate the effect of property size on land use options in semi-arid rangelands. Ecological Modeling 149: 85-95. ##1. آقاخانی، ر. 1379. مقایسه کارائی اقتصادی طرح‌های مرتعداری اجرا شده با وضعیت قبل از آن در شهرستان سمیرم اصفهان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، مجتمع آموزش عالی امام خمینی.##2. ارزانی، ح.، ع. مهرابی، ح. آذرنیوند و ع. نیکخواه. 1383. حداقل مساحت مورد نیاز دامداران عشایری استان لرستان. مجموعه مقالات سومین همایش ملی مرتع و مرتعداری در ایران، انجمن مرتعداری ایران، کرج، شهریور 1383. ##3. ارزانی، ح.، ح. آذرنیوند، ع. مهرابی، ع. نیکخواه و ل. فاضل دهکردی. 1386. حداقل مساحت مرتع مورد نیاز دامداران استان سمنان. مجله پژوهش و سازندگی در منابع طبیعی 74: 113-107.##4. ارزانی، ح.، ب. اصلان‌پنجه، ع. طویلی، م. ع. زارع چاهوکی و ع. مهاجری. 1393. ظرفیت چرای کوتاه مدت و بلند مدت مراتع منطقه سمیرم استان اصفهان. نشریه مرتعداری 1(3): 20-1.##5. ازکیا، م. 1379. طرح بررسی تطبیق ابعاد اجتماعی- اقتصادی و فنی نظام‌های بهره‌برداری از مراتع با تأکید بر نظام تعاونی در استان‌های آذربایجان شرقی و کردستان. دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، 374 ص.##6. انصاری، ح.، م. تبریزی و م. ازکیا. 1379. طرح بررسی تطبیقی ابعاد اجتماعی- اقتصادی و فنی نظام‌های بهره‌برداری از مراتع با تأکید بر نظام تعاونی در استان‌های آذربایجان شرقی و کردستان، جلد یازدهم (سنتز، مقایسه تطبیقی و بین استانی نظام‌های بهره‌برداری از مراتع)، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، 294 ص.##7. برهانی، م.، ح. ارزانی، م. بصیری، م. ع. زارع چاهوکی و م. فرح‌پور. 1393. بررسی اثر طرح‌های مرتعداری بر پوشش گیاهی مراتع در شهرستان سمیرم استان اصفهان. فصلنامه تحقیقات مرتع و بیابان ایران 21(3): 540-530.##8. خدادادکاشی، ف.، ف. باقری، ح. حیدری و ا. خدادادکاشی. 1381. اندازه‌گیری شاخص‌های فقر در ایران: کاربرد انواع خط فقر، شکاف فقر، شاخص فقر، گروه پژوهشی آمارهای اقتصادی.##9. خواجه‌الدین، س. ج. و م. بصیری. 1373. پیشگفتار. مجموعه مقالات اولین سمینار ملی مرتع و مرتعداری در ایران، سازمان جنگل‌ها و مراتع کشور و دانشکده منابع طبیعی دانشگاه صنعتی اصفهان، 488 ص. ##10. دهداری، س.، ح. ارزانی، ح. موحد، م. ع. زارع چاهوکی و ح. شعبانعلی فمی. 1393. کاربرد فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) در مقایسه وضعیت بهره‌برداری مراتع طرح‌دار و بدون طرح شهرستان سمیرم. فصلنامه تحقیقات مرتع و بیابان ایران 21(3): 393-383.##11. رنجبر، ح. 1388. تعیین حداقل اندازه اقتصادی طرح‌های مرتعداری (مطالعه موردی: شهرستان نکا). پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران.##12. ساسولی، م. 1386. تعیین اندازه بهینه اقتصادی بهره‌برداری در طرح‌های مرتعداری استان تهران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه تهران. ##13. محمدی، ع. 1389. تعیین اندازه واحدهای بهره‌برداری مرتعی با استفاده از عوامل اکولوژیک- اقتصادی- اجتماعی در حوزه آبخیز شمالی رودخانه کوهرنگ. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه صنعتی اصفهان.##14. محمدی، ع.، س. ج. خواجه‌الدین و س. ا. خاتون آبادی. 1386. تعیین اندازه واحدهای بهره‌برداری مرتعی با استفاده از عوامل اکولوژیکی- اقتصادی اجتماعی در حوزه آبخیز شمالی رودخانه کوهرنگ، مجله علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی 40(ب): 436-425. ##15. معتمدی، ج. 1390. برآورد ظرفیت چرای کوتاه مدت و بلند مدت مراتع به‌منظور تعادل دام و علوفه، پایان‌نامه دکترای مرتعداری، دانشگاه تهران، دانشکده منابع طبیعی، 273 ص.##16. مرکز آمار ایران. 1390. چکیده نتایج طرح آمارگیری هزینه و درآمد خانوارهای شهری و روستایی. دفتر جمعیت، نیروی کار و سرشماری.##17. سازمان جهاد کشاورزی استان خوزستان. 1385. مطالعات تفصیلی- اجرایی آبخیزداری حوضه مورد غفار هلایجان ایذه. جلد 5، 101 ص.##18. میلادفر، ح.، ح. بارانی، ر. جولایی و پ. ریاضی‌فر. 1389. بررسی و تعیین اندازه بهینه واحد‌های بهره‌برداری مرتعی بر پایه بهره‌وری اقتصادی و پایداری اجتماعی (بررسی موردی: مراتع شهرستان ارومیه). نشریه مرتع و آبخیزداری، مجله منابع طبیعی ایران 63(1): 188-105.## ##

کاربرد شاخص مکانی آشفتگی جاده‌ای (SPROADI) در ارزیابی اثرات اکولوژیک جاده‌ها در مقیاس سیمای سرزمین (مطالعه موردی: شرق استان اصفهان) Incorporating the Spatial Road Disturbance Index (SPROADI) in Ecological Impacts Assessment of Roads at Landscape Scale (Case study: Eastern Part of Isfahan Province) 1 1 توسعه جاده‌ها می‌تواند تأثیرات زیانباری برروی زیستگاه‌های طبیعی و گونه‌های با ارزش حفاظتی که در آنها زیست می‌کنند، داشته باشند. قطعه ‌‌قطعه شدن زیستگاه به لکه‌های کوچک و مجزا، می‌تواند به کاهش چشمگیر جمعیت گونه‌ها منجر شود. بنابراین، نیاز است که مطالعاتی مناسب با هدف کمی نمودن اثرات اکولوژیک جاده‌ها در مقیاس سیمای سرزمین انجام شوند. در این مطالعه، از شاخص مکانی آشفتگی جاده‌ای Spatial Road Disturbance Index) :SPROADI)، به‌منظور ارزیابی اثرات اکولوژیک شبکه جاده‌ها در شرق استان اصفهان استفاده شد. منطقه مورد مطالعه، شامل پناهگاه حیات وحش عباس‌آباد و پارک ملی سیاه‌کوه بوده که در زمرۀ مهمترین زیستگاه‌ها برای یوزپلنگ آسیایی (گونۀ به‌شدت در معرض خطر در لیست قرمز (IUCN محسوب می‌شوند. شاخص SPROAD، یکی از جدیدترین شاخص‌های سیمای سرزمین می‌باشد، که به‌منظور کمی کردن اثرات اکولوژیک شبکه جاده‌ها از سه زیرشاخص شدت ترافیک، اثر همسایگی (حاشیه) و درجه قطعه ‌‌قطعه ‌شدگی استفاده می‌کند. نتایج حاصل از کمی کردن شاخصSPROAD، نشان داد که شدت آشفتگی حاصل از شبکه جاده‌ها، بین 0 تا 53/54 می‌باشد و 12 درصد از پناهگاه حیات وحش عباس‌آباد و بخش وسیعی از زیستگاه‌های مطلوب یوزپلنگ آسیایی تحت تأثیر شبکه جاده‌ها قرار گرفته‌اند، که نشان‌دهنده یک هشدار برای این گونۀ به‌شدت در معرض خطر می‌باشد.  2 Development of roads can have deleterious effects on natural habitats containing species of conservation concern. Fragmentation of habitat into small, non-contiguous patches may result in dramatic population declines. Thus appropriate studies quantifying ecological impacts of roads at landscape scale are essential. In this study, the Spatial Road Disturbance Index (SPROADI) was applied for the ecological impact assessment of the roads network in Eastern part of Isfahan Province, including Abassabad wildlife refuge and Siahkouh National park, which are among the most important habitats for Asiatic Cheetah (Acinonyx jubatus venaticus) classified as Critically Endangered (CR) on the IUCN Red List. This new landscape index uses three sub-indices including traffic intensity, vicinity impact and fragmentation grade to calculate the ecological impacts of roads network. Results obtained through quantifying the Spatial Road Disturbance Index showed that the degree of disturbance by roads network is between 0 and 54.53. Our results also revealed that 12 percent of Abassabad wildlife refuge and wide range of suitable habitats for Asiatic Cheetah were affected by roads network, which presents a conservation concern for this critically endangered species. 81 91 2017/06/202017/06/202017/06/202017/06/202017/06/202017/06/202017/06/20 1396/3/30 2017/06/202017/06/202017/06/202017/06/202017/06/202017/06/202017/06/20 1396/3/30 شکوفه نعمت‌الهی Sh. Nematollahi گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان ایران سیما فاخران S. Fakheran گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان ایران fakheran@cc.iut.ac.ir علیرضا سفیانیان A. Soffianian گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان ایران Conservation Habitat fragmentation Landscape Index Roads SPROADI. حفاظت قطعه‌ قطعه ‌شدن زیستگاه شاخص سیمای سرزمین جاده‌ها SPROADI 10. Chandimal, W. P. A. I. M. and N. T. S. Wijesekera. 2008. A GIS approach to identify road network improvement needs–case study of Kaduwela, Sri Lanka. Engineer 41(04): 116-125.‌##11. Eigenbrod, F., S. J. Hecnar and L. Fahrig. 2009. Quantifying the road effect zone: threshold effects of a motorway on anuran populations in Ontario. Ecology & Society 14(1): 24.##12. Forman, R. T. T. and R. D. Deblinger. 2000. The ecological road-effect zone of a Massachusetts (USA) suburban highway. Conservation Biology 14(1): 36-46.##13. Forman, R. T. T., D. Sperling, J. A. Bissonette, A. P. Clevenger, C. D. Cutshall, V. H. Dale, L. Fahrig, R. France, C. R. Goldman, K. Heanue, J. Jones, F. Swanson, T. Turrentine and T. C. Winter. 2003. Road Ecology: Science and Solutions. Island Press, Washington, DC, 504 p.##14. Freudenberger, L. R., P. Hobson, S. Rupic, G. Pe’er, M. Schluck, J. Sauermann, S. Kreft, N. Selva and P. L. Ibisch. 2013. Spatial road disturbance index (SPROADI) for conservation planning: a novel landscape index, demonstrated for the State of Brandenburg, Germany. Landscape Ecology 28: 1353-1369.##15. Hoskin, C. J. and M. W. Goosem. 2010. Road impacts on abundance, call traits, and body size of rainforest frogs in northeast Australia. Ecology & Society 15(3): 15.##16. Jaeger, J. A. G. 2000. Landscape division, splitting index, and effective mesh size: new measures of landscape fragmentation. Landscape Ecology 15(2): 115-130.##17. Jump, A. S. and J. Pen˜uelas. 2005. Running to stand still: adaptation and the response of plants to rapid climate change. Ecology Letters 8(9): 1010-1020. ##18. Opdam, P., J. Verboom and R. Pouwels. 2003. Landscape cohesion: an index for the conservation potential of landscapes for biodiversity. Landscape Ecology 18: 113-126.##19. Parris, K. M. and A. Schneider. 2009. Impacts of traffic noise and traffic volume on birds of roadside habitats. Ecology & Society 14(1): 29.##20. Pascual-Hortal, L. and S. Saura. 2006. Comparison and development of new graph-based landscape connectivity indices: towards the prioritization of habitat patches and corridors for conservation. Landscape Ecology 21: 959-967.##21. Riley, S. P. D., J. P. Pollinger, R. M. Sauvajot, E. C. York, C. Bromley, T. K. Fuller and R. K. Wayne. 2006. A southern California freeway is a physical and social barrier to gene flow in carnivores. Molecular Ecology 15(7): 1733-1741.##22. Selva, N., S. Kreft, V. Kati, M. Schluck, B. Jonsson, B. Mihok, H. Okarma and P. L. Ibisch. 2011. Road less and low-traffic areas as conservation targets in Europe. Environmental Management 48(5): 865-877.##23. UNEP. 2001. Globio: global methodology for mapping human impacts on the biosphere. UNEP/DEWA/TR.01-3. Environment Information and Assessment Technical Report. UNEP. Nairobi, UNEP: 55.##1. اکبری، ح.، م. جلالپور، و. حجتی و م. گل‌محمدی. 1389. بررسی فون خزندگان و پرندگان پناهگاه حیات وحش عباس‌آباد نائین در استان اصفهان. فصلنامه علمی-پژوهشی زیست‌شناسی جانوری 3(2): 12-1. ##2. بردخوانی، م. 1393. مدل‌سازی پراکنش یوزپلنگ آسیایی (Acinonyx jubatus venaticus). پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان. ##3. حجتی، و. و ص. پورعلی دارستانی. 1386. بررسی فونستیک ماهیان، دوزیستان و خزندگان منطقۀ چشمه علی دامغان. فصلنامه علمی پژوهشی زیست‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار 2(1): 35-27.##4. طرح پایه آمایش استان اصفهان. 1389. "شناخت وضع موجود و روند گذشته"، معاونت برنامه‌ریزی استانداری، 472 ص.##5. عرفانیان، ب.، س. میرکریمی، ع. سلمان ماهینی و ح. رضایی. 1389. نقش روگذر و زیرگذر در جبران آثار منفی تکه ‌تکه شدن زیستگاه‌ها (مطالعه موردی: پارک ملی گلستان). محیط‌زیست و توسعه (1)1: 42-35. ##6. مددی، ح.، ح. مرادی، س. فاخران، م. جوکار و ت. مکی. 1393. مدل‌سازی انتشار آلودگی صوتی ناشی از کنارگذر غرب اصفهان در پناهگاه حیات وحش قمیشلو با استفاده از مدل بوم شناسی کاربردی. مجله علمی پژوهشی بوم شناسی کاربردی 3(9): 55-43. ##7. مدرس اسفه، ر. 1382. پیش‌بینی خشکسالی هیدرولوژیک با استفاده از تحلیل سری زمانی در یکی از سرشاخ‌های زاینده‌رود، پایان‌نامه کارشناسی ارشد بیابان‌زدایی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان.##8. معاونت محیط طبیعی. 1389. گزارش جامع وضعیت مناطق تحت مدیریت محیط زیست استان اصفهان با تأکید بر قابلیت‌های مهم، تهدیدها، مسائل و مشکلات مهم و خاص و راهکارهای پیشنهادی، اداره کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان، 225 ص.##9. مکی، ت.، س. فاخران، ح. مرادی، م. ایروانی و م. فرهمند. 1391. ارزیابی اثرات بوم شناختی کنارگذر غرب اصفهان بر پناهگاه حیات وحش قمیشلو با استفاده از روش HEP. مجله علمی پژوهشی بوم شناسی کاربردی 1(2): 51-39.## ##