1395 5 17 0 89

برآورد فراوانی و تراکم گیاهی مراتع با استفاده از عکس‌های هوایی ارتفاع پایین Estimating Rangeland Vegetation Frequency & Density Using Low-altitude Aerial Photographs 1 1 سنجش از دور و عکس‌های هوایی، ابزاری برای شناسایی، مطالعه و برآورد متغیرهای پوشش گیاهی مانند فراوانی و تراکم گونه‌های گیاهی در جنگل‌ها و مراتع هستند. تصاویر دورسنجی معمول در ارزیابی پارامترهای پوشش گیاهی، اطلاعات کلی ارائه می‌دهند و برای کسب اطلاعات جزئی‌تر درباره متغیرهای گیاهی، نیاز به تصاویر با مقیاس بزرگتر است. مطالعه حاضر به‌منظور اندازه‌گیری فراوانی و تراکم گیاهان در مراتع دشتی با استفاده از تصاویر تهیه شده از طریق بالون و تعیین مناسب‌ترین ارتفاع پرواز انجام شده است. فراوانی و تراکم گیاهی گونه غالب منطقه مورد مطالعه، گیاه بوته شور (Halocnemum strobilaceum)، در تصاویر برداشت شده در مقیاس‌های مختلف از 1:50 تا 1:1000 تعیین شد و با فراوانی و تراکم به‌دست آمده از داده‌های زمینی در واحدهای نمونه‌برداری مقایسه گردید. نتایج نشان داد بین تراکم بوته‌های برآورد شده برروی زمین و تراکم بوته‌ها در تصاویر تا مقیاس 1:600 (ارتفاع پرواز 75 متر) اختلاف معنی‌دار وجود ندارد ولی در مقیاس‌های کوچکتر، این اختلاف معنی‌دار می‌گردد. هم‌چنین، نتایج آنالیز واریانس متغیر فراوانی نشان داد بین درصد فراوانی بوته‌های برآورد شده در برداشت زمینی و درصد فراوانی برآورد شده بوته‌ها از تصاویر تا آخرین ارتفاع پرواز تهیه شده توسط بالون و سنجنده (ارتفاع 130 متر) اختلاف معنی‌داری وجود ندارد. بنابراین این دو ارتفاع به‌عنوان مبنا در برآورد تراکم و فراوانی گیاهان با استفاده از سامانه بالون و دوربین عکس‌برداری رقومی مورد استفاده، تعیین می‌شوند. 2 Remote sensing and aerial photography are means of exploring, studying and estimating vegetation variables such as species frequency and density in forests and rangelands. Common remote sensing images usually offer general information about vegetation parameters. For detailed information about vegetation (e.g. estimation of vegetation density and/or frequency), larger scale images are needed. The present research was conducted to estimate the density of rangeland vegetation in Inche Boroon area, north of Gorgan city. Using aerial photographs acquired from digital camera mounted on a tittered balloon in different flight altitudes, density and frequency of the main shrub species of the studied region, Halocnemum strobilaceum, were estimated on photographs at different scales (from 1:50 – to 1:1000) and were compared with field measurements. Results showed no significant difference between the field and image estimation of density below 1:600 (heights lower than 75 m) but at lower scales the difference was significant. No significant difference between field and image estimation of shrub frequency was also observed up to the scale of 1:1000. Due to the wider field of view of photographs at smaller scales, flight heights of 75 m and 130 m are thus suggested as the appropriate heights to estimate Halocnemum strobilaceum density and frequency respectively in the study area. 1 10 2016/12/6 1395/9/16 2016/12/6 1395/9/16 ملوک رویان M. Royan دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان ایران molook.royan@gmail.com عادل سپهری A. Sepehry دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان ایران عبدالرسول سلمان ماهینی A. Salman Mahiny دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان ایران Bush land Helium balloon Remote sensing Vegetation variables. مراتع بوته‌زار بالون هلیومی دورسنجی متغیرهای گیاهی 6. Baker, A. K. M., R. W. Fitzpatrick and S. R. Koehne. 2004. High resolution low altitude aerial photography for recording temporal changes in dynamic surficial environments: Regolith. PP. 21-25. In: Roach, I. C. (Eds.), Bentley, Australia: Landscape Environments and Mineral Exploration Australia, CRC LEME. ##7. Boike, J. and K. Yoshikawa. 2003. Mapping of periglacial geomorphology using Kite/balloon aerial photography. Permafrost and Periglacial Processes 14(1): 81-85.##8. Booth, D. T., D. Glenn, B. Keating, S. E. Cox, J. Nance and J. P. Barriere. 2004. Monitoring Rangelands with Very Large Scale Areal Imagery. Proceedings of American Society for Photogrammetry and Remote Sensing, January 2, 2004.##9. Knapp, P. A., P. L. Warren and C. F. Hutchinson. 1990. The use of large-scale aerial photography to inventory and monitor arid rangeland vegetation. Journal of Environmental Management 31(1): 29-38.##10. Lee, F. W. and E. A. Work. 1992. Applications of large-scale aerial photography for rangeland monitoring. Geocarto International 7(1): 11-18. ##11. Louhichi, M., M. D. Johndon, A. L. Woerz, A. W. Jasra and D. E. Johnson. 2010. Digital charting technique for monitoring rangeland vegetation cover at local scale. Image processing for monitoring vegetation dynamics. International Journal of Agriculture & Biology 12: 406-410.##12. Petersen, S. L., T. K. Stringham and A. S. Laliberte. 2005. Classification of willow species using large-scale aerial photography. Rangeland Ecology & Management 58(6): 582-587.##13. Ramsey, M. S. and J. R. Arrowsmith. 2001. New images of fire scars may help to mitigate future natural hazards. EOS. Transactions American Geophysical ::union:: 82(36): 393-398.##14. Strand, E. K., A. M. S. Smith, S. C. Bunting, L. A. Vierling, D. B. Hann and P. E. Gessler. 2006. Wavelet estimation of plant spatial patterns in multi-temporal aerial photography. International Journal of Remote Sensing 27(10): 2049-2054##1. خوشبخت، م. 1390، بررسی اثر فشار چرای دام بر الگوی پراکنش پوشش گیاهی با استفاده از عکس‌های هوایی بردکوتاه. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان.##2. رضا‌شاطری، م. 1388، بررسی رابطه میکروتوپوگرافی با توزیع لکه‌های گیاهی در مراتع شوره‌زار اینچه برون. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان.##3. رویان، م. 1389، برآورد درصد تاج پوشش گیاهان مرتعی از طریق عکس‌های رقومی هوایی بردکوتاه در مقیاس‌های مختلف. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان.##4. رویان، م.، ع. سپهری، و ع. سلمان ماهینی. 1391، تأثیر تغییر ارتفاع پرواز و قدرت تفکیک مکانی عکس‌های هوایی در برآورد درصد تاج‌پوشش مراتع بوته‌زار. نشریه مرتع و آبخیزداری (مجله منابع طبیعی ایران) 65(3): 359-351.##5. سپهری، ع. و م. رویان، 1391، قابلیت تصاویر دورسنجی بردکوتاه مستقر بر بالون هلیومی، در برآورد سطح لکه‌های گیاهی. نشریه سنجش از دور و GIS ایران 4(3): 106-99.## ##

ارزیابی مطلوبیت زیستگاه و وضعیت حفاظتی گونه‌ به‌شدت در خطر انقراض سمندر لرستانی (Neurergus kaiseri) در استان‌های لرستان و خوزستان Assessment of the Conservation Status and Habitat Suitability of Critically Endangered Lorestan Newt (Neurergus Kaiseri) in Lorestan and Khuzestan Provinces 1 1 سمندر لرستانی (Neurergus kaiseri) از جمله گونه‌های اندمیک ایران است که دامنه پراکنش محدودی در جنوب کوه‌های زاگرس دارد و در فهرست قرمز IUCN از آن با عنوان به‌شدت در خطر انقراض (Critically Endangered) یاد شده است. امروزه جمعیت این گونه به‌دلیل عوامل متعددی رو به کاهش بوده و در معرض تهدید جدی می‌باشد. در این مطالعه مطلوبیت زیستگاه سمندر لرستانی با استفاده از رویکرد حداکثر آنتروپی (MaxEnt) و براساس متغیرهای محیط زیستی و اقلیمی (حرارتی و بارشی) ارزیابی گردید. بررسی نتایج حاصل از مدل، نشان داد که میزان بارش سالیانه و فصلی، میانگین درجه حرارت سالیانه، ارتفاع و پوشش اراضی به‌ترتیب به‌عنوان مهم‌ترین متغیرها برای مطلوبیت زیستگاه سمندر لرستانی می‌باشند. از طرفی ارزیابی وضعیت حفاظتی این گونه با بررسی مناطق پراکنش گونه و تطبیق آن با شبکه‌های حفاظتی نشان داد که، در حال حاضر هیچ یک از زیستگاه‌های مطلوب سمندر لرستانی در مناطق تحت حفاظت نبوده و پشتوانه قانونی برای حفاظت از این سایت‌ها وجود ندارد، و این وضعیت این گونه به شدت در خطر انقراض را با آسیب بیشتری مواجه می‌سازد 2 Lorestan newt (Neurergus kaiseri) is an endemic species which has restricted dispersal in southern Zagros Mountains in Iran, and it is listed as critically endangered in IUCN red list. Today the populations of this species are decreasing and facing serious threats. In this study, habitat suitability of Neurergus kaiseri was evaluated using a MaxEnt modelling approach according to environmental and climatic parameters (thermal and precipitation). Based on the results derived from the MaxEnt model, the most important parameters were related to annual and seasonality precipitation, annual mean temperature, elevation and land cover, respectively. Also, assessment of the conservation status of this species with species distribution areas and adapting them with protection networks revealed that currently, none of the suitable habitats of Lorestan newt are protected and there is no legal support for conserving these sites that the issue makes this critically endangered species even more vulnerable. 11 24 2016/12/62016/12/6 1395/9/16 2016/12/62016/12/6 1395/9/16 مریم تندوران زنگنه M. Tondravan Zangene دانشگاه صنعتی اصفهان ایران m.tondravanzangene@na.iut.ac.ir سیما فاخران اصفهانی S. Fakheran Esfahani1 دانشگاه صنعتی اصفهان ایران سعید پورمنافی S. Poormanafi دانشگاه صنعتی اصفهان ایران جوزف سن J. Senn موسسه تحقیقات جنگل، برف و سیمای سرزمین (WSL)، سوئیس ایران Habitat suitability Khuzestan province Lorestan province Maximum entropy (MaxEnt) Neurergus kaiseri Protected areas. مطلوبیت زیستگاه استان خوزستان استان لرستان مدل حداکثر آنتروپی سمندر لرستانی شبکه‌های حفاظتی 10. Anderson, R. P. and I. Jr. Gonzalez. 2011. Species specific tuning increases robustness to sampling bias in models of species distribution: An implementation with MaxEnt. Ecological Modeling 222(10): 2796- 2811.##11. Araujo, M. B. and A. Guisan. 2006. Five (or so) challenges for species distribution modelling. Journal of Biogeography 33(10): 1677-1688.##12. Bedia, J., J. Busque and J. M. Gutie´rrez. 2011. Predicting plant species distribution across an alpine rangeland in northern Spain. A comparison of probabilistic methods. Applied Vegetation Science 14: 415-432. ##13. Benton, T. G., J. A. Vickery and J. D. Wilson. 2003. Farmland biodiversity: Is habitat heterogeneity the key? Trends in Ecology and Evolution 18: 182-188.##14. Bernes, C., 1994. Biological Diversity, pp. 162-193, Biological diversity in Sweden: A country study. Monitor 14 Swedish Environmental Protection Agency, Stockholm, Sweden.##15. Brian, E. S. 2003. Demography and Community, pp. 25-56, Conservation Assessment of the Tiger Salamander, in the Black Hills National Forest, South Dakota and Wyoming Department of Biology Black Hills State University.##16. Brito, J. C., A. L. Acosta, F. Álvares and F. Cuzin. 2009. Biogeography and conservation of taxa from remote regions: an application of ecological-niche based models and GIS to North-African Canids. Biological Conservation 142: 3020-3029.##17. Collins, J. P. and A. Storfer. 2003. Global amphibian declines: Sorting the hypotheses. Diversity and Distributions 9:89-98.##18. Davic, R. D. and H. H. J. Welsh. 2004. On the ecological roles of salamanders. Annual Review of Ecology. Evolution and Systematics 35: 405-434.##19. Drake, J. M., C. Randin and A. Guisan. 2006. Modelling ecological niches with support vector machines. Journal of Applied Ecology 43: 424-432.##20. Eduardo, P. and M. L. Jorge. 2012. The performance of range maps and species distribution models representing the geographic variation of species richness at different resolutions. A Journal of Macro Ecology Global Ecology and Biogeography 121: 22-53.##21. Farasat, H., V. Akmali and M. Sharifi. 2016. Population genetic structure of the endangered Kaiser’s mountain newt, Neurergus kaiseri (Amphibia: Salamandridae). PLoS ONE 11(2):e0149596. ##22. Farhadinia, M. S., H. Akbari, S. J. Mousavi, M. Eslami, M. Azizi, J. Shokouhi, M. Gholikhani and F. Hosseini- Zavarei. 2013. Exceptionally long movements of the Asiatic cheetah Acinonyx jubatus venaticus across multiple arid reserves in central Iran. Oryx 47: 427-430.##23. Gibbs, J. P. 1998. Amphibian movements in response to forest edges, roads, and streambeds, in southern New England. Journal of Wildlife Management 62: 584-589.##24. Giovanelli, J. G. R., M. F. De Siqueira, C. F. B. Haddad and J. Alexandrino. 2010. Modeling a spatially restricted distribution in the neotropics: How the size of calibration area affects the performance of five presence-only methods. Ecological Modeling 221: 215-224.##25. Guerry, A. D. and M. L. Hunter Jr. 2002. Amphibian distributions in a landscape of forests and agriculture: an examination of landscape composition and configuration. Conservation Biology 16: 745-754.##26. Guisan, A. and N. E. Zimmermann. 2000. Predictive habitat distribution models in ecology. Ecological Modeling 135:147-186.##27. Guisan, A. and W. Thuiller. 2005. Predicting species distribution: offering more than simple habitat models. Ecological letters 8: 993-1009.##28. Guisan, A., T. C. Edwards and T. Hastie. 2002. Generalized linear and generalized additive models in studies of species distributions: setting the scene. Ecological Modelling 157: 89-100.##29. Hijmans, R. J., S. E. Cameron, J. L. Parra, P. G. Jones and A. Jarvis. 2005. Very high resolution interpolated climate surfaces for global land areas. International Journal of Climatology 25: 1965-1978.##30. Houlahan, J. E., C. S. Findlay, B. R. Schmidt, A. H. Meyer and S. L. Kuzmin. 2000. Quantitative evidence for global amphibian population declines. Nature 404:752-755.##31. Hull, A. 1997. The pond life project: a model for conservation and sustainability, Action for Protection and Enhancement, Liverpool, Proceedings of the UK conference of the Pond Life Project, pp. 101- 109.##32. Ihse, M. 1995. Swedish agricultural landscape: patterns and changes during the last 50 years, studied by aerial photos. Landscape Urban Planning 31: 21- 37.##33. IUCN. 2014. The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2014.2. <www.iucnredlist.org>.##34. McGarigal, K. 2008. Marbled Salamander (Ambystoma opacum) Conservation Plan for Massachusetts, Department of Natural Resources Conservation, University of Massachusetts.##35. Milanovich, J. R., W. E. Peterman, N. P. Nibbelink and J. C. Maerz. 2010. Projected Loss of a Salamander Diversity Hotspot as a Consequence of Projected Global Climate Change. PLoS ONE 5(8): e12189.##36. Mobaraki, A., M. Mohsen Amiri, R. Alvandi, M. E. Tehrani, H. Z. Kia, A. Khoshnamvand, A. Bali, E. Forozanfar and R. K. Browne. 2013. A conservation reassessment of the critically endangered, Lorestan newt Neurergus kaiseri (Schmidt 1952) in Iran. Amphibian and Reptile Conservation 9(1): 1-8.##37. Ochoa-Ochoa, L., J. N. Urbina-Cardona, L-B. Va´zquez, O. Flores-Villela and J. Bezaury-Creel. 2009. The Effects of Governmental Protected Areas and Social Initiatives for Land Protection on the Conservation of Mexican Amphibians. PLoS ONE 4(9): e6878.##38. Peterson, A. T., M. Papes and M. Eaton. 2007. Transferability and model evaluation in ecological niche modeling: a comparison of GARP and Maxent. Ecography 30: 550-560.##39. Phillips, S. J. and M. Dudik. 2008. Modeling of species distributions with Maxent: New extensions and a comprehensive evaluation. Ecography 31: 161-175. ##40. Philips, S. J., M. Dudic and R. E. Schapire. 2004. ”A maximum entropy approach to species distribution modelling”, presented at the Proceedings of the Twenty-First International Conference on Machine Learning, Banff, Alberta, Canada.##41. Phillips, S. J., M. Dudik, J. Elith, C. Graham, A. Lehmann, J. Leathwick and S. Ferrier. 2009. Sample selection bias and presence- only models of species distributions. Ecological Application 19: 181-97.##42. Phillips, S. J., R. P. Anderson and R. E. Schapire. 2006. Maximum entropy modeling of species geographical distributions. Ecological Modeling 190: 231-259.##43. Sharifi, M., N. Rastegar-Pouyani, V. Akmali and S. Assadian Narengi. 2008. On distribution and conservation status of Neurergus kaiseri. Russian Journal of Herpetology 15: 169-172.##44. Sharifi, M., H. Farasat, H. Barani-Beira, S. Vaissi and E. Foroozanfar. 2013. Notes on the distribution and abundance of the endangered Kaiser’s mountain newt, Neurergus kaiseri, in southwestern Iran. Herpetological Conservation and Biology 8(3): 724-731.##45. Sodhi, N. S., D. Bickford, A. C. Diesmos, T. M. Lee, L. P. Koh, B. W. Brook, C. H. Sekercioglu and C. J. A. Beradshaw. 2008. Measuring the meltdown: diverse of global amphibian extinction and decline. PLoS ONE 3:e1636.##46. Stuart, S. N., J. S. Chanson, N. A. Cox, B. E. Young, A. S. L. Rodrigues, D. L. Fischman and R. W. Waller. 2004. Status and trends of amphibian declines and extinctions worldwide. Science 306:1783-1786.##47. Stuart, S. N., M. Hoffmann, J. S. Chanson, N. A. Cox, R. J. Berridge, P. Ramani and B. E. Young. 2008. Threatened Amphibians of the World. Lynx Editions.##48. Trenham, P. C. and H. B. Shaffer. 2005. Amphibian upland habitat use and its consequences for population viability. Ecological Applications 15(4): 1158-1168.##49. Thorn, J. S., V. Nijman, D. Smith and K. A. I. Nekaris. 2009. Ecological niche modelling as a technique for assessing threats and setting conservation priorities for Asian slow lorises (Primates: Nycticebus). Diversity and Distributions 15: 289-298.##50. Trisurat, Y., N. Bhumpakphan, D. H. Reed and B. Kanchanasaka. 2012. Using species distribution modeling to set management priorities for mammals in northern Thailand. Journal for Nature Conservation 20: 264-273.##51. Walton, B. M. and S. Steckler. 2005. Constrasting effects of salamanders on forest-floor macro-and mesofauna in laboratory microcosms. Pedobiologia 49: 51-60.##52. Walton, B. M., D. Tsatiris and M. Rivera-Sostre. 2006. Salamanders in forest-floor food webs: Invertebrate species composition influences top-down effects. Pedobiologia 50: 313-321.##53. Wilson, C. D., D. Roberts and N. Reid. 2011. Applying species distribution modelling to identify areas of high conservation value for endangered species: a case study using Margaritifera margaritifera (L.). Biological Conservation 144: 821-829.##54. Wyman, R. L. 1998. Experimental assessment of salamanders as predators of detrital food webs: effects on invertebrates, decomposition and the carbon cycle. Biodiversity and Conservation 7: 641-650.##1. بارانی. ح. و ا. فروزان‌فر. 1390، سمندر کوهستانی لرستان، اداره کل حفاظت محیط زیست (گزارش)، 48 ص. ##2. بردخوانی، م. 1393، مدل‌سازی پراکنش یوزپلنگ آسیایی در استان‌های اصفهان و یزد، پایان نامه ارشد، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان.##3. جعفری. ع.، ر. ا. میرزایی، ر. زمانی و ا. محمودی. 1395، مدل‌سازی پراکنش قوچ و میش اصفهان در منطقه حفاظت شده تنگ صیاد براساس بهبود اریب داده‌های حضور و انتخاب متغیرهای مناسب با استفاده از حداکثر آنتروپی. مجله بوم شناسی کاربردی 5(15):49-39.##4. همامی. م. ر، س. اسماعیلی و ع. سفیانیان. 1394، پیش‌بینی پراکنش یوزپلنگ آسیایی، پلنگ ایرانی و خرس قهوه‌ای در پاسخ به متغیرهای محیطی در استان اصفهان. مجله بوم شناسی کاربردی 4(13): 63-51.##5. رنجبر، ن. 1393، ارزیابی مطلوبیت زیستگاه بز وحشی (Capra aegagrus) در پارک ملی کلاه قاضی استان اصفهان، پایان نامه ارشد، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان.##6. روشنی، ع. 1392، بررسی امکان طرح‌ریزی سیستماتیک حفاظت برای سمندر لرستانی(Neurergus Kaiseri ) در جنوب استان لرستان، پایان نامه ارشد، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان.##7. مصطفوی، م.، ا. علیزاده، م. کابلی، م. کرمی، ر. گلجانی و س. محمدی. 1389 ، تهیه نقشه مطلوبیت زیستگاه‌های بهاره و تابستانه گونه پاژن در پارک ملی لار. فصلنامۀ علوم و فنون منابع طبیعی 5(2): 121-111.##8. مطالعات پایه سمندر لرستانی، 1386، اداره کل محیط زیست استان لرستان (گزارش)، 61 ص.##9. میرزائی، ر.، م. همامی، ع. اسماعیلی ساری و ح. رضایی. 1391. تعیین پراکنش سارگپه معمولی وعوامل مؤثر بر آن در استان گلستان با استفاده از الگوریتم آنتروپی بیشینه، نخستین کنفرانس بین المللی اکولوژی سیمای سرزمین، دانشگاه صنعتی اصفهان، 9-8 آبان.## ##

تأثیر قرق بیست ساله بر شاخص‌های پارامتریک و غیرپارامتریک تنوع در مراتع چادگان اصفهان The Effect of Twenty Years of Exclosure on Parametric and Non-parametric Diversity Indices in Chadegan Rangelands- Isfahan 1 1 قرق به‌عنوان یکی از روش‌های مدیریتی در جهت تقویت پوشش گیاهی مطرح می‌باشد. در این مطالعه، اثر قرق بیست ساله بر تنوع‌ گونه‌ای در ایستگاه آبخیزداری سد زاینده‌رود مورد بررسی قرار گرفت. بدین ‌منظور منطقه مطالعاتی بر‌اساس نوع مدیریت و جهات شیب، لایه‌بندی شد و در هر یک از لایه‌ها اقدام به نمونه‌برداری تصادفی گردید. چهار ترانسکت متعامد به‌طول 500 متر در طول گرادیان محیطی مستقر شد. در هر ترانسکت، 15 پلات (5/1×1متر) مستقر و میزان تاج ‌پوشش، تراکم، فهرست گونه‌های موجود و شرایط مدیریتی ثبت شد. شاخص‌های تنوع سیمپسون، شانون، غنای مارگالف، منهینگ، یکنواختی سیمپسون و روش‌های پارامتریک (منحنی وفور) در دو منطقه قرق و تحت چرا محاسبه شد. شاخص‌های پوشش گیاهی در دو منطقه قرق و خارج از قرق با استفاده از آزمون تی‌ مستقل، مورد مقایسه قرار گرفتند. ارتباط گونه‌ها با عامل مدیریت و شاخص‌های معنی‌دار ‌شده تنوع توسط روش رج‌بندی CCA بررسی گردید. نتایج رج‌بندی نشان داد که پلات‌های مستقر در منطقه قرق و پلات‌های تحت چرا، براساس عامل مدیریت و خصوصیات خاک، به‌خوبی از یکدیگر قابل تفکیک می‌باشند و جهت بردارهای مربوط به شاخص‌های غنای منهینگ و مارگالف حاکی از افزایش غنا در منطقه قرق بود. میزان تنوع، غنا و یکنواختی در منطقه قرق، بیشتر از منطقه تحت چرا تعیین گردید ولی بین شاخص‌های تنوع و یکنواختی در دو منطقه، تفاوت آماری معنی‌داری مشاهده نشد در حالی‌که اختلاف شاخص‌های غنای گونه‌ای، معنی‌دار بود (%5=α). هم‌چنین مدل‌های وفور رتبه‌ای از توزیع مدل لوگ ‌نرمال تبعیت می‌کنند که نشان‌دهنده جوامع به‌نسبت پایدار و ثبات بیشتر می‌باشد. 2 Exclosure is considered as a management method to improve vegetation. This study aimed to evaluate the effects of exclosure on species diversity in Zayanderod dam station in Chadegan, Isfahan. The study area was stratified based on the various management types and slope directions, and samples were collected randomly in each layer. Four perpendicular transects, 500m in length were established along the gradients. Fifteen plots (1×1.5m) were established along each transect. The cover percentage, density and scientific name of the perennial species and the management condition were recorded in each plot. Diversity index of Simpson and Shannon, richness indices of Margalef and Menhinick, Simpson evenness indice, and Parametric methods (curve of frequency) were calculated in the two grazed and ungrazed areas. Independent t-test was used to compare the diversity indices. CCA Analysis was used to evaluate the relationships between species and management factors with the diversity indices. The results showed that although the diversity, richness and evenness indices in the exclosure area were more than the grazed area, there was no significant difference between the diversity and evenness indices in the areas. The log-normal was the significant fitted graph in the study area which represents relatively stable societies. The ordination results showed that grazing area and exclosure area are well separated from each other and confirmed the higher richness in the exclosure site. 25 36 2016/12/62016/12/62016/12/6 1395/9/16 2016/12/62016/12/62016/12/6 1395/9/16 آسیه شیخ زاده A. Sheikhzadeh دانشگاه صنعتی اصفهان ایران asiye.sheikhzadeh@yahoo.com حسین بشری H. Bashari دانشگاه صنعتی اصفهان ایران سید‌حمید متین‌خواه S. H. Matinkhah دانشگاه صنعتی اصفهان ایران مصطفی ترکش اصفهانی M. Tarkesh Esfahani دانشگاه صنعتی اصفهان ایران Exclosure Evenness Species diversity Species richness Zayanderod dam watershed station. یکنواختی قرق تنوع ‌گونه‌ای غنای‌ گونه‌ای ایستگاه آبخیزداری سد زاینده‌رود 12. Ehrlich, P. R. and A. H. Ehrlich. 1991. Healing the planet: Strategies of solving the environmental crisis. Addison Wesley Reading Ma, 210 p.##13. Gray, J. S. 2000. The measurement of marine species diversity, with an application to the benethic fauna of the Norwegian continental shelf. Journal of Experimental Marine Biology and Ecology 250: 23-49.##14. Harrison, I., M. Laverty and E. Sterling. 2004. Species diversity 1-7.##15. Hendricks, H. H., W. J. Bond, J. J. Midgley and P. A. Novellie. 2005. Plant species richness and composition a long livestock grazing intensity gradients in a Namaqualand (South Africa) protected area. Journal of Plant Ecology 176(1): 19-33. ##16. Krebs, C. J. 1999. Ecological Methodology. 2nd Edition, Adisson-Welsey Educational Publisher, Inc, Benjamin/Cummings, 620 p.##17. Kindt, R. 2002. Methodology for tree species diversification planning for African agro ecosystems. PhD. Thesis, Gent University, 294p.##18. Ludwing, J. and J. F. Reynolds. 1988. Statistical Ecology. A primer on methods and computing. John Wiley and Sons, Inc, A WILEY-INTERSCIENCE, 202 p.##19. Magurran, A. E. 2004. Measuring Biological Diversity. Blackwell, Australia, 256 p.##20. McCann, K. S. 2000. The diversity-stability debate. Nature 405: 228-233.##21. Mligo, C. 2006. Effect of grazing pressure on plant species composition and diversity in the semi-arid rangelands of Mobulu district, Tanzania. Agricultural Journal 1(4): 277-283.##22. Roxburgh, S. H. and E. S. J. Rauschert. 2004. Moving from pattern to process: coexistence mechanisms under intermediate disturbance regimes. Ecology Letters 7: 491–508.##23. West, N. E. 1993. Biodiversity of rangelands. Journal of Range Management 46: 2-13.##1. اقدامی، ه.، م. ترکش، م. بصیری، م. ایروانی و ع. مهاجری. 1391. تغییرات شاخص‌های تنوع و غنای گونه‌ای در مرتع##خوب، مراتع تخریب شده و دیمزارهای رها شده (مطالعه موردی: منطقه فریدن اصفهان). مجله علمی پژوهشی مرتع 6(2): 109-100.##2. بی‌نام. 1391. گزارش نهایی ایستگاه آبخیزداری سد زاینده‌رود. مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، 7 ص.##3. جوری، م. ح.، ب. تم‌زاد، م. شکری و ب. بنی‌هاشمی. 1387. مقایسه شاخص‌های تنوع و غنا در ارزیابی سلامتی مراتع کوهستانی (مطالعه موردی: مراتع حوزه آبخیز صفارود رامسر). مجله علمی پژوهشی مرتع 2(4): 356-344.##4. جهانتاب، ا.، ع. سپهری، ب. حنفی و س. ز. میردیلمی. 1389. مقایسه تنوع پوشش گیاهی مراتع در دو منطقه قرق و چرا در مراتع کوهستانی زاگرس مرکزی (مطالعه موردی : منطقه دیشموک در استان کهگیلویه و بویر احمد). فصلنامه تحقیقات مرتع و بیابان ایران 17(2): 300-292.##5. زاهدی پور، ح. 1375. بررسی تنوع گونه‌ای در سه نوع مدیریت چرا با تأکید بر روش اندازه‌گیری از طریق مدل‌ها. مجله پژوهش و سازندگی 33: 77-71.##6. سلامی، ا.، ح. زارع، ط. امینی اشکوری، ح. اجتهادی و ب. جعفری. 1386. بررسی و مقایسه تنوع گونه‌ای گیاهان دو عرصه تحت چرا و قرق مرتع کهنه لاشک نوشهر. مجله پژوهش و سازندگی 75: 46-37.##7. شکری، م.، ع. طویلی و ج. ملایی کندلوسی. 1386. بررسی اثر شدت چرا بر غنای گونه‌ای مراتع کوهستانی البرز. مجله علمی پژوهشی مرتع 1 (3): 278-269.##8. قهساره اردستانی، ا.، م. بصیری، م. ترکش و م. برهانی. 1389. شاخص‌های مناسب برای بررسی تنوع گونه‌ای در چهار مکان مرتعی استان اصفهان. مجله علمی پژوهشی مرتع 4(1): 46-33.##9. مصداقی، م. 1384. بوم‌شناسی گیاهی. انتشارات جهاد دانشگاهی، 187 ص.##10. میرداوودی، ح. ر.، م. ر. مروی مهاجر، ق. زاهدی و و. اعتماد. 1392. تأثیر آشفتگی بر تنوع گیاهی و گونه‌های مهاجم در بلوطستان‌های غرب ایران (مطالعه موردی: جنگل دالاب ایلام). فصلنامه تحقیقات جنگل و صنوبر ایران 21(1): 16-1.##11. ییلاقی، ش.، ا. قربانی، ع. اصغری و م. حیدری. 1391. مقایسه تنوع گونه‌ای دو منطقه قرق و چرا در مراتع گردنه قوشچی ارومیه. مجله علمی پژوهشی مرتع 6(3): 293-282.## ##

بررسی اثر تغییر مقیاس بر الگوی پراکنش مکانی سه گونۀ مرتعی با شاخص‌های فاصله‌ای و روش آنالیز نقطه‌ای در مراتع استان چهارمحال بختیاری Evaluating the Effects of Study Scale on Spatial Patterns of three Range Plant Species Using Quadrate Indices and Point Pattern Analysis in Chaharmahal- Bakhtirai Province Rangelands 1 1 این مطالعه با هدف بررسی الگوی ‌پراکنش سه گونه ‌مرتعیNepeta glomerulosa ، Hertia angustifolia و Acanthophyllum microcephalum براساس شاخص‌های فاصله‌ای و آنالیز نقطه‌ای و ارزیابی اثر تغییر مقیاس بر این الگوهای پراکنش در ایستگاه تحقیقاتی قلعه‌قارک شهرستان‌ شهرکرد انجام ‌شد. جهت نمونه‌برداری از پوشش‌گیاهی در طول 4 ترانسکت 50 متری به‌روش تصادفی- سیستماتیک تعداد 40 نقطه با فاصله پنج‌ متر از یکدیگر انتخاب و پراکنش‌ مکانی گونه‌های مورد مطالعه به 6 روش فاصله‌ای هاپکینز، جانسون‌ و زیمر، ابرهارت، هولگیت، هینز و مربع‌تی اندازه‌گیری گردید. جهت آنالیز نقطه‌ای، منطقه معرفی به مساحت 100 مترمربع انتخاب و مختصات مکانی پایه‌های هر سه گونه ثبت‌ گردید. جهت بررسی اثر تغییر مقیاس بر تعیین الگوی‌ پراکنش گونه‌های گیاهی مورد مطالعه اطلاعات در سه مقیاس10×10، 10×5 و 5×5 متر آنالیز شد. براساس نتایج، پراکنش گونه H. angustifolia با تاج و پرزهای پرمانند برروی بذور فندقه از نوع الگوی‌ تصادفی و دو گونه N. glomerulosa و A. microcephalum به‌دلیل بذور فندقه که در فاصله‌ای مشخص از پایه ‌مادری پراکنده می‌شوند، از الگوی‌ پراکنش کپه‌ای تبعیت می‌کنند. با کوچک‌ شدن مقیاس در روش آنالیز نقطه‌ای، هر سه گونه ‌گیاهی، الگوی کپه‌ای داشتند. شناسایی الگوی‌ پراکنش گونه‌های فوق و عوامل اثرگذار بر این الگوها (نظیر مکانیسم پراکنش بذر و مقیاس نمونه‌برداری) در انتخاب استراتژی مناسب جهت ارزیابی‌ مراتع بسیار کاربردی است. 2 This study aimed to investigate the spatial patterns of Acanthophyllum microcephalum Boiss, Nepeta glomerulosa Boiss and Hertia angustifolia and evaluate the effects of study scale on spatial patterns of three range plant species in Ghale-Gharak research-station located in Shahr-e-Kord. 40 points with a distance of five meters from each other were selected for sampling of vegetation along four 50 m transects using a random-systematic approach. The species spatial patterns were measured by 6 different distance-based methods including Hopkines, Johnson-and-Zimer, Eberhardt, Holgate, Hines and T-Square-index. A 100 m2 reference site (10 by 10 m) was selected to record the species co-ordinates and conduct point pattern analysis. The spatial patterns of the species were determined in 3 scales of 10×10, 5×10 and 5×5 meters to highlight the effects of scale on spatial patterns of vegetation. According to the results, H. angustifolia showed randomized spatial patterns due to its seed dispersal ability. N. glomerulosa and A. microcephalum showed a clustered spatial pattern beacuse their seed are in achene form and fall next to these species. All the 3 species had a clustered pattern when the scale of point pattern analysis was decreased. Identifying these plant spatial patterns and their controlling factors) such as seed dispersal mechanisms of the species and sampling scale) are required to select the best sampling strategy in rangeland assessment programs. 37 49 2016/12/62016/12/62016/12/62016/12/6 1395/9/16 2016/12/62016/12/62016/12/62016/12/6 1395/9/16 مژده صفائی M. Safaei دانشگاه صنعتی اصفهان ایران mojdeh.safaei@na.iut.ac.ir حسین بشری H. Bashari دانشگاه صنعتی اصفهان ایران حمزه‌علی شیرمردی H. A. Shirmardi سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد ایران Distance based index Point pattern analysis Rangeland ecosystems Shahr-e-Kord. Spatial pattern. شاخص فاصله‌ای آنالیز نقطه‌ای اکوسیستم‌های مرتعی شهرستان شهرکرد الگوی پراکنش 8. Dale, M. R. T. 1998. Spatial Pattern Analysis in Plant Ecology, Cambridge University Press, 326 p.##9. Elith, J. and J. R. Leathwick. 2009. Species distribution models: ecological explanation and prediction across space and time. Annual Review of Ecology. Evolution and Systematics 40:677-697. ##10. Getzin, S. 2006. Spatial patterns and competition of tree species in a Douglas-fir chronosequence on Vancouver Island. Ecography 29:671-682.##11. Jayaraman, K. 1999. A Statistical Manual for Forestry Research, FORSPA- FAO Publication, 231 pp.##12. Johnson, R. B. and W. J. Zimmer. 1985. A more powerful test for dispersion using distance measurements. Ecology 66: 1084-1085##13. Krebs, C. J. 1999. Ecological Methodology. 2nd Edition, Adisson-Welsey Educational Publisher, Inc, Benjamin/Cummings, 620 p.##14. Ludwing, J. A. and J. F. Reynolds. 1988. Statistical Ecology. Wiely-Interscience Publisher, USA, 337 p.##15. Maesture, F. T., A. Escudero, I. Martinez, C. Guerro and A. Rubio. 2005. Does spatial pattern matter to ecosystem functioning? Insight from biological soil crusts. Functional Ecology 19: 566-753.##16. Malhado, A. C. and J. M. Petrere. 2004. Behavior of dispersion indices in pattern. detection of a population of Angico, Andenathera peregrine. Barz. Journal of Biology 64 (2):243-249.##17. McMurry, M. A. 2000. Population dispersion pattern in Ash juniper. Journal of Biology 34:208-212. ##18. Miller, T. F., D. J. Mladenoff and M. K. Clayton. 2002. Old growth northern hardwood forests: Spatial Oikos. Vancouver Island. Ecography 29:671-682.##19. Rossi, R. E. 1992. Geostatistical tools for modeling and interpreting ecological spatial dependence. Ecological Monographs 62:277-314.##20. User guide of ILWIS software. 2007. ITC (Faculty of Geo-Information Science and Earth Observation). http://www.itc.nl/Pub/Home/Research/Research_output /ILWIS.Remote_Sensing_and_GIS_software.html##21. Wigand, T. and K. A. Moloney. 2004. Rings, circles and null-models for point pattern analysis in ecology. Oikos 104(2): 209-229.##22. Wilson, M. and A. Traveset. 2002. The ecology of regeneration in plant communities. 2nd. Edition. M. Fenner (ed.). CAB International, Wallingford, UK. pp. 85-110.##1. ابراهیمی، س. و ح. پوربابایی. 1392. تأثیر حفاظت بر الگوی پراکنش مکانی درختان غالب در جوامع راش مطالعه موردی: ماسال، گیلان. اکولوژی کاربردی 2(4): 23-13.##2. بارانیان، ا.، م. بصیری، ح. بشری و م. ترکش.1390. بررسی الگوی پراکنش پایه‌های گیاهی با استفاده از روش‌های آنالیز نقطه‌ای، شاخص‌های کوادراتی و فاصله‌ای (مطالعه موردی: منطقه فریدن اصفهان). مجله مرتع 5 (3): 269-258.##3. جهانتاب، ا.، آ. قاسمی یاسر، ع. سپهری، ب. حنفی و ع. یزدان‌پناه. 1391. تعیین الگوی پراکنش گونه‌های گیاهی غالب مراتع کوهستانی زاگرس مرکزی. فصلنامه علمی پژوهشی تحقیقات مرتع و بیابان ایران 19(3): 489-482.##4. زارع چاهوکی، م.، ج. ایمانی و ح. ارزانی.1391. مقایسه کارایی شاخص‌های فاصله‌ای و کوادراتی در تعیین الگوی پراکنش سه گونه مرتعی Festuca ovina، Prangos ferulacea و Bromus tomentellus . فصلنامه پژوهش‌های آبخیزداری 95: 71-65.##5. صفری، ا.، ن. شعبانیان، ی. عرفانی فرد، ر. حیدری و م. پوررضا. 1389. بررسی الگوی پراکنش مکانی گونه بنه (مطالعه موردی: جنگل‌های باینگان استان کرمانشاه). مجله جنگل ایران، انجمن جنگلبانی ایران 2(2): 185-177.##6. مرادی، ر.، م. ترکش، م. وهابی و م. بصیری.1392. بررسی الگوی پراکنش دو گونه مرتعی Astragalus verus و##tomentellus Bromus با شاخص‌های فاصله‌ای، کوادراتی و روش آنالیز نقطه‌ای در مراتع فریدون شهر استان اصفهان. مرتع 7(3): 261-248.##7. موسایی سنجره‌ای، م. و م. بصیری.1386. مقایسه کارایی شاخص‌های تعیین الگوی پراکنش در درمنه‌زارهای استان یزد. مجله علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی علوم آب و خاک 11(40): 495-483. ## ##

مطالعه غنای گونه‌های گیاهی در زیستگاه‌های با شدت‌های مختلف چرا در پارک ملی گلستان و مناطق همجوار Study of Plant Species Richness in Habitats with Different Grazing Intensities at Golestan National Park and Surrounding Area 1 1 نظر به اهمیت تنوع گیاهی و به‌منظور ارزیابی اثر فشار چرا بر غنای گونه‌ای و ساختار جوامع گیاهی این مطالعه صحرایی در پارک ملی گلستان و نواحی اطراف، واقع در شمال شرقی ایران به اجرا در آمد. به این منظور از زیستگاه‌های دست نخورده، رها شده، تحت چرای فصلی و تحت چرای شدید، با استفاده از ویتاکر پلات اصلاح شده در 4 مقیاس مکانی 1، 10، 100 و 1000 مترمربعی و در 6 تکرار نمونه‌برداری انجام شد. نتایج نشان دادند که زیستگاه‌های مختلف از نظر ترکیب تیره‌ها و گونه‌های گیاهی با یکدیگر متفاوت بودند و با افزایش شدت چرا بر اهمیت تروفیت‌ها افزوده و از اهمیت همی‌کریپتوفیت‌ها و فانروفیت‌ها کاسته شد. هم‌چنین افزایش شدت چرا منجربه کاهش غنای گونه‌ای شد. میانگین غنای گونه‌ای زیستگاه‌های مورد مطالعه در هر چهار مقیاس نمونه‌برداری تفاوت معنی‌داری با یکدیگر داشتند. براساس نتایج به‌دست آمده در مناطق تحت ‌‌تأثیر چرای شدید غنای گونه‌ای به‌شدت کاهش یافته و حفاظت در برابر چرای دام در حفظ تنوع گونه‌های گیاهی نقش مهمی‌ را ایفا کرده است. 2 Considering the importance of plant diversity and to evaluate the effect of grazing pressure on species richness and structure of plant communities, this experiment was conducted at Golestan National Park and its surrounding areas in the north east of Iran. Sampling was conducted in intact and abandoned habitats and habitats under seasonal and heavy grazing, using Modified Whitaker Plot in 1, 10,100 and 1000 m2 spatial scales. Results showed that the composition of plant species from different habitats was different. In addition the increasing intensity of grazing increased the importance of therophytes and decreased the role of hemicryptophytes and phanerophytes and also decreasd the amount of species richness. Mean species richness of studied habitat showed a significant difference in all four sampling spatial scales. The results showed that plant species richness decreased in the areas affected by heavy grazing and conservation against grazing plays an important role in maintaining species richness. 51 64 2016/12/62016/12/62016/12/62016/12/62016/12/6 1395/9/16 2016/12/62016/12/62016/12/62016/12/62016/12/6 1395/9/16 علیرضا باقری A. Bagheri دانشگاه رازی کرمانشاه ایران a.bagheri@razi.ac.ir رضا قربانی R. Ghorbani دانشگاه فردوسی مشهد ایران محمد بنایان اول M. Bannayan Aval دانشگاه فردوسی مشهد ایران اورس شافنر O. Shafner موسسه تحقیقاتی بین المللی CABI ایران Golestan National Park Grazing intensity Multi-scale sampling Protected areas Species richness. پارک ملی گلستان شدت چرا نمونه‌برداری چند مقیاسه مناطق حفاظت شده غنای گونه‌ای 2. Anderson, P. M. L. and M. T. Hoffman. 2007. The impacts of sustained heavy grazing on plant diversity and composition in lowland and upland habitats across the Kamiesberg mountain range in the Succulent Karoo, South Africa. Journal of Arid Environments 70: 686-700.##3. Bruun, H. H., J. Moen, R. Virtanen, J. A. Grytnes, L. Oksanen and A. Angerbjörn. 2006. Effects of altitude and topography on species richness of vascular plants, bryophytes and lichens in alpine communities. Journal of Vegetation Science 17: 37-46.##4. Eccard, J. A., R. B. Walther and S. J. Milton. 2000. How livestock grazing affects vegetation structures and small mammal distribution in the semi-arid Karoo. Journal of Arid Environments 46: 103-106.##5. Fridley, J. D. 2001. The influence of species diversity on ecosystem productivity: how, where, and why? Oikos 93:514-526.##6. Haugo, R. D., S. A. Hall, E. M. Gray, P. Gonzalez and J. D. Bakker. 2010. Influences of climate, fire, grazing, and logging on woody species composition along an elevation gradient in the eastern Cascades, Washington. Forest Ecology and Management 260: 2204-2213.##7. Huston, M. A. 1999. Local processes and regional patterns: appropriate scales for understanding variation in the diversity of plants and animals. Oikos 393-401.##8. Johansson, L. J., K. Hall, H. C. Prentice, M. Ihse, T. Reitalu, M. T. Sykes and M. Kindström. 2008. Semi-natural grassland continuity, long-term land-use change and plant species richness in an agricultural landscape on Öland, Sweden. Landscape and Urban Planning 84: 200-211.##9. Lindborg, R. and O. Eriksson. 2004. Historical landscape connectivity affects present plant species diversity. Ecology 85: 1840-1845.##10. Loreau, M. 2000. Are communities saturated? On the relationship between α, β and γ diversity. Ecology Letters 3: 73-76.##11. Luoto, M., J. Pykälä and M. Kuussaari. 2003. Decline of landscape-scale habitat and species diversity after the end of cattle grazing. Journal for Nature Conservation 11: 171-178.##12. Memariani, F., M. R. Joharchi, H. Ejtehadi and K. Emadzade. 2009. Contributions to the flora and vegetation of Binalood mountain range, NE Iran: Floristic and chorological studies in Fereizi region. Ferdowsi University International Journal of Biological Sciences 3(1): 1-17.##13. Naveh, Z. and R. H. Whittaker. 1979. Structural and floristic diversity of shrublands and woodlands in northern Israel and other Mediterranean areas. Plant Ecology 41(3): 171-190.##14. Partel, M., A. Helm, T. Reitalu, J. Liira and M. Zobel. 2007. Grassland diversity related to the Late Iron Age human population density. Journal of Ecology 95: 574-582.##15. Pueyoa, Y., C. L. Aladosa and C. Ferrer-Benimeli. 2006. Is the analysis of plant community structure better than common species-diversity indices for assessing the effects of livestock grazing on a Mediterranean arid ecosystem? Journal of Arid Environments 64: 698-712.##16. Shackleton, C. M. 2000. Comparison of plant diversity in protected and communal lands in the Bushbuckridge lowveld savanna, South Africa. Biological Conservation 94: 273-285.##17. Shaltout, K. H., E. F. ElHalawany and H. F. ElKady. 1996. Consequences of protection from grazing on diversity and abundance of the coastal lowland vegetation in Eastern Saudi Arabia. Biodiversity and Conservation 5: 27-36.##18. Spiegelberger, T., D. Matthies, H. Muller-Scharer and U. Schaffner. 2006. Scale-dependent effects of land use on plant species richness of mountain grassland in the European Alps. Ecography 29: 1-8.##19. Stohlgren, T. J., L. D. Schell and B. V. Heuvel. 1999. How grazing and soil quality affect native and exotic plant diversity in Rocky Mountain grasslands. Ecological Applications 9: 45-64.##20. Tilman, D. 1997. Community invasibility, recruitment limitation and grassland biodiversity. Ecology 78: 81-92.##21. Todd, S. and M. Hoffman. 1999. A fence-line contrast reveals effects of heavy grazing on plant diversity and community composition in Namaqualand, South Africa. Plant Ecology 142: 169-178.##22. Todd, S. and M. Hoffman. 2000. Correlates of stocking rate and overgrazing in the Leliefontein Communal Reserve, central Namaqualand. African Journal of Range and Forage Science 17: 36-45.##23. West, N. E. 1993. Biodiversity of ranglands. Journal of Range Management 46: 2-13.##2. Anderson, P. M. L. and M. T. Hoffman. 2007. The impacts of sustained heavy grazing on plant diversity and composition in lowland and upland habitats across the Kamiesberg mountain range in the Succulent Karoo, South Africa. Journal of Arid Environments 70: 686-700.##3. Bruun, H. H., J. Moen, R. Virtanen, J. A. Grytnes, L. Oksanen and A. Angerbjörn. 2006. Effects of altitude and topography on species richness of vascular plants, bryophytes and lichens in alpine communities. Journal of Vegetation Science 17: 37-46.##4. Eccard, J. A., R. B. Walther and S. J. Milton. 2000. How livestock grazing affects vegetation structures and small mammal distribution in the semi-arid Karoo. Journal of Arid Environments 46: 103-106.##5. Fridley, J. D. 2001. The influence of species diversity on ecosystem productivity: how, where, and why? Oikos 93:514-526.##6. Haugo, R. D., S. A. Hall, E. M. Gray, P. Gonzalez and J. D. Bakker. 2010. Influences of climate, fire, grazing, and logging on woody species composition along an elevation gradient in the eastern Cascades, Washington. Forest Ecology and Management 260: 2204-2213.##7. Huston, M. A. 1999. Local processes and regional patterns: appropriate scales for understanding variation in the diversity of plants and animals. Oikos 393-401.##8. Johansson, L. J., K. Hall, H. C. Prentice, M. Ihse, T. Reitalu, M. T. Sykes and M. Kindström. 2008. Semi-natural grassland continuity, long-term land-use change and plant species richness in an agricultural landscape on Öland, Sweden. Landscape and Urban Planning 84: 200-211.##9. Lindborg, R. and O. Eriksson. 2004. Historical landscape connectivity affects present plant species diversity. Ecology 85: 1840-1845.##10. Loreau, M. 2000. Are communities saturated? On the relationship between α, β and γ diversity. Ecology Letters 3: 73-76.##11. Luoto, M., J. Pykälä and M. Kuussaari. 2003. Decline of landscape-scale habitat and species diversity after the end of cattle grazing. Journal for Nature Conservation 11: 171-178.##12. Memariani, F., M. R. Joharchi, H. Ejtehadi and K. Emadzade. 2009. Contributions to the flora and vegetation of Binalood mountain range, NE Iran: Floristic and chorological studies in Fereizi region. Ferdowsi University International Journal of Biological Sciences 3(1): 1-17.##13. Naveh, Z. and R. H. Whittaker. 1979. Structural and floristic diversity of shrublands and woodlands in northern Israel and other Mediterranean areas. Plant Ecology 41(3): 171-190.##14. Partel, M., A. Helm, T. Reitalu, J. Liira and M. Zobel. 2007. Grassland diversity related to the Late Iron Age human population density. Journal of Ecology 95: 574-582.##15. Pueyoa, Y., C. L. Aladosa and C. Ferrer-Benimeli. 2006. Is the analysis of plant community structure better than common species-diversity indices for assessing the effects of livestock grazing on a Mediterranean arid ecosystem? Journal of Arid Environments 64: 698-712.##16. Shackleton, C. M. 2000. Comparison of plant diversity in protected and communal lands in the Bushbuckridge lowveld savanna, South Africa. Biological Conservation 94: 273-285.##17. Shaltout, K. H., E. F. ElHalawany and H. F. ElKady. 1996. Consequences of protection from grazing on diversity and abundance of the coastal lowland vegetation in Eastern Saudi Arabia. Biodiversity and Conservation 5: 27-36.##18. Spiegelberger, T., D. Matthies, H. Muller-Scharer and U. Schaffner. 2006. Scale-dependent effects of land use on plant species richness of mountain grassland in the European Alps. Ecography 29: 1-8.##19. Stohlgren, T. J., L. D. Schell and B. V. Heuvel. 1999. How grazing and soil quality affect native and exotic plant diversity in Rocky Mountain grasslands. Ecological Applications 9: 45-64.##20. Tilman, D. 1997. Community invasibility, recruitment limitation and grassland biodiversity. Ecology 78: 81-92.##21. Todd, S. and M. Hoffman. 1999. A fence-line contrast reveals effects of heavy grazing on plant diversity and community composition in Namaqualand, South Africa. Plant Ecology 142: 169-178.##22. Todd, S. and M. Hoffman. 2000. Correlates of stocking rate and overgrazing in the Leliefontein Communal Reserve, central Namaqualand. African Journal of Range and Forage Science 17: 36-45.##23. West, N. E. 1993. Biodiversity of ranglands. Journal of Range Management 46: 2-13.## ##

بررسی الگوی پراکنش مکانی گونه‌های گیاهی شاخص در گروه‌های اکولوژیک (مطالعه موردی: منطقه حفاظت شده مانشت ایلام) Study of Spatial Pattern of Indicator Plant Species in Ecological Species Groups (Case Study: Manesht Protected Area, Ilam Province) 1 1 ساختار جنگل یکی از عوامل کلیدی در شناخت اکوسیستم‌های جنگلی است. یکی از مؤلفه‌های اصلی ساختار توده جنگل نظم مکانی و موقعیت درختان در کنار یکدیگر است. تحقیق حاضر، در منطقه حفاظت شده مانشت واقع در استان ایلام انجام شده است. به‌منظور تعیین گروه‌های اکولوژیک و الگوی پراکنش مکانی گونه‌های شاخص گیاهی از روش قطعه نمونه با مساحت ثابت استفاده شد. برای جمع‌آوری اطلاعات 125 قطعه نمونه مربعی شکل با مساحت 400 مترمربع به‌صورت تصادفی سیستماتیک در منطقه برداشت شد. با استفاده از آنالیز دوطرفه گونه‌های معرف (TWINSPAN) گیاهی منطقه طبقه‌بندی شد و سپس تحلیل الگوی مکانی با استفاده از شاخص‌های نسبت میانگین به واریانس، موریسیتا و استاندارد شده موریسیتا محاسبه شد. نتایج نشان داد که چهار گروه اکولوژیک گیاهی در منطقه قابل تشخیص است. همه شاخص‌ها، الگوی کپه‌ای را برای گونه‌های شاخص این گروه‌های اکولوژیک نشان دادند. نتایج این مطالعه می‌تواند اطلاعات مفیدی به‌منظور تشریح پایداری این اکوسیستم با ارزش و پایش اقدامات حفاظتی و احیایی ارائه دهد. 2 The key factor in understanding the forest ecosystems is forest structure. Spatial arrangement and location of trees are both one of the main components of forest stand structure. This study was carried out in Manesht protected area, Ilam province. In order to determine the ecological groups and spatial patterns of indicator species, we used fixed-area plots method. For data collection, 125 square sampling plots with an area of 400 m2 were selected based on a systematically random method. The plants were classified using TWINSPAN analysis and then spatial pattern was analyzed by indices of ratio of average to variance, Morisata and standardized Morisata. Four ecological groups were specified and all dispersion indices showed clumped pattern for indicator species of the ecological groups. The results of this study could provide useful information to describe the sustainability of this valuable ecosystem and monitoring protective and rehabilitative practices. 65 76 2016/12/62016/12/62016/12/62016/12/62016/12/62016/12/6 1395/9/16 2016/12/62016/12/62016/12/62016/12/62016/12/62016/12/6 1395/9/16 مهدی حیدری M. Heydari دانشگاه ایلام ایران m_heydari23@yahoo.com حمدیه کریمی‌کیا H. Karimikia دانشگاه ایلام ایران علی‌اکبر جعفرزاده A. A. Jafarzadeh دانشگاه ایلام ایران مصطفی نادری M. Naderi دانشگاه ایلام ایران Ecological groups Indicator species Manesht protected area Spatial pattern Zagros forest. گروه‌های اکولوژیک گونه‌های شاخص منطقه حفاظت شده مانشت الگوی پراکنش جنگل‌های زاگرس 15. Calvino-Cancela, M. 2002. Spatial patterns of seed dispersal and seedling recruitment in Corema album (Empertaceae): the importance of unspecialized dispersers for regeneration. Journal of Ecology 90: 775-784.##16. Cressie, N. A. C. 1993. Statistics for spatial data. Wiley, New York.##17. Dale, M. R. T. 1998. Spatial Pattern in Plant Ecology. Cambridge University Press, 327 p.##18. Gilles, H. and M. Duchesne. 1999. The spatial pattern of a Juniperus communities var. depressa population on a continental dune in subarctic Quebec, Canada. Canadian journal of Forest 29 (4): 446-450.##19. Hope, D., C. Gries, D. Casagrande, C. Redman, N. B. Grimn and C. Martin. 2006. Drivers of spatial variation in plant diversity across the central Arizona-Phoenix system. Society and Natural Resources 19: 101-116.##20. Kint, V., N. Lust, R. Ferris and A. F. M. Olsthoorn. 2000. Quantification of forest stand structure applied to Scote Pine (Pinus Sylvestris L.) Forests. Forest System 1: 147-163.##21. Kint, V., D. W. Robert and L. Noel. 2004. Evaluation of sampling methods for estimation of structural indices in forest stands. Ecological Modeling 180: 461-476.##22. Krebs, C. J. 1999. Ecological Methodology. Second Edition. Addison-Welsey Educational Publisher, Inc. Benjamin/Cummings imprint, 620p.##23. Kunstler, G., T. Curt and J. Lepart. 2004. Spatial pattern of beech (Fagus sylvatica L.) and oak (Quercus pubescens Mil.) seedling in natural pine (Pinus sylvatica L.) woodland. European Journal Forest Research 123:331-337.##24. Lamont, B. B. and J. E. D. Fox. 1981. Spatial pattern of six sympatric leaf variants and two size classes of Acaciaaneura in a semi-arid region of Western Australia. Oikos 37: 73-79.##25. Manabe, T., N. Nishimura, M. Miura and S. Yamamoto. 2000. Population structure and spatial patterns for trees in temperate old-growth evergreen broad-leaved forests in Japan. Plant Ecology 151: 181-197.##26. McCune, B. and M. Mefford. 1997. PC-ORD. Multivariate Analysis of Ecological Data Version 3.0. MjM Software Design. Gleneden Beach, OR.##27. Merril, T. F., D. J. Mattson., R. G. Wright and H. B. Quighley. 1999. Defining landscapes suitable for restoration of grizzly bears Ursus actos in Indio. Biological Conservation 87: 231-248.##28. Mosandl, R. and A. Kleinert. 1998. Development of oaks emerged from bird-dispersed seeds under old-growth pine stands. Forest Ecology and Management 106(1): 35-44.##29. Mou, P., T. J. Fahey and J. W. Hughes. 1993. Nutrient accumulation in vegetation following whole-tree harvest of a northern haedwood ecosystem. Journal of Applied Ecology 30: 661-675.##30. Moura, S. M., L. Garcia, T. Maranon and H. Feritas. 2007. Recruitment pattern in a mediterraneana oak forest: A case study showing the importance of the spatial component. Forest Science 53(6): 642-652.##31. Mueller-Dombois, D. and H. Ellenberg. 1974. Aims and Methods of Vegetation Ecology. John Wiley & Sons Inc., New York.##32. Nathan, R. and H. C. Muller- Landua. 2000. Spatial pattern of seed dispersal, their determinants and consequences for recruitment. Trends in Ecology & Evolution 15: 278-285.##33. Naumberg, E. and L. E. Dewald. 1999. Relationship between Pinus ponderosa forest structure, light characteristics, and understory graminoid species presence and abundance. Forest Ecology and Management 124: 205-215.##34. Rawat, S., B. L. Menaria, D. C. Dugaya and A. Kotwal. 2008. Sustainable forest management in India. Current Science 94(8): 996-1002.##35. Salas, C., V. Le May, P. Nunez, P. Pacheco and A. Espinosa. 2006. Spatial pattern in an old- growth Nothofagus oblique forest in south-central Chile. Forest Ecology and Management 231: 38-46.##36. Spies, T. A. 1998. Forest structure: a key to the ecosystem. Northwest Science 72(2): 34-39.##37. Taylor, A. H. and Z. Quin. 1988. Regeneration patterns in old-growth Abies-Betula forests in the Wolong natural reserve, Sichuam, China. Journal of Ecology 76: 1204-1218.##38. Veblen, T., T. Schlegal and B. Escobar. 1980. Structure and dynamics of old growth Nothofagus forests in the Valdivian Andes. Chilian Journal of Ecology 68 (1): 1-31.##1. ابراهیمی، س. س. و ح. پوربابائی. 1392. تأثیر حفاظت بر الگوی پراکنش مکانی درختان غالب در جوامع راش (مطالعه موردی: ماسال گیلان). بوم شناسی کاربردی 2(4): 24-13.##2. اخوان، ر.، خ. ثاقب طالبی و م. حسنی. 1389. بررسی الگوی مکانی درختان طی مراحل تحولی جنگل در توده‌های دست نخورده راش در کلاردشت. مجله جنگل و صنوبر ایران 18(2): 336-322.##3. بصیری، ر.، ه. سهرابی و م. مزین. 1385. تحلیل آماری الگوی پراکنش مکانی گونه‌های درختی در منطقه قامیشله مریوان. فصلنامه منابع طبیعی 59(3): 588-579.##4. پوربابائی، ح.، ح. آهنی و ا. اسلام بنیاد. 1383. بررسی الگوی مکانی درختان کرکف در جنگل‌های شفارود، رضوان‌شهر، گیلان. مجله محیط زیست 30:24-1.##5. پوربابائی، ح.، و. رحیمی و م. ن. عادل. 1394. اثر عوامل محیطی بر پراکنش گیاهان مرتعی در منطقه دیواندره کردستان. بوم‌شناسی کاربردی 4 (11): 39-27.##6. حیدری، ر. 1387. روش‌های نمونه‌برداری فاصله‌ای در آماربرداری جنگل. انتشارات دانشگاه رازی، 200 ص. ##7. شهسواری پیرکویی، ح.، ا. متاجی و ر. اخوان. ۱۳۸۸. تعیین الگوی مکانی خشکه‌دارها در منطقه مدیریت شده و مدیریت نشده راش (مطالعه موردی: جنگل‌های خیرودکنار نوشهر). فصلنامه تخصصی علوم و فنون منابع طبیعی 4(1): 18-11.##8. صفری، ا. 1388. بررسی الگوی پراکنش پسته وحشی و بلوط ایرانی در جنگل‌های زاگرس (مطالعه موردی: جنگل‌های باینگان استان کرمانشاه). پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان.##9. علیجانی، و. 1390. کمی سازی ساختار مکانی (مطالعه موردی: منطقه گرازبن جنگل خیرودکنار). پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران.##10. محمودی، ج.، ق. زاهدی امیری و ر. رحمانی. 1384. شناسایی گروه‌های اکولوژیک گیاهی و ارتباط آنها با ویژگی‌های خاک در جنگل جلگه‌ای کلارآباد (چالوس). مجله منابع طبیعی ایران 58(2): 362-351. ##11. مصداقی، م. 1380. توصیف و تحلیل پوشش گیاهی (ترجمه)، جهاد دانشگاهی مشهد، 287 ص.##12. مقدم، م. ر. 1380. اکولوژی توصیفی و آماری پوشش گیاهی. انتشارات دانشگاه تهران، 274 ص. ##13. نجفی تیره شبانکار، ک.، ع. جلیلی، ن. خراسانی، ی. عصری و ز. جم‌زاده. 1386. جوامع گیاهی منطقه حفاظت شده گنو. مجله پژوهش و سازندگی 20(75): 17-27.##14. نوری، ز.، م. زبیری، ج. فقهی و م. مهاجر. 1392. بررسی الگوی پراکنش مکانی درختان و ساختار در راشستان‌های طبیعی شمال ایران (مطالعۀ موردی: بخش گرازبن جنگل خیرود). مجله منابع طبیعی ایران 66(1): 125-113.## ##

تأثیر عوامل محیطی بر پراکنش زیستگاه‌های مطلوب جمعیت‌های زمستان گذران هوبره آسیایی در فلات مرکزی ایران The Influence of Environmental Factors on the Distribution of Wintering Populations of Asian Houbara Bustard Chlamydotis Macqueenii in Central Iranian Plateau 1 1 پیش‌بینی پراکنش گونه‌ها در ارزیابی سطح تهدیدات، تعیین وضعیت حفاظتی و برنامه‌ریزی برای حفاظت گونه‌ها اهمیت دارد. هوبره آسیایی یکی از با ارزش‌ترین گونه‌های قابل شکار ایران است که در حال حاضر با تهدید انقراض روبروست. در این مطالعه پراکندگی زیستگاه‌های بالقوه مطلوب جمعیت‌های زمستان‌گذران هوبره آسیایی در فلات مرکزی ایران از طریق رویکرد حداکثر آنتروپی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج ارزیابی مدل با استفاده از سطح زیرمنحنی ROC نشان داد که مدل تهیه شده برای گونه مورد بررسی در هر دو حالت ساخت و آزمون مدل از حالت تصادفی پیش‌بینی بهتری دارد. از میان متغیرهای فیزیوگرافیک، اقلیمی، پوشش اراضی و انسانی وارد شده به مدل، متغیرهای شیب و میانگین دمای سردترین فصل سال بیشترین تأثیر را در انتخاب زیستگاه زمستان‌گذرانی توسط هوبره آسیایی داشتند. مساحت زیستگاه‌های مطلوب جمعیت‌های زمستان‌گذران هوبره آسیایی در فلات مرکزی ایران 112286 کیلومترمربع (22 درصد منطقه مورد مطالعه) برآورد شد. زیستگاه‌های مطلوب هوبره در داخل مناطق حفاظت شده و شکار ممنوع منطقه مورد مطالعه مساحتی بالغ بر 22372 کیلومترمربع (9/19 درصد) را تحت پوشش قرار می‌دهد. با وجود این، بخش قابل توجهی از زیستگاه‌های مطلوب این گونه (89914 کیلومترمربع) خارج از مناطق تحت حفاظت قرار دارد که نیازمند برنامه‌ریزی‌های حفاظتی است. 2 Predicting species’ distribution is a prerequsit for assessing threats, determining conservation status, and planning conservation programs. Asian houbara Chlamydotis macqueenii is one of the most valuable game species threatened by extinction. We estimated the distribution of potential suitable habitats of wintering populations of Asian houbara bustard in central Iranian plateau using maximum entropy approach. Results of the model evaluation using the area under the curve ROC showed that the developed models for the species in both training and test models are better than random prediction. Among physiographic, climatic, land cover and human variables entered into the model, slope and mean temperature of the coldest quarter were the most important variables affecting the distribution of the species. We estimated that about 112,286 Km2 (22%) of the study area is a suitable habitat for wintering populations of houbara in central Iranian Plateau. Within the protected and no hunting areas, an area totaling 22372 Km2 (19.9%) was recognised as a potential suitable habitat for wintering houbaras. However, a significant proportion of favorable habitat of this species (89,914 kilometers) is outside of protected areas that requires conservation planning. 77 89 2016/12/62016/12/62016/12/62016/12/62016/12/62016/12/62016/12/6 1395/9/16 2016/12/62016/12/62016/12/62016/12/62016/12/62016/12/62016/12/6 1395/9/16 داود پاک نیت D. Pakniat دانشگاه صنعتی اصفهان ایران محمودرضا همامی M. R. Homami دانشگاه صنعتی اصفهان ایران mrhemami@cc.iut.ac.ir سعیده ملکی S. Maleki دانشگاه زابل ایران محبوبه توحیدی M. Tohidi سازمان حفاظت محیط زیست تهران ایران Maximum entropy protected areas no-hunting areas species distribution models Chlamydotis maqueenii. حداکثر آنتروپی مناطق حفاظت شده مناطق شکار ممنوع مدل‌های پراکنش گونه Chlamydotis maqueenii 11. Aghanajafi-Zadeh, Sh., M. R. Hemami, M. Karami and P. M. Dolman. 2010. Wintering habitat use by houbara bustard (Chlamydotis macquenii) in steps of Harat central Iran. Journal of Arid Environment 74: 912-917.##12. Bird Life International. 2014. Chlamydotis macqueenii. The IUCN Red List of Threatened Species 2014: e. T22733562A40859158. http://dx.doi.org/10.2305/IUCN.UK.2014-2.RLTS.T22733562A40859158.en.##13. BirdLife International. 2014. Review of the global conservation status of the Asian Houbara Bustard Chlamydotis macqueenii. Report to the Convention on Migratory Species Office – Abu Dhabi. Cambridge, UK: BirdLife International.##14. Bosso, L., H. Rebelo, A. P. Garonna and D. Russo. 2012. Modelling geographic distribution and detecting conservation gaps in Italy for the threatened beetle Rosalia alpine. Journal for Nature Conservation 21: 498-507.##15. Carrascal, M. L., D. Palomino, J. Seoane and C. L. Alonso. 2008. Haitat use and population density of the houbara bustard Chlamydotis undulata in Fuerteventura (Canary Islands). African Journal of Ecology 46(3):291-302.##16. Collar, N. J. 1980. The world status of the houbara: a preliminary review. In: C. L. Coles and N. J. Collar (Eds.), Proceedings of the Houbara Bustard Chlamydotis undulata Symposium (no pagination). FISG/CIC/Game Conservancy, Athens, Greece.##17. Combreau, O., S. Riou, J. Judas, M. Lawrence and F. Launay. 2011. Migratory Pathways and Connectivity in Asian Houbara Bustards: Evidence from 15 Years of Satellite Tracking. PLoS One 6(6): e20570. ##18. Drag, L., D. Hauck, P. Pokluda, K. Zimmermann and L. Cizek. 2011. Demography and dispersal ability of a threatened saproxylic beetle: A mark-recapture study of the rosalia longicorn (Rosalia alpina). PLoS One 6(6): e21345.##19. Elith, J. and J. R. Leathwick. 2009. Species distribution models: ecological explanation and prediction across space and time. Annual Review Ecology, Evolution, and Systematics 40: 677-697.##20. Elith, J., C. H. Graham, R. P. Anderson, M. Dudik, S. Ferrier, A. Guisan, R. J. Hijmans, F. Huettmann, J. R. Leathwick, A. Lehmann, J. Li, L. G. Lohmann, B. A. Loiselle, G. Manion, C. Moritz, M. Nakamura, Y. Nakazawa, J. M. Overton, A. T. Peterson, S. J. Phillips, K. Richardson, R. Scachetti-Pereira, R. E. Schapire, J. Soberon, S. Williams, M. S. Wisz and N. E. Zimmermann. 2006. Novel methods improve prediction of species distributions from occurrence data. Ecography 29: 129-151.##21. Farhadinia, M. S., H. Akbari, S. J. Mousavi, M. Eslami, M. Azizi, J. Shokouhi, M. Gholikhani and F. Hosseini Zavarei. 2013. Exceptionally long movements of the Asiatic cheetah Acinonyx jubatus venaticus across multiple arid reserves in central Iran. Oryx 47: 427-430.##22. Gavashelishvili, A. and V. Lukarevskiy. 2008. Modelling the habitat requirements of leopard, Panther pardus in west and central Asia. Journal of Applied Ecology 45: 579-588.##23. Goriup, P. D. 1997. The world status of the houbara bustard chlamydotis undulata. Bird conservation International 7: 373-397.##24. Guisan, A. and W. Thuiller. 2005. Predicting species distribution: offering more than simple habitat models. Ecology Letters 8: 993-1009.##25. Hijmans, R. J., S. E. Cameron, J. L. Parra, P. G. Jones and A. Jarvis. 2005. Very high resolution interpolated climate surfaces for global land areas. International Journal of Climatology 25: 1965-1978. http://www.worldclim.org/GLCF.##26. Hingrat, Y., M. Saint-Jamle and F. Ysnel. 2007. Haitat use and mating system of the houara bustard (Chlamydotis undulata undulata) in a semi desert area of North Africa: implication for conservation. Journal of Ornitholog 148: 39-52.##27. IUCN. 2007. The IUCN Red List of Threatened Species. <www.iucnredlist.org>.##28. Lanunay, F., D. Roshier, R. Loughland, S. J. Aspinall. 1997. Habitat use by Houbara Bustard (Chlamydotis undulata macqueenii) in arid shrub land in the United Arab Emirates. Journal of Arid Environments 35: 111-121.##29. Le Cuziat, J., F. Lacroix, P. Roche, E. Vidal, F. Medail, N. Orhant and P. M. Beranger. 2005. Landscape and human influences on the distribution of the endangered North African houbara bustard (Chlamydotis undulate undulata) in Eastern Morocco. Animal Conservation 8: 143-152.##30. Nadeem, A. S. 2009. Houbara bustard chlamydotis undulata macqueenii in Punjab, Baluchistan (nag valley) and Uzbekistan. Department of zoology. University of the Punjab. pp. 13-50.##31. Osborne, P. E., F. Launay and D. Gliddon. 1997. Wintering habitat use by houbara bustards Chlamydotis undulata in Abu Dhabi and implications for management. Biological conservation 81: 51-56.##32. Peterson, A. T., P. Monica and E. Muir. 2007. Transferability and model evaluation in ecological niche modeling: a comparison of GARP and Maxent. Ecography 30: 550-560.##33. Phillips, S. J., M. Dudik, J. Elith, C. H. Graham, A. Lehmann, J. Leathwick and S. Ferrier. 2009. Sample selection bias and presence-only distribution models: implications for background and pseudo-absence data. Ecological Application 19: 181-197.##34. Phillips, S. J., R. P. Anderson and R. E. Schapire. 2006. Maximum entropy modeling of species geographic distributions. Ecological Modelling 190: 231-259.##35. Rebelo, H. and G. Jones. 2010. Ground validation of presence-only modelling with rare species: A case study on Barbastella barbastellus (Chiroptera: Vespertilion-idae). Journal of Applied Ecology 47: 410-420.##36. Raes, N., M. C. Roos, J. W. F. Slik, E. E. van Loon and H. ter Steege. 2009. Botanical richness and endemicity patterns of Borneo derived from species distribution models. Ecography 32: 80-192.##37. Saint Jalme, M. and Y. van Heezik. 1996. Propagation of the houbara bustard. London: Kegan Paul International. 143 p.##38. Susana, S. S., E. L. García de la Morena, M. B. Morales Prieto, P. E. Osborne and E. Juana. 2008. Maximum entropy niche-based modelling of seasonal changes in little bustard (Tetrax tetrax) distribution. Ecological modelling 219: 17-29.##39. Swets, J. 1988. Measuring the accuracy of diagnostic systems. Science 240: 1285-1293.##40. Thorn, J. S., V. Nijman, D. Smith and K. A. I. Nekaris. 2009. Ecological niche modelling as a technique for assessing threats and setting conservation priorities for Asian slow lorises (Primates: Nycticebus). Diversity and Distributions 15: 289-298.##41. Tourenq, Ch., O. Combereau, M. Lawrence and p. Serguei. 2005. Alarming houbara bustard population trends in Asia. Biological Conservation 121: 1-8. ##42. Trisurat, Y., N. Bhumpakphan, D. H. Reed and B. Kanchanasaka. 2012. Using species distribution modeling to set management priorities for mammals in northern Thailand. Journal for Nature Conservation 20: 264-273.##1. اکبری، ح. 1385. استفاده از زیستگاه و برآورد جمعیت زمستانه هوبره آسیایی در ذخیرگاه‌های نایین و اردستان، استان اصفهان (ایران مرکزی). پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده محیط ‌زیست و انرژی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات.##2. باسمنجی، ب. 1389. برآورد تراکم جمعیت و استفاده از زیستگاه توسط هوبره آسیایی(chlamydotis macqueenii) در دشت عباس آباد نائین. پایانامه کارشناسی ارشد، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان.##3. پاشائی. ع. 1381. کویرهای ایران و خصوصیات ژئومورفولوژیکی و پالئوکلیماتولوژی آن (ترجمه). انتشارات سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، 328 ص.##4. ثابتی، ح. 1381. درختان و درختچه های ایران، انتشارات دانشگاه یزد، 810 ص.##5. حبیبی، ل. 1387. ارزیابی زیستگاه هوبره در حوضه نائین با استفاده از روش های تحلیل عامل آشیان بوم شناختی (ENFA) و فرایند تحلیل سلسله مراتبی(AHP). پایانامه کارشناسی ارشد، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان.##6. مجنونیان، ه.، ب. ح. کیابی و م. دانش. 1384. جغرافیایی جانوری ایران (مجموعه مقالات کاربرد جغرافیای جانوری در حفاظت از تنوع زیستی) (جلد دوم). انتشارات دایره سبز. سازمان حفاظت محیط ‌زیست، 371 ص.##7. مجنونیان، ه. 1377. جغرافیایی گیاهی ایران؛ مجموعه مقالات کاربرد جغرافیایی گیاهی در حفاظت (ترجمه). انتشارات دایره سبز. سازمان حفاظت محیط ‌زیست، 222 ص.##8. همامی، م.، س. اسمعیلی و ع. ر. سفیانیان. 1392. مطالعات آمایش سرزمین استان اصفهان (بخش ارزیابی تنوع زیستی). دانشکده منابع طبیعی،دانشگاه صنعتی اصفهان، 537 ص.##9. همامی، م. 1386. بررسی وضعیت گونه‌های کمیاب و در خطر انقراض عباس‌آباد- تنگ‌ها (یوزپلنگ و هوبره). سازمان حفاظت محیط ‌زیست اصفهان. دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، 231 ص.##10. همدانی رجا، پ. 1390. مدل‌سازی مطلوبیت زیستگاه زمستان‌گذرانی هوبره آسیایی (chlamydotis macqueenii) در مقیاس سیمای سرزمین. پایانامه کارشناسی ارشد، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان.## ##