fa تأثیر شکل و اندازه پلات در تعیین الگوی پراکنش گونه Olivier Astragalus verus عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">الگوی پراکنش گیاهان یکی از خصوصیات مهم جوامع گیاهی است که بررسی و تعیین آنها در مطالعات اکولوژی و برنامه‌های نمونه‌برداری حائز اهمیت است. این تحقیق به‌منظور بررسی کارایی شکل و اندازه‌های مختلف پلات برای تفکیک الگوی پراکنش گیاه Astragalus verus Olivier با استفاده از شاخص‌های پراکندگی انجام شد. در این تحقیق مختصات هـر یک از پایه‌های گون خاردار و مرز منطقه مطالعه در مراتع مایان (خراسان رضوی) توسط دوربین دیجیتال برداشت و به‌کمک نرم‌افزار R نقشه دیجیتال پراکنش گون&rlm;ها در منطقه مورد نظر رسم شد. اشکال مختلف پلات به‌ترتیب مربع، مستطیل پهن و مستطیل کشیده با سطوح مختلف پلات 1، 2، 4 و 8 مترمربع در‌نظر گرفته شد که در مجموع 12 پلات با ابعاد 3&times;4 مورد بررسی قرار گرفت. شاخص‌های پراکندگی مطالعه شده شامل شاخص پراکنش، گرین، کپه‌ای لوید، موریسیتا و موریسیتای استاندارد بودند. با توجه به نتایج به‌دست آمده در این پژوهش مشخص شد که شاخص موریسیتا و موریسیتای استاندارد در تمام شکل‌ها و اندازه‌های پلات، یک نوع الگو را نشان دادند. این دو شاخص‌ تحت تأثیر اندازه و شکل پلات قرار نداشته و الگوی پراکنش را بهتر نشان می‌دهند. همچنین این مطالعه نشان داد که دو شاخص موریستا و موریستای استاندارد نسبت به شاخص گرین و لوید از دقت بالاتری برخوردارند.&nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"></div> <div style="text-align: justify;">The distribution pattern of plants is an important characteristic of plant communities, being of critical importance in ecological studies and sampling plans. This study was designed to investigate the efficiency of different shapes and sizes of quadrants to delineate the spatial patterns of <em>Astragalus verus </em>Olivier by using dispersion indices. At Mayan Rangeland (Khorasan Razavi), a digital camera and R software were used to locate the coordinates of individual plants and to demarcate the boundary of the study area. We used plots of different shapes, square, wide rectangular and long rectangular, with the areas of 1, 2, 4, and 8 m², for a total of 12 combinations of shapes and sizes. The distribution indices used included Green, Lioyd, Morisita, and the Standardized Index of Morisita. The results of the study showed that the standard Morisita&#39;s index and Morisita&rsquo;s index had the same distribution patterns in all shapes and sizes of plots. These two indices were not affected by plot size and shape in displaying the distribution pattern. The current study alsoshowed that Morisita&rsquo;s and standard Morisita&rsquo;s indices were more precise in comporison with Green and Lioyd indeces.</div> شاخص‌های پراکندگی, شکل و اندازه پلات, درجه تجمع گونه, نرم‌افزار R Dispersion indices, Plot shape and size, Degree of species clumping, R software 77 89 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-781-3&slc_lang=fa&sid=1 Z. Zangane زهرا زنگنه zahra.zangane@yahoo.com No Mashhad university دانشگاه فردوسی مشهد K. Naseri کمال ناصری klnaseri@um.ac.ir Yes Mashhad university دانشگاه فردوسی مشهد F. Melati فریدون ملتی melati@um.ac.ir No Mashhad university دانشگاه فردوسی مشهد M. Mesdaghi منصور مصداقی mmesdagh@yahoo.com No Mashhad university دانشگاه فردوسی مشهد N. Fakhar Izadi نفیسه فخارایزدی nfakhar93@gmail.com No Mashhad university دانشگاه فردوسی مشهد