Iranian Journal of Applied Ecology

fa مدل‌سازی مطلوبیت زیستگاه گونه‌های کانونی به‌منظور طرح‌ریزی حفاظت از تنوع زیستی در منطقه جنوب شرق ایران Modeling Focal-Species Habitat Suitability for Biodiversity Conservation Planning in the Southeastern Iran عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مدل‌سازی مطلوبیت زیستگاه برای گونه‌های کانونی از طریق مدل‌سازی ارتباط بین الگوی پراکنش تنوع زیستی و ویژگی‌های طبیعی و انسانی منطقه، مشکلات پیش ‌رو در دستیابی به اطلاعات زیستگاهی مناطق دور از دسترس را، به حداقل رسانده است. پژوهش حاضر با هدف مدل‌سازی مطلوبیت زیستگاه برای گونه‌های کانونی و دستیابی به نقشه مدل‌سازی چندگونه‌ای مطلوبیت زیستگاه در منطقه جنوب شرق ایران صورت گرفته است. بدین ترتیب که ابتدا 7 گونه آسیب‌پذیر منطقه شامل خرس سیاه، پلنگ، کل و بز، قوچ و میش، جبیر، هوبره و گاندو انتخاب و مطلوبیت زیستگاه برای هرکدام با چهار مدل خطی تعمیم‌یافته، افزایشی تعمیم‌یافته، درخت تصادفی و حداکثر بی‌نظمی با استفاده از 10 متغیر مرتبط با پوشش اراضی، حضور انسان و توپوگرافی مدل‌سازی شد. در ادامه با تلفیق نقشه‌های مطلوبیت گونه‌های مختلف با نقشه سایت‌های لانه‌گزینی لاک‌پشت و زیستگاه‌های پرندگان به‌عنوان زیستگاه‌های حساس ساحلی نقشه نهایی مطلوبیت زیستگاه در منطقه به‌دست آمد. نتایج نشان داد که در مجموع بیش از 34 درصد از کل منطقه مورد‌مطالعه به‌عنوان زیستگاه حساس طبقه‌بندی شد که به‌طور عمده این نواحی به موازات خط ساحلی در منطقه پراکنش دارند. به‌طور ‌کلی تنها کمتر از 15 درصد از زیستگاه‌های حساس منطقه توسط شبکه مناطق حفاظتی پوشش داده شده است. همچنین بین محدوده شرق به غرب منطقه یک کریدور مطلوب ارتباطی وجود دارد که به‌دلیل مطلوبیت کمتر نسبت به زیستگاه‌های مرکزی و تمرکز اهداف حفاظتی بر هسته‌های زیستگاهی مغفول مانده است.</div> <div style="text-align: justify;">Habitat suitability models for the focal species are used to address the concerns related to the limited availability of data for remote habitats by scrutinizing the relationship between the biodiversity distribution patterns and the natural-anthropogenic characteristics. The current study aimed at modeling habitat suitability for seven focal species including Asian black bear, Persian leopard, Persian ibex, Wild sheep, Chinkara, Asian houbara and Mugger in the  southeastern Iran, by relying on Generalized Linear Model (GLM), Generalized Boosted Model (GBM), Random Forest (RF), and Maximum Entropy (MaxEnt) models and using 10 physical, anthropogenical and land cover variables. Next, habitat suitability maps were overlaid with sensitive coastal habitats to delineate a final habitat suitability map. Based on our results, more than 34% of the region were identified as sensitive habitats which were mostly located along the coastline. These habitats demonstrated less than 15 percent spatial overlap with the current protected area network of the region. Moreover, a suitable connecting corridor extended in the east-west was identified, but it was neglected due to having lower suitability values in comparison to the central habitats and the focus of conservation objectives on the core habitat.</div> مدل‌سازی پراکنش گونه‌ای, نقاط داغ تنوع زیستی, مطلوبیت زیستگاه, گونه کانونی Species distribution modeling, biodiversity hotspot, Habitat suitability, Focal species. 51 66 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-77-2&slc_lang=fa&sid=1 M. Shafiezadeh محمد شفیعی زاده m.shafiezadeh@na.iut.ac.ir No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان H. Moradi حسین مرادی hossein.moradi@cc.iut.ac.ir Yes Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان S. Fakheran سیما فاخران fakheran@cc.iut.ac.ir No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان S. Pourmanafi سعید پورمنافی spourmanafi@cc.iut.ac.ir No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان