fa پیامدهای اقتصادی تغییر کاربری مراتع به دیم‌زار از جنبه کارکردهای حفظ آب و خاک عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-style:normal;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">امروزه بهره‌برداری از منابع طبیعی بدون توجه به ارزش واقعی و ظرفیت‌های محیطی، یکی از مسائل پیش روی کشورهای در حال توسعه بوده و شاهد تغییر کاربری مرتع به کشاورزی برای دستیابی سریع به تولید بیشتر هستیم. پژوهش حاضر در بخشی از منطقه فریدونشهر اصفهان، تأثیر اقتصادی تبدیل مراتع خوب و ضعیف به دیم‌زار را از نظر کارکردهای حفظ آب و خاک بررسی نموده است. ویژگی‌های هیدرولیکی و نفوذپذیری با استفاده از دستگاه نفوذسنج مکشی و میزان فرسایش و رسوب به روش </span></span></span><span dir="LTR" style="font-style:normal;">MPSIAC</span><span style="font-style:normal;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> برآورد گردید. همچنین از روش هزینه جایگزین برای برآورد ارزش اقتصادی کارکردهای حفظ آب و خاک در هر کاربری بهره گرفته شد. نتایج نشان داد که مرتع خوب نسبت به دیگر کاربری‌ها کمترین میزان روان‌آب (66/6 میلی‌متر)، فرسایش (14/298 مترمکعب بر کیلومتر مربع در سال) و رسوب (42/129 تن بر کیلومتر مربع در سال) را در هر هکتار داشته است. ارزش اقتصادی کارکرد حفظ آب و خاک هر هکتار از مرتع خوب و ضعیف در مقایسه با دیم‌زار نیز به ترتیب حداقل 38/20 و 19/13 میلیون ریال در سال بیشتر بوده که معادل منفعت اقتصادی سالانه عدم تبدیل هر هکتار مرتع است؛ لذا به‌منظور مدیریت جامع‌نگر سرزمین مطابق با اصول توسعه پایدار، حفظ مراتع پیشنهاد می‌شود.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"></div> <div style="text-align: justify;">Severe natural resources utilizations, disregarding their real value and environmental potency, pose many hazards in developing countries. Many rangelands have been converted to agricultural fileds to achieve more immediate income. This study, aimed to investigate the economic impacts of converting good and poor rangelands to dry farmlands in terms of soil and water conservation services in Fereidounshar- Isfahan. Hydraulic properties and infiltration status of various land uses were studied using tension infiltrometer. MPSIAC model was also used to estimate soil erosion and sediment yield in the studied area. Economic values of different soil and water conservative services were calculated using Replacement Cost approach. According to the results, good rangeland had the least amount of run off (6.66 mm), erosion (298.14 m³.km^-2.year^-1) and sediment yield (129.42 ton. km^-2.year^-1) compared to the other land uses. The economic gains of soil and water conservative services from each hectare of good and poor rangelands compared to dry farmlands were at least more than 20.38 and 13.19 million Rials in a year, respectively, which is equal to economic gains of not converting each hectare of rangelands in a year. Consequntly, in order to manage the lands holistically, based on principles of sustainable development, it is proposed to maintain rangelands.</div> تبدیل کاربری, نفوذپذیری, فرسایش, مدیریت همه‌جانبه‌نگر, روش هزینه جایگزین Land use change, Infiltration, Erosion, Holistic management, Replacement cost approach. 27 41 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-145&slc_lang=fa&sid=1 E. Baranian Kabir افتخار بارانیان کبیر eftekhar.baranian@na.iut.ac.ir Yes Dept. of Natur. Resour, Isf. Univ. of Technol, Isfahan, Iran. گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان S. A. R. Mousavi سید علیرضا موسوی No Dept. of Natur. Resour, Isf. Univ. of Technol, Isfahan, Iran. گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان H. Bashari حسین بشری No Dept. of Natur. Resour, Isf. Univ. of Technol, Isfahan, Iran. گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان M. R. Mosaddeghi محمدرضا مصدقی No Dept. of Soil Sci, College of Agric, Isf. Univ. of Technol, Isfahan, Iran. گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان M. Bassiri مهدی بصیری No Dept. of Natur. Resour, Isf. Univ. of Technol, Isfahan, Iran. گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان