fa تحلیل الگوی پراکنش مکانی گونه راش شرقی (Fagus orientalis Lipsky) در جنگل‌های هیرکانی با استفاده از شاخص‌های زاویه‌ای (مطالعه موردی: جنگل‌های ناو اسالم گیلان) عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-style:normal;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">در مدیریت جنگل، آگاهی از ویژگی‌های بوم‌ شناختی درختان در یک توده از اهمیت بالایی برخوردار است. نخستین گام در کسب این آگاهی، شناخت الگوی مکانی درختان است. بنابراین با توجه به اهمیت اقتصادی و زیست محیطی گونه راش در ناحیه رویشی هیرکانی، در این پژوهش الگوی مکانی این گونه مورد بررسی قرار گرفت. در این تحقیق پنج قطعه نمونه یک هکتاری در تیپ راش جنگل‌های ناو اسالم استان گیلان که از لحاظ شرایط محیطی همگن بودند، به‌طور تصادفی آماربرداری شدند. سپس با اندازه‌گیری زاویه بین درختان راش و با استفاده از شاخص‌های زاویه یکنواخت، میانگین جهت، میانگین زاویه‌ها و کلارک و اوانز به تحلیل الگوی پراکنش مکانی درختان راش پرداخته شد. نتایج نشان داد که الگوی پراکنش راش در این پژوهش به‌صورت کپه‌ای متمایل به تصادفی است و استفاده از سه شاخص زاویه یکنواخت، میانگین جهت و کلارک و اوانز در کنار یکدیگر نتایج بهتری را جهت تعیین الگوی مکانی درختان ارائه می‌کنند. همچنین استفاده از شاخص‌های زاویه‌ای علاوه بر دقت بالا، با توجه به عدم نیاز به اندازه‌گیری فواصل بین درختان منجر به بالا بردن سرعت تعیین الگوی مکانی توده‌های جنگلی می‌شود.</span></span></span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;">It is so important to know about ecological characteristics of trees of a stand, in forest management. The first step to achieve this knowledge is to recognize the spatial pattern of trees. Therefore, regarding the enviro-economic&nbsp; importance of <em>F. orientalis</em> in hyrcanian forests, this study checked spatial pattern of these trees. In order to do this research, 5 one-hectare plots with homogeneous environmental conditions were inventoried in natural stands of Fagetum in Nave Asalem, Guilan province accidentally. Then, measuring the angle between fagus trees and using indicators of uniform angle index (W_i), Mean directional inedx (R_i), Mean of angles index and Clark-Evans (CE), the spatial pattern in <em>Fagus</em> <em>orientalis</em> was analyzed. The results showed clumpy pattern of the <em>Fagus</em> <em>orientalis</em> trees which is also tended to be random, and using Wi, Ri and CE indicators together provides better results to determine the spatial pattern of trees. Also, using angular indicators, besides the high accuracy due to the lack of need to measure distances between trees, speeds up spatial pattern determination of forest stands.</div> الگوی مکانی, راش شرقی, شاخص زاویه یکنواخت, شاخص میانگین جهت, استان گیلان Spatial pattern, Fagus orientalis Lipsky, Uniform angle index, Mean directional index, Guilan province. 1 14 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-143&slc_lang=fa&sid=1 P. Farhadi پیمان فرهادی farhadi.pe@fa.lu.ac.ir Yes Dept. of forestry, Faculty of Agric. and Natur. Resour., Lorestan University, Khorram Abad, Iran. گروه جنگلداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان J. Soosani جواد سوسنی No Dept. of forestry, Faculty of Agric. and Natur. Resour., Lorestan University, Khorram Abad, Iran. گروه جنگلداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان S. Y. Erfanifard سید یوسف عرفانی‌فرد No Dept. of Natur. Resour. and Environ., Faculty of Agric., Shiraz University, Shiraz, Iran. گروه منابع طبیعی و محیط زیست، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز