fa تاثیر آلودگی هوا بر غلظت فلزات سنگین (آهن، مس، روی و منگنز) در برگ درختان افرای زینتی و چنار (مطالعه موردی: شهرستان ارومیه) عمومى General پژوهشي Research <span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">فلزات سنگین از مهم</span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">تر</span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">ین آلاینده</span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">ها</span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">ی محیطی به‌شمار می</span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">آ</span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">یند. آلودگی محیط به این مواد در نتیجۀ فعالیت</span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">ها</span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">ی صنعتی و کاربرد سموم و غیره حاصل می</span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">شود</span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">. هدف از این تحقیق بررسی تأثیر آلودگی شهری بر میزان غلظت فلزات سنگین (آهن، مس، روی و منگنز) برگ درختان فضای سبز شهری ارومیه است تا مقاومت گونه</span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">ها</span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">ی مورد مطالعه ارزیابی شود. بدین منظور در مرداد 92 و اردیبهشت 93، نمونه‌های برگ درختان افرای زینتی و چنار از پنج منطقه با درجه آلودگی متفاوت جمع</span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">آور</span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">ی و میزان غلظت فلزات سنگین آنها اندازه</span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">گ</span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">یری شد. با توجه به افزایش آلودگی در سال دوم نسبت به سال اول، انباشت اغلب عناصر توسط گونه</span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">ها</span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">ی مورد نظر نیز افزایش یافته بود. درنهایت، گونۀ چنار نسبت به گونۀ افرای زینتی عناصر را از آستانۀ مجاز تعریف شده بیشتر انباشت کرده بود و به‌عنوان گونۀ مقاوم</span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">تر</span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">ی معرفی شد. همچنین گونه</span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">ها</span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">ی مورد بررسی میزان انباشت عناصرشان در منطقه شاهد کمتر و در مناطق آلوده بیشتر بود بنابراین از این گونه</span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">ها</span></span> <span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">م</span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">ی</span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">توان</span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;"> در تفکیک مناطق آلوده و غیرآلوده نیز استفاده کرد. </span></span><br> &nbsp; Heavy metals are of most important environmental pollutants. Industrial activities and using pesticides are mainly causing environment to be polluted by these elements. This study aims to investigate the effect of air pollution on concentration of leaf heavy metals (Fe, Cu, Zn and Mn) of urban green space&rsquo;s trees and their tolerance in Urmia. For this purpose, leaf samples of <em>Acer negundo</em> and <em>Platanus orientalies</em> individuals were collected in August 2013 and May 2014 from five different regions with different level of air pollution and their heavy metals concentrations were measured. Regarding to increasing of air pollution in the second year comparing to the first year, the accumulation of most elements had been increased by the tree species. In general,<em> P. orientalies </em>was considered as more tolerable species comparing to <em>A. negundo </em>due to higher accumulation even more than permissible defined threshold. Studied species, also, had lower and higher accumulation in the control and polluted places respectively, so it could be possible to use these species to differentiate between the polluted and unpolluted areas.<br> &nbsp; آلاینده, عناصر برگ, فضای سبز شهری, گیاه‌پالایی Leaf element, Phytoremediation, Pollutants, Urban green space. 97 108 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1016-1&slc_lang=fa&sid=1 Gita Rahmani گیتا رحمانی rahmanigita@gmail.com No Urmia University دانشگاه ارومیه Nasrin Seyedi نسرین سیدی n.seyedi@urmia.ac.ir Yes Urmia University دانشگاه ارومیه Abbas Banj Shafiei عباس بانج شفیعی banedg@yahoo.com No Urmia University دانشگاه ارومیه MirHassan Rasouli Sadaghiani میرحسن رسولی صدقیانی m.rsadaghiani@urmia.ac.ir No Urmia University دانشگاه ارومیه