fa کاربرد شاخص مکانی آشفتگی جاده‌ای (SPROADI) در ارزیابی اثرات اکولوژیک جاده‌ها در مقیاس سیمای سرزمین (مطالعه موردی: شرق استان اصفهان) عمومى General پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">توسعه جاده‌ها می‌تواند تأثیرات زیانباری برروی زیستگاه‌های طبیعی و گونه‌های با ارزش حفاظتی که در آنها زیست می‌کنند، داشته باشند. قطعه ‌‌قطعه شدن زیستگاه به لکه‌های کوچک و مجزا، می‌تواند به کاهش چشمگیر جمعیت گونه‌ها منجر شود. بنابراین، نیاز است که مطالعاتی مناسب با هدف کمی نمودن اثرات اکولوژیک جاده‌ها در مقیاس سیمای سرزمین انجام شوند. در این مطالعه، از شاخص مکانی آشفتگی جاده‌ای </span></span><span dir="LTR" style="font-style:normal;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Spatial Road Disturbance Index</span></span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9pt;">)</span></span></span><span style="font-size:12pt;"> :</span><span dir="LTR" style="font-style:normal;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">SPROADI</span></span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">)، به‌منظور ارزیابی اثرات اکولوژیک شبکه جاده‌ها در شرق استان اصفهان استفاده</span></span> <span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">شد. منطقه مورد مطالعه، شامل پناهگاه حیات وحش عباس‌آباد و پارک ملی سیاه‌کوه بوده که در زمرۀ مهمترین زیستگاه‌ها برای یوزپلنگ آسیایی (گونۀ به‌شدت در معرض خطر در لیست قرمز </span></span><span dir="LTR" style="font-style:normal;"><span style="font-family:lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">(</span></span></span><span dir="LTR" style="font-style:normal;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">IUCN</span></span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;"> محسوب می‌شوند. شاخص </span></span><span dir="LTR" style="font-style:normal;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">SPROAD</span></span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">، یکی از جدیدترین شاخص‌های سیمای سرزمین می‌باشد، که به‌منظور کمی کردن اثرات اکولوژیک شبکه جاده‌ها از سه زیرشاخص شدت ترافیک، اثر همسایگی (حاشیه) و درجه قطعه ‌‌قطعه ‌شدگی استفاده می‌کند. نتایج حاصل از کمی کردن شاخص</span></span><span dir="LTR" style="font-style:normal;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">SPROAD</span></span></span><span style="font-style:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">، نشان داد که شدت آشفتگی حاصل از شبکه جاده‌ها، بین 0 تا 53/54 می‌باشد و 12 درصد از پناهگاه حیات وحش عباس‌آباد و بخش وسیعی از زیستگاه‌های مطلوب یوزپلنگ آسیایی تحت تأثیر شبکه جاده‌ها قرار گرفته‌اند، که نشان‌دهنده یک هشدار برای این گونۀ به‌شدت در معرض خطر می‌باشد.&nbsp;</span></span></p> <p style="margin-left: 1.9pt; text-align: justify;">Development of roads can have deleterious effects on natural habitats containing species of conservation concern. Fragmentation of habitat into small, non-contiguous patches may result in dramatic population declines. Thus appropriate studies quantifying ecological impacts of roads at landscape scale are essential. In this study, the Spatial Road Disturbance Index (SPROADI) was applied for the ecological impact assessment of the roads network in Eastern part of Isfahan Province, including Abassabad wildlife refuge and Siahkouh National park, which are among the most important habitats for Asiatic Cheetah (<em>Acinonyx jubatus venaticus)</em> classified as Critically Endangered (CR) on the IUCN Red List<em>.</em> This new landscape index uses three sub-indices including traffic intensity, vicinity impact and fragmentation grade to calculate the ecological impacts of roads network. Results obtained through quantifying the Spatial Road Disturbance Index showed that the degree of disturbance by roads network is between 0 and 54.53. Our results also revealed that 12 percent of Abassabad wildlife refuge and wide range of suitable habitats for Asiatic Cheetah were affected by roads network, which presents a conservation concern for this critically endangered species.</p> حفاظت, قطعه‌ قطعه ‌شدن زیستگاه, شاخص سیمای سرزمین, جاده‌ها, SPROADI Conservation, Habitat fragmentation, Landscape Index, Roads, SPROADI. 81 91 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-142&slc_lang=fa&sid=1 Sh. Nematollahi شکوفه نعمت‌الهی No Dept. of Environ., Faculty of Natur. Resour., Isf. Univ. of Technol., Isfahan. Iran. گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان S. Fakheran سیما فاخران fakheran@cc.iut.ac.ir Yes Dept. of Environ., Faculty of Natur. Resour., Isf. Univ. of Technol., Isfahan. Iran. گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان A. Soffianian علیرضا سفیانیان No Dept. of Environ., Faculty of Natur. Resour., Isf. Univ. of Technol., Isfahan. Iran. گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان