Iranian Journal of Applied Ecology

fa کاربرد تئوری گرف در مطالعات اکولوژی سیمای سرزمین نمونه موردی: سنجش پیوستگی زیستگاه‌های کلان‌شهر ملبورن Application of Graph Theory in Landscape Ecology The Case Study: Assessment of Habitat Connectivity within Greater Melbourne عمومى General پژوهشي Research تئوری گرف، از روش‌های جدید جهت کمی‌سازی، پایش و سنجش ساختارها و کارکردهای اکولوژیک است. در بوم‌شناسی این تئوری بهترین کاربرد را در سنجش پیوستگی اکولوژیکی نشان داده است. پیوستگی ویژگی ساختاری سیمای سرزمین است که موجب تسهیل در حرکت جانوران در بین زیستگاه‌هایشان می‌شود. هدف از این مقاله سنجش پیوستگی زیستگاه‌های سیمای سرزمین شهری با استفاده از این تئوری است. در همین راستا ابتدا مبانی تئوری گرف و سابقه کاربرد آن در مطالعات مختلف اکولوژیک، روش‌ها، نرم‌افزارها و سنجه‌های مختلف جهت مدل‌سازی و سنجش شبکه‌ها بررسی شدند. سپس براساس این تئوری، شبکه زیستگاهی Varanus varius در محدوده کلان‌شهر ملبورن استرالیا به‌صورت یک گرف وزن داده شده شامل نقاط و اتصالات مدل‌سازی شد. پیوستگی بین لکه‌های زیستگاهی همجوار با استفاده از دو متریکpij و flux سنجش شدند. پیوستگی کل شبکه براساس متریک  DCfluxمحاسبه شد و زیستگاه‌ها براساس اهمیت اولویت‌بندی شدند. یافته‌ها نشان داد که اکثریت لکه‌های با اولویت بالا در حاشیه کلان‌شهر ملبورن قرار گرفته‌اند. همچنین تعدادی از لکه‌های با اهمیت روی مرز توسعه شهری در شمال، شمال شرق و شرق ملبورن قرار گرفته‌اند که به‌صورت بالقوه می‌توانند میان برنامه‌های حفاظتی و برنامه‌ریزی کاربری تعارض ایجاد کنند. با توجه به سهولت استفاده و دقت نتایج، استفاده از این تئوری و سنجریه DCflux در مطالعه شبکه زیستگاه‌های منقطع گونه‌های جانوری به‌خصوص در سیمای سرزمین شهری توصیه می‌شود.   A new method to quantify, monitore and assess ecological structures and functions is the application of graph theory. In ecology, this theory demonstrates its suitable application in assessment of ecological connectivity. Connectivity is the structural attribute of landscape which facilitates the species movement among their habitats. Using graph theory, this paper aims to assess the connectivity of habitats within an urban landscape. Therefore, firstly the graph fundamentals, the graph-based connectivity studies, various methods, software and graph-based metrics for graph modeling were discussed. Then using this theory, the habitat network of Varanus varius was modelled within the Greater Melbourne as a weighted network incorporating nodes and active links. The connectivity of adjacent habitats was assessed using pij and flux metrics. The overall connectivity of the network was assed using DCflux Eventually the nodes were priori<a name="_GoBack"></a>tized based on their importance for maintenance of network connectivity. The use of method showed that majority of highly ranked patches are located on the fringes of metropolitan Melbourne. In addition, a number of important patches are located on the urban growth boundary at North, North East and East of Melbourne that is a potential conflict between conservation plans and land use planning. Due to the ease of its application and validity of results, the use of this theory and the metric DCflux is recommended to study the species habitat networks in fragmented landscapes especially urban landscapes.   تئوری گرف, شبکه زیستگاهی, سیمای سرزمین شهری, Varanus varius Graph theory, Habitat networks, Urban landscape, Varanus varius. 81 95 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-966-2&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Poodat فاطمه پودات f.poodat@gmail.com Yes Shahid Chamran University of Ahvaz دانشگاه شهید چمران اهواز Colin Arrowsmith کالین ارواسمیت colin.arrowsmith@rmit.edu.au No RMIT University دانشگاه آر. ام. آی.تی Alireza Mikaeili Tabrizi علیرضا میکاییلی تبریزی amikaeili@gau.ac.ir No Gorgan University of Agricultural Sciences and natural resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Ascelin Gordon اسلین گوردن ascelin.gordon@rmit.edu.au No RMIT University دانشگاه آر.ام.آی.تی