fa تغییرات مکانی تجدید حیات و تنوع گونه‌های درختی در جنگل‌‌های زاگرس، مطالعه موردی: جنگل‌‌های گهواره در استان کرمانشاه عمومى General پژوهشي Research <p dir="RTL"><a name="OLE_LINK22"></a><a name="OLE_LINK21"><strong>تجدید حیات یکی از مهم&shy;ترین پدیده&shy;های متغیر در اکوسیستم&shy;های جنگلی و از مهم&shy;ترین عوامل توسعه و پایداری جنگل‌‌ها می‌باشد. به‌منظور بررسی تغییرات مکانی تنوع تجدید حیات و تنوع گونه&shy;های درختی، تحقیق حاضر در جنگل‌‌های گهواره در استان کرمانشاه انجام گرفت. نمونه&shy;برداری در 67 قطعه نمونه به مساحت 400 مترمربع با استفاده از شبکه آماربرداری 100 متر&times;100 متر انجام شد. در هر قطعه نمونه تعداد، نوع گونه&shy;های درختی و تجدید حیات جنسی (پایه&shy;هایی با قطر کمتر از 5/7 سانتی&shy;متر) در سطح کل پلات و تجدید حیات غیرجنسی(نوع گونه، مبدأ رویشی (پاجوش و ریشه جوش)) در یک چهارم پلات (پلات 100 مترمربعی) ثبت شدند. بررسی همبستگی مکانی با استفاده از زمین&shy;آمار(واریوگرام و واریوگرام دو جانبه) صورت گرفت. نتایج بیانگر آن است که همه متغیرهای مورد بررسی به‌جز یکنواختی (شاخص </strong></a><strong><span dir="LTR">Sheldon</span></strong><strong>) درختان و یکنواختی تجدید حیات جنسی دارای ساختار مکانی می&shy;باشند. دامنه تأثیر متغیرها در محدوده‌های نسبتاً بزرگ رخ داده که دلالت بر ساختار مکانی گسترده، پراکنش یکنواخت و در حقیقت پیوستگی مکانی بیشتر در مقادیر موردنظر است. واریوگرام&shy;های دو جانبه، ارتباط مکانی قوی را در مورد تنوع تجدید حیات جنسی با تنوع درختان و تنوع و غنای تجدید حیات غیرجنسی با فراوانی درختان نشان می&shy;دهند.</strong></p> <p>The regeneration is one of the most important phenomena in forest ecosystems and the most important factor of development and sustainability of forests. Assessment of the regeneration is one of the best criteria for monitoring forest function stability. The aim of this study was to investigate the spatial variability of regeneration diversity and its relationship with tree species diversity in Zagros Forests, Kermanshah (Gahvareh).This study was conducted at 70 hectares of Gahvareh forests. In this area, 67 sample plots (400 m²) were used in a 100 &times; 100 m sampling grid. In each plot, total number and species of trees and all seedlings which had diameter less than 7.5 cm were recorded. We also recorded asexual regeneration in &frac14; plots (100 m²).Then the spatial continuity was described using geostatistics (variogram and cross- variogram). The variograms of variables revealed the presence of spatial autocorrelation except evenness index (Sheldon) of trees and sexual regeneration. They had spatial dependence at large ranges that showed the large distance of dependency and homogeny of condition. In addition, cross-variograms indicated a strong spatial relationship between diversity of sexual regeneration and tree diversity and between diversity and richness of asexual regeneration and tree abundance.</p> واریوگرام, تجدید حیات, واریوگرام دوجانبه, تنوع گونه ای, الگوی مکانی Cross-variogram, Regeneration, Semivariogram, Species diversity, Spatial pattern. 45 59 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-132&slc_lang=fa&sid=1 H. Darabi حدیث دارابی No Razi Univ., Kermanshah, Iran. دانشگاه رازی، کرمانشاه SH. Gholami شایسته غلامی shaiestegholami@gmail.com Yes Razi Univ., Kermanshah, Iran. دانشگاه رازی، کرمانشاه احسان صیاد No Razi Univ., Kermanshah, Iran. دانشگاه رازی، کرمانشاه