fa تأثیر عوامل اقلیمی‌ بر گسترش گونه Taverniera glabra در ایران با استفاده از روش‌های آماری چند متغیره عمومى General پژوهشي Research <p dir="RTL"><a name="OLE_LINK22"></a><a name="OLE_LINK21"><strong>به‌منظور بررسی تأثیر عوامل اقلیمی‌ بر گسترش گونه </strong></a><strong><em><span dir="LTR">Taverniera gl</span></em></strong><strong><em><span dir="LTR">abra</span></em></strong><strong> در مراتع ایران، متغیرهای اقلیمی‌ که از نظر اقلیم رویشی اهمیت داشتند، انتخاب و با استفاده از روش تحلیل عاملی، عوامل مؤثر</strong> <strong>بر پراکنش این گونه مورد بررسی قرار گرفت، سپس نقشه پراکنش فضایی تمام این عوامل در &nbsp;کل سطح ایران ترسیم گردید. نتایج تحلیل عاملی نشان داد که 9 عامل درجه حرارت، رطوبت نسبی، بارش زمستانه، بارش تابستانه، روزهای نیمه‌ابری، متوسط سرعت باد، تندر و روزهای برفی با مقدار ویژه بیش از یک به‌ترتیب 71/29، 32/22، 58/9، 52/7، 80/6، 22/6، 25/4، 69/3 و22/2 درصد و در مجموع 35/92 درصد از کل واریانس داده‌ها را توضیح می‌‌دهند. در نهایت عوامل اقلیمی‌ درجه حرارت، رطوبت نسبی، متوسط سرعت باد و تندر از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر پراکنش تیپ‌های گیاهی که در آنها گونه </strong><strong><em><span dir="LTR">Taverniera gl</span></em></strong><strong><em><span dir="LTR">abra</span></em></strong><strong> غالب هستند مشخص شد. عوامل درجه حرارت، بارش تابستانه، متوسط سرعت باد و تندر از عوامل اقلیمی‌ مؤثر بر پراکنش تیپ‌های گیاهی که در آنها گونه فوق به‌صورت همراه حضور دارند به‌دست آمد. در پایان مشخص شد این عوامل باعث پراکنش این گونه در مناطق جنوب شرق ایران شده است.</strong></p> <p>To study the effect of climatic factors on <em>Taverniera glabra</em> species distribution in Iran rangelands, climatic variables were selected and factors affecting species distribution were evaluated using factor analysis. Then a spatial distribution map was prepared for all these factors throughout Iran. Factor analysis showed that 9 factors included: temperature, relative humidity, winter precipitation and summer precipitation, partly cloudy days, average wind speed, thunder and snowy days with eigenvalues greater than 1, explained 29.71, 22.32, 9.58, 7.52, 6.80, 6.22, 4.25, 3.69, 2.22 percent of variance, respectively and 92.35% of total variance. Finally, the climatic factors of temperature, relative humidity, average wind speed and thunderstorm were identified as the most important factors affecting distribution of vegetation types which <em>Taverniera glabra</em> are dominant species. Furthermore temperature, summer precipitation, average wind speed and thunderstorm factors affecting on distribution of vegetation types in which <em>Taverniera glabra</em> are accompanied species. The results showed that these climatic factors caused distribution of <em>Taverniera glabra</em> in the South East of Iran.</p> عوامل اقلیمی‌, تحلیل عاملی, روش‌های آماری چند متغیره, گونه Taverniera glabra Climatic factors, Factor analysis, Multivariate statistical analysis, Taverniera glabra species. 27 44 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-131&slc_lang=fa&sid=1 R. Khatibi رسول خطیبی r_khatibi60@yahoo.com Yes Isf. Univ. of Technol., Isfahan, Iran. دانشگاه صنعتی اصفهان S. Soltani سعید سلطانی No Isf. Univ. of Technol., Isfahan, Iran. دانشگاه صنعتی اصفهان M. Khodagholi مرتضی خداقلی No Isf. Agric. and Natur. Resour. Res. and Edu. Center, AREEO, Isfahan, Iran. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان