fa بررسی ویژگی‌های اقلیمی رویشگاه‌های گونهAstragalus gossypinus Fisher (گون کتیرایی) در استان اصفهان عمومى General پژوهشي Research <p><strong><font color="#000000"><span dir="RTL" lang="FA" style="font-family: Lotus; font-size: 11pt; mso-fareast-font-family: &quot;Times New Roman&quot;; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-font-size: 9.0pt; mso-ascii-font-family: &quot;Times New Roman&quot;; mso-hansi-font-family: &quot;Times New Roman&quot;; mso-no-proof: yes; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US;">رابطه بین گونه‌های گیاهی و عوامل اقلیمی همواره یک موضوع اساسی در اکولوژی گیاهی است و استفاده از روش‌های آماری چندمتغیره می‌تواند در آشکارسازی ارتباط بین عوامل اقلیمی و پراکنش گونه‌های گیاهی مؤثر باشد. در این مطالعه به‌منظور بررسی عوامل اقلیمی تأثیرگذار بر پراکنش گیاهی گونه </span><i><span style="font-family: &quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;; font-size: 9pt; mso-bidi-font-size: 11.0pt; mso-bidi-font-family: Lotus; mso-fareast-font-family: &quot;Times New Roman&quot;; mso-bidi-language: FA; mso-no-proof: yes; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US;">Astragalus gossypinus</span></i><span style="font-family: &quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;; font-size: 9pt; mso-bidi-font-size: 11.0pt; mso-bidi-font-family: Lotus; mso-fareast-font-family: &quot;Times New Roman&quot;; mso-bidi-language: FA; mso-no-proof: yes; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US;"> Fisher</span><i><span dir="RTL" style="font-family: Lotus; font-size: 11pt; mso-fareast-font-family: &quot;Times New Roman&quot;; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-font-size: 9.0pt; mso-ascii-font-family: &quot;Times New Roman&quot;; mso-hansi-font-family: &quot;Times New Roman&quot;; mso-no-proof: yes; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US;"> </span></i><span dir="RTL" lang="FA" style="font-family: Lotus; font-size: 11pt; mso-fareast-font-family: &quot;Times New Roman&quot;; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-font-size: 9.0pt; mso-ascii-font-family: &quot;Times New Roman&quot;; mso-hansi-font-family: &quot;Times New Roman&quot;; mso-no-proof: yes; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US;">(گون کتیرایی) که مولد کتیرا بوده و به نسبت از گسترش و توسعه زیادی در استان اصفهان (در حدود 7 درصد مساحت رویشگاه‌های استان اصفهان) برخوردار است، ویژگی‌های اقلیمی این گونه مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور در این مطالعه 56 متغیر اقلیمی مربوط به ماه‌های ژانویه، مارس و ژوئیه و بازه سالانه استفاده گردید و برای کاهش تعداد متغیرها و تعیین مهمترین عوامل مؤثر، تحلیل عاملی به‌روش تجزیه مؤلفه‌های اصلی به‌کار برده شد. نتایج نشان داد چهار عامل دمای سرمایشی- رطوبتی، بارش- تندر، ابرناکی و باد به‌ترتیب 05/39، 77/32، 44/11 و 63/8 درصد و در مجموع 88/91 درصد از واریانس داده‌ها را تبیین می‌کند. عامل اقلیمی دمای سرمایشی- رطوبتی بیشترین تأثیر را بر حضور این گونه داشته است، به‌طوری که در مناطقی که این گونه مشاهده می‌گردد عامل دمای سرمایشی- رطوبتی مثبت بوده و در مناطق فاقد آن منفی می‌باشد. </span></font></strong></p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify; -ms-text-justify: kashida; text-kashida: 0%;"><span style="font-size: 10pt;"><font face="Times New Roman"><font color="#000000">The relationship between plant species and climatic factors has always been an important subject in plant ecology and the use of multivariate statistical methods might be effective in detecting the relationship between climatic factors and the distribution of plant species. In the present study, climatic characteristics of <i>Astragalus gossypinus</i></font><font color="#000000"> Fisher producing tragacanth stretched in a relatively vast area in Isfahan province (approximatley seven percent of natural habitat of Isfahan province) to shed lights on determinant climatic factors on distribution of this species were investigated. In this study, 56 climatic variables were evaluated in the months of January, March, and July in the annual interval and to reduce the number of variables and determine the most important factors. Factor analysis was applied using principal components analysis. The results showed that four factors, namely cooling temperature-humidity, precipitation-storm, cloudiness, and windiness account for 39.05%, 32.77%, 11.44%, and 8.63%, and totally 91.88% of the variance of the data, respectively. Also, the cooling temperature-humidity factor has the greatest impact on presence of this species, therefor, in areas where this species can be seen, the cooling temperature-humidity factor is positive and vice versa.</font></font></span></p> Astragalus gossypinus , متغیرهای اقلیمی, تحلیل عاملی, رویشگاه‌های استان اصفهان Astragalus gossypinus, Climatic variables, Factor analysis, Habitats of Isfahan province. 13 30 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-113&slc_lang=fa&sid=1 R. Saboohi راضیه صبوحی razieh_ saboohi@yahoo.com Yes Gorgan Univ. of Agric. Sci. and Nature. Resour., Gorgan, Iran. دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان H. Barani حسین بارانی No Gorgan Univ. of Agric. Sci. and Nature. Resour., Gorgan, Iran. دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان