fa تأثیر استخراج معادن رس و گچ بر وضعیت پوشش گیاهی و خاک اکوسیستم‌ مناطق خشک (مطالعه موردی: دشت سگزی اصفهان) عمومى General پژوهشي Research <p><strong><span dir="rtl">این مطالعه به‌منظور ارزیابی اثر استخراج معادن گچ و رس بر ساختار و عملکرد منطقه سگزی اصفهان با استفاده از روش تحلیل عملکرد چشم‌انداز (</span>LFA<span dir="rtl">) </span><span dir="rtl">انجام شد. 18 ترانسکت 50 متری در مناطق معدنی و مرجع مستقر و در این ترانسکت‌ها طول و عرض لکه‌های پوشش گیاهی و طول میان ‌لکه‌ها اندازه‌گیری شد. برای انواع لکه‌ها و فضای بین‌لکه‌ای در ترانسکت‌های مورد مطالعه، تعداد 11 شاخص سطح خاک در روش </span>LFA <span dir="rtl">ارزیابی شد. تعداد 36 نمونه خاک به‌طور تصادفی از عمق‌های 0 تا 15 و 15 تا 30 سانتی‌متری سطح خاک برداشت و میزان </span>pH<span dir="rtl">، گچ، آهک، هدایت الکتریکی، ماده آلی،</span> <span dir="rtl">درصد رس، سیلت و شن نمونه‌های خاک اندازه‌گیری شد. طبق نتایج، ساختار و عملکرد مناطق مرجع شامل نفوذپذیری، پایداری و چرخه مواد غذایی خاک وضعیت بهتری نسبت به مناطق معدن‌کاوی شده داشت. در سایت رس به‌غیر از شاخص‌های آزمون پایداری در برابر رطوبت، پوشش لاشبرگ و ناهمواری سطح خاک و در سایت گچ به‌غیر از شاخص‌های پوشش نهانزادان، طبیعت و ناهمواری سطح خاک و مواد رسوبی، بقیه شاخص‌ها در مناطق مرجع و معدن‌کاوی شده تفاوت معنی‌داری داشتند (05/0</span></strong>p <strong>< <span dir="rtl">). تغییرات به‌وجود آمده در وضعیت پوشش گیاهی و خاک، گواه افزایش روند بیابان‌زایی منطقه است.</span></strong></p> <p>This study evaluates the impacts of clay and gypsum mining on ecosystem structure and function using Landscape Function Analysis (LFA) in Segzi plain, Isfahan. The length and width of patches and inter-patches length were recorded along the 18 established 50-meters transects in mining and reference sites. Eleven soil surface indicators were evaluated using LFA method in these patches and inter-patches spaces. Thirty six soil samples were randomly collected from 0 to 15 and 15 to 30 centimetres of soil surface, and the amount of pH, CaCO3, CaSO4, electrical conductivity, organic matters and the percentage of clay, silt or sand of the samples were measured. According to the results, structural and functional characteristics of the reference sites, including infiltration, stability, and soil nutrient cycling are better than mining sites. In clay mine sites, except indicators of slake test; litter and surface roughness indices were not different statistically (&alpha; = 5%). In Gypsum mine sites, all indicators in mining sites were statistically different (&alpha; = 5%) from reference sites, but their indicators of cryptogam cover, nature and roughness of the soil surface and deposit material. The extent of degradation in soil and vegetation characteristics of mined sites indicates that there is a strong desertification trend in the study area.</p> پایداری, نفوذ‌پذیری, معدن‌کاوی, تحلیل عملکرد چشم انداز Stability, Infiltration, Mining, Landscape function analysis. 65 75 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-110&slc_lang=fa&sid=1 A. Jozaqian امیر جوزقیان ajozaqian@yahoo.com Yes Zabol Univ., Zabol, Iran. دانشگاه زابل H. Bashari حسین بشری No Isfahan Univ. of Technol., Isfahan, Iran. دانشگاه صنعتی اصفهان A. Pahlavanravi احمد پهلوانروی No Zabol Univ., Zabol, Iran. دانشگاه زابل M. Ajorlo مجید آجرلو No Zabol Univ., Zabol, Iran. دانشگاه زابل