fa ارزیابی صفات جوانه‌زنی اسپرس همدانی(Hedysarum criniferum Boiss) در شرایط دمای تناوبی و تنش خشکی عمومى General پژوهشي Research <p><a name="OLE_LINK22"></a><a name="OLE_LINK21"><strong>شناسایی</strong></a> <strong>پارامترهای</strong> <strong>تاثیرگذار</strong> <strong>بر</strong> <strong>جوانه‌زنی</strong> <strong>گونه‌های</strong> <strong>با ارزش</strong> <strong>مرتعی</strong> <strong>از</strong> <strong>ضرورت‌های</strong> <strong>برنامه‌های</strong> <strong>اصلاح</strong> <strong>و</strong> <strong>احیای</strong> <strong>مراتع</strong> <strong>می‌باشد. این مطالعه به‌منظور بررسی اثر تنش خشکی فیزیولوژیک ناشی از پلی‌اتیلن‌گلیکول و دمای تناوبی بر درصد و سرعت جوانه‌زنی گونه اسپرس همدانی (</strong><strong><span dir="ltr"><em>Hedysarum criniferum</em></span></strong><strong><span dir="ltr"> Boiss</span></strong><strong>) به‌عنوان یکی از گیاهان بومی و با ارزش مراتع ییلاقی ایران انجام شد. بدین منظور آزمایشی بر پایه فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی با دو فاکتور (فاکتور اول شامل دو سطح دمای تناوبی (</strong><strong><span dir="ltr">C</span></strong><strong>^&deg;</strong><strong>20-18) و (</strong><strong><span dir="ltr">C</span></strong><strong>^&deg;</strong><strong>26-24) (روز- شب) و فاکتور دوم شامل 4 سطح تنش خشکی (0، 2-، 4- و 6- بار) و سه تکرار صورت پذیرفت. نتایج نشان داد که تیمارهای دما و خشکی بر درصد جوانه‌زنی و سرعت جوانه‌زنی بذر اثر معنی‌داری داشتند </strong><span dir="ltr">(&alpha;=5%)</span><strong> به‌طوری که مقایسه میانگین شاخص‌ها نشان داد که با افزایش میزان دما و سطح خشکی، درصد جوانه‌زنی و سرعت جوانه‌زنی این گونه کاهش یافت. بالاتر بودن درصد جوانه‌زنی بذر این گونه در سطوح مختلف خشکی نسبت به دمای تناوبی </strong><strong><span dir="ltr">C</span></strong><strong>^&deg;</strong><strong>26-24 نشان می‌دهد که این گونه حساسیت نسبتاً بیشتری به دمای بالا در مقابل تنش خشکی دارد که می‌تواند نشان‌دهنده مقاومت به خشکی نسبتاً متوسط این گونه باشد.</strong></p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify; -ms-text-justify: kashida; text-kashida: 0%; tab-stops: 14.2pt;"><font color="#000000"><font face="Times New Roman"><span style="font-size: 10pt; mso-bidi-font-family: &quot;Times New Roman&quot;;">Detection of effective germination factors on valuable rangeland species is essential in rangelands rehabilitation and restoration projects. This study evaluates the effects of physiological drought stress induced by Poly Ethylene Glycol 6000 (PEG) and alternative temperature on germination percentage and germination speed of <i>Hedysarum criniferum</i></span><font size="3"><span style="mso-bidi-font-family: &quot;Times New Roman&quot;;"> </span></font></font></font><span style="font-size: 10pt; mso-bidi-font-family: &quot;Times New Roman&quot;;"><font face="Times New Roman"><font color="#000000">Boiss<i>,</i></font><font color="#000000"> a valuable native legume in summer highland pastures of Iran. The experiment was conducted as a completely randomized design using factor analysis, including two factors; two alternative temperature levels (18-20 </font><b>^{<span dir="RTL" lang="FA"><font color="#000000">&deg;</font></span>}</b><font color="#000000">C</font><span dir="RTL"><font color="#000000"> </font></span></font><font face="Times New Roman"><font color="#000000">and</font><br> <font color="#000000">24-26 </font><b>^{<span dir="RTL" lang="FA"><font color="#000000">&deg;</font></span>}</b><font color="#000000">C</font>^{<font color="#000000"> </font>}<font color="#000000">day-night) and four drought levels (0, -2, -4, and -6 bar) with three replications. According to the results, different levels of drought stress and alternative temperature had significant effects on germination percentage and germination speed of the species seeds (&alpha;=5%). The study showed that increasing temperature and drought levels leads to reducing the germination percentage and germination speed of the species. Higher germination percentage of </font><i><font color="#000000">H. criniferum</font></i><font color="#000000"> seeds in different drought levels compared to alternative temperature levels of 24-26 </font><b>^{<span dir="RTL" lang="FA"><font color="#000000">&deg;</font></span>}</b><font color="#000000">C</font></font></span><font face="Times New Roman"><font color="#000000" size="3"><b><span style="mso-bidi-font-family: &quot;Times New Roman&quot;; mso-bidi-font-size: 11.0pt;"> </span></b></font><span style="font-size: 10pt; mso-bidi-font-family: &quot;Times New Roman&quot;;"><font color="#000000">indicated that this species is more sensitive to higher temperature than high levels of drought condition. Therefore, it could partly be concluded that the <i>H. criniferum</i></font><font color="#000000"> is a relatively drought resistance species</font></span><span style="font-size: 10pt; mso-bidi-font-family: &quot;B Lotus&quot;;"><font color="#000000">.</font></span></font></p> لگوم مرتعی, قوه نامیه, تنش خشکی, درصد جوانه‌زنی, سرعت جوانه‌زنی Range legume, Viability, Drought stress, Germination percent, Speed of germination 27 37 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-107&slc_lang=fa&sid=1 A. Shahbazi عاطفه شهبازی a.shahbazi@na.iut.ac.ir Yes Isf. Univ. of Technol., Isfahan, Iran. دانشگاه صنعتی اصفهان S. H. Matin Khah سید حمید متین‌خواه No Isf. Univ. of Technol., Isfahan, Iran. دانشگاه صنعتی اصفهان H. Bashari حسین بشری No Isf. Univ. of Technol., Isfahan, Iran. دانشگاه صنعتی اصفهان M. Tarkesh Esfahani مصطفی ترکش اصفهانی No Isf. Univ. of Technol., Isfahan, Iran. دانشگاه صنعتی اصفهان