fa بررسی روابط بین جوامع گیاهی مختلف و عوامل محیطی در حوضه آبخیز گنبد، همدان عمومى General پژوهشي Research <p><strong><span dir="rtl">شناخت روابط بین گیاهان مرتعی و عوامل مؤثر بر استقرار و پایداری آنها برای مدیریت پایدار و احیاء عرصه‌های مرتعی ضروری است. بدین منظور حوضه آبخیز گنبد، به‌دلیل داشتن تنوع در پوشش گیاهی، شرایط محیطی و مدیریت‌ چرا مطالعه شد. کل حوضه به واحدهای همگونی از نظر تیپ پوشش گیاهی و ویژگی‌های محیطی تفکیک شد. در هر واحد، 3 الی 4 قاب (1*1 متر ‌مربع) مطالعه شد. ویژگی‌های زمین، کل تاج پوشش گیاهی و تاج پوشش پنج فرم رویشی (گندمیان یک‌ساله، گندمیان چندساله، پهن برگان یک‌ساله، پهن برگان چندساله و بوته‌ای)در هر قاب تعیین، و از گیاه و خاک سطحی (15-0 سانتی‌متر) در اوایل فصل پاییز 1391 نمونه‌برداری شد. با استفاده از روش </span>TWINSPAN، گونه‌های<em>sp. </em>&nbsp;<em>Silen</em>، <em>Centaura virgate</em><em>،Astragalus verus </em>&nbsp;و<em> Cousinia bijarensis</em><span dir="rtl"> مانند گونه‌های معرف مشخص شدند. تحلیل </span>DCA<span dir="rtl">، کل حوضه را براساس گونه‌های گیاهی معرف، تولید گندمیان چندساله و ویژگی‌های محیطی از قبیل درصد شن، رس و جهت شیب به 5 گروه اکولوژیک تفکیک کرد. براساس</span> تحلیل گونه‌های شاخص، سه گروه مشخص گردید، که گونه‌های<em>Asteragalus gossypinus</em><span dir="rtl"> (001/0=</span>P)، <em>Taeniatherum crinitum</em><span dir="rtl"> (002/0=</span>P) و <em>Heteranthelium piliferum</em><span dir="rtl"> (007/0=</span>P) در تفکیک این گروه‌ها تأثیر داشتند. گونه‌های گیاهی .<em>Silen sp</em><em>،Astragalus gossypinus </em><span dir="rtl">،</span><em>Centaurea virgat </em>، <em>Artemisa siberi</em><span dir="rtl"> و</span><em> Festuca ovina نشان‌دهنده شرایط اکولوژیک محیط کوهستانی، نیمه‌استپی و استپی است. عمق ریشه دوانی این گیاهان زیاد بوده که مقاومت آنها را به خشکی بیشتر می‌کند. بنابراین نتایج نشان می‌دهد شرایط اکولوژیک برای حضور گونه‌های چندساله که وابسته به خاک سبک با نیاز آبی کم‌اند، متناسب است.</em></strong></p> <p>The knowledge of rangeland vegetation types and factors influencing on their establishment and stability is essential for sustainable management and regeneration of rangeland areas. With this aim, Gonbad watershed, due to different vegetation types, environmental conditions and grazing managements was studied. The watershed was stratified to homogenous units based on morphology of vegetation types and environmental factors. Land properties, total canopy and canopy of the main five vegetation forms (annual grasses, perennial grasses, annual forbs, perennial forbs, and shrubs) were determined in 3 to 4 plots (1 x 1 m²) in each unit; plant and surface soil were sampled<em>. Using TWINSPAN method, Silen sp.</em>, <em>Centaura virgate</em>, <em>Astragalus verus</em> and <em>Cousinia bijarensis</em> were identified as indicator species. DCA analysis subdivided the watershed into six ecological groups based on indicator plant species, production of perennial grasses and environmental factors, such as percent of sand and clay, and slope aspect. Based on the analysis of indicator species <em>Asteragalus gossypinus</em> (p= 0.001), <em>Taeniatherum crinitum</em> (p= 0.002) and <em>Heteranthelium piliferum</em> (p= 0.007) classified the vegetation cover into three main groups. <em>Silen sp., Astragalus gossypinus, Centaurea </em><em>virgat, Artemisa siberi,</em> and <em>Festuca ovina </em>represent mountainous steppe and semi-steppe ecological environments. These deep rooting species are resistant to dry conditions. Therefore, ecological</p> تحلیل دو طرفه گونه‌های معرف, تحلیل تطبیقی قوس‌گیر شده, تحلیل گونه‌های شاخص, تیپ پوشش گیاهی Analysis of indicator species, Detruded correspondence analysis, TWINSPAN, Vegetation type. 61 73 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-103&slc_lang=fa&sid=1 Salari Nik KH. خدیجه سالاری نیک No Bu-Ali Sina Univ. of Hamedan, Hamedan, Iran. دانشگاه بوعلی سینا همدان Asadian GH. قاسم اسدیان No Hamedan Agric. and Natur. Resour. Res. Center, Hamedan, Iran. مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی همدان Nael M. محسن نائل moh_nael@yahoo.com Yes Bu-Ali Sina Univ. of Hamedan, Hamedan, Iran. دانشگاه بوعلی سینا همدان