fa ارتباط تنوع‌ زیستی جانداران بزرگ خاکزی با درختان و درختچه‌های جنگل‌های حاشیه رودخانه مارون استان خوزستان عمومى General پژوهشي Research تنوع زیستی جانداران بزرگ خاکزی نقش بسیار مهمی را در ارائه خدمات بوم‌ سازگان دارد. به‌منظور یافتن ارتباط تنوع‌ زیستی جانداران بزرگ خاکزی با درختان و درختچه‌ها، این جانداران به‌روش دستی از عمق‌های10-0 و 25-10 سانتی‌متری خاک در قطعه نمونه‌های 50 × 50 سانتی‌مترمربع، با فاصله 50 متر روی ترانسکت‌هایی با فاصله 100 متر از یکدیگر و عمود بر رودخانه جمع‌آوری شدند. در مجموع تعداد 175 قطعه نمونه برداشت شد. درون قطعه نمونه‌ها ویژگی‌های کمی درختان و درختچه‌ها اندازه‌گیری شدند. بیشترین فراوانی و زی‌توده جانداران بزرگ خاکزی در عمق 10-0 سانتی‌متری خاک مشاهده شد. گز ارتباط قوی‌تری را با تنوع‌ زیستی جانداران بزرگ خاکزی در مقایسه با پده داشت. البته تنوع‌ زیستی جانداران بزرگ خاکزی زیر پوشش‌های گز و پده خالص و آمیخته متفاوت نبود. حال آنکه فراوانی کرم‌خاکی در زیر پوشش پده بیشتر بود. اما مهمترین پارامتر تاثیرگذار بر تنوع‌ زیستی جانداران بزرگ خاکزی در این منطقه درصد تاج ‌پوشش بود. لذا به‌طور کلی می‌توان بیان نمود که بدون توجه به گونه درختی باید در حفظ پوشش درختی این جنگل‌ها کوشید چرا که باعث حفظ تنوع‌ زیستی جانداران بزرگ خاکزی می‌شود. Soil macrofauna biodiversity has an important role in ecosystem services. In order to find how soil macrofauna biodiversity is related to trees and shrubs in riparian forest of Maroon River in Khuzestan province, soil macrofauna were collected using hand-sorting procedure from 0-10 and 10-25 cm soil depths in 50 cm × 50 cm plots, 50 meters from each other on transects 100 meters apart and perpendicular to the river. Totally, 175 sampling plots were taken. In each plot, quantitative characteristics of trees and shrubs were measured. Soil macrofauna abundance and biomass were highest at 0-10 cm soil depth. Macrofauna biodiversity had a stronger correlation with Tamarisk properties than Euphrates poplar. In contrast, macrofauna biodiversity was not different under Tamarisk and Euphrates poplar. But earthworm was higher under Euphrates poplar cover. The most important parameter of soil macrofauna biodiversity in this area was crown cover. Therefore we could state that regardless of tree species, crown cover of these forests should be conserved because it maintains soil macrofauna biodiversity. تاج, پوشش, غنا, یکنواختی, کرم‌خاکی, DCA Crown cover, Richness, Evenness, Earthworm, DCA. 55 65 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-88&slc_lang=fa&sid=1 M. Askarpur محمدرضا عسکرپور No College. of Natur. Resour., Behbahan Khatam Alanbia Univ., Khuzestan, Iran. دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء بهبهان E. Sayad احسان صیاد ehsansayad@gmail.com Yes Dept. of Natur. Resour., Razi Univ., Kermanshah, Iran. منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه H. Taleshi حمید طالشی No College. of Natur. Resour., Behbahan Khatam Alanbia Univ., Khuzestan, Iran. دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء بهبهان