fa استفاده از تخم دو گونه حواصیل خاکستری (Ardea cinerea) و پرستو دریایی گونه سفید (Chlidonia shybrida) به‌عنوان پایشگر زیستی ترکیبات PAH در تالاب انزلی عمومى General پژوهشي Research در این پژوهش تعداد 10 نمونه تخم از دو گونه پرنده و 16 نمونه رسوب سطحی به‌منظور تعیین غلظت و منشأ 23 ترکیب PAH از تالاب انزلی برداشت گردید. استخراج ترکیبات PAH با روش Clean up و آنالیز این ترکیبات بااستفاده از دستگاه GC-MS انجام گرفت. غلظت کل 22 ترکیب PAH (به‌جز پریلن) در نمونه‌های رسوب بین 05/560 تا 66/833 و در تخم پرندگان بین 185 تا 15/284 نانوگرم بر گرم وزن خشک به‌دست آمد. نتایج آزمون‌های آماری هیچ‌گونه رابطه معنی‌داری بین غلظت کلی 22 ترکیب PAH در نمونه‌های رسوب دو منطقه مورد بررسی نشان نداد و این در حالی است که غلظت این ترکیبات در نمونه‌های تخم گونه حواصیل خاکستری بیشتر از گونه‌ پرستو دریایی گونه سفید به‌دست آمد. نتایج تعیین منشأ ترکیبات PAH، منشأ بیوژنیک را برای پریلن و پتروژنیک را برای سایر ترکیبات PAH در تمامی نمونه‌ها نشان داد. نظر به اینکه غلظت ترکیبات PAH مورد آنالیز در تمامی نمونه‌های رسوب و تخم، توزیع و منشأ یکسانی را نشان دادند، بنابراین با احتمال فراوان می‌توان نتیجه گرفت که این ترکیبات از مناطق تولیدمثلی در تخم پرندگان تجمع یافته و تخم دو گونه مورد بررسی نیز می‌توانند به‌عنوان پایشگر زیستی مناسب برای ترکیباتPAH در‎نظر گرفته شوند. In the present study, 10 egg samples of two bird species and 16 surface sediment samples were collected in order to determine the concentrations and origins of 23 PAH compounds. Then, PAH compounds were extracted using the clean-up method, following which the compounds were analyzed with the GC-MS. The total concentrations of the 22 PAH compounds (except for perylene) were determined within the ranges of 560.05 to 833.66 and 185 to 284.15 ng g-1 dry weight in the sediment samples and the bird egg samples, respectively. The results of the statistical tests indicated that there is no significant relationship between the total concentration of the 22 PAH compounds in the sediment samples collected from the two regions studied. Nevertheless, the concentration of these compounds in the samples of the Ardea cinerea eggs was obtained more than that of Chlidonia shybrida. The results from the tests aiming at the determination of the origin of PAH compounds and of perylene demonstrated a biogenic origin for perylene and a petrogenic origin for the PAH compounds. Since the concentrations of the PAH compounds analyzed in all the sediment and egg samples indicated the same distribution and origin, it can be concluded that these compounds were accumulated in the birds' eggs from the breeding areas and that the eggs of the two species studied can be considered as suitable biomonitors for PAH compounds. تعیین منشأ, PAH, رسوبات سطحی, تخم پرندگان, تالاب انزلی Origin determination, PAH, Surface sediments, Birds eggs, Anzali wetland. 41 53 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-87&slc_lang=fa&sid=1 M. Zamani مجتبی زمانی No College of Natur. Resour., Univ. of Tehran, Karaj, Alborz, Iran. دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران N. Khorasani نعمت‌اله خراسانی No College of Natur. Resour., Univ. of Tehran, Karaj, Alborz, Iran. دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران A. R. Riyahi Bakhtiyari علی‌رضا ‌ریاحی‌بختیاری riahi@modares.ac.ir Yes College of Natur. Resour. and Marine Sci., Tarbiat Modares Univ., Noor, Mazandaran, Iran. دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس K. Rezaee کرامت‌اله رضایی No College of Agric. Eng. and Technol., Univ. of Tehran, Karaj, Alborz, Iran. دانشکده مهندسی و فن‌آوری کشاورزی، دانشگاه تهران