fa فشرده سازی بوم شناختی از طریق افزایش کارایی مصرف نور در بوم نظام زراعی کم‌نهاده تولید شنبلیله عمومى General پژوهشي Research در فشرده سازی بوم شناختی یا پایدار، افزایش میزان تولیدات کشاورزی همراه با بهبود خدمات بوم نظام، از طریق افزایش کارایی استفاده از منابع و نهاده‌ها امکان‌پذیر است. بر این اساس به‌منظور بررسی تاثیر مقادیر مختلف کود گاوی بر میزان جذب و کارایی مصرف نور شنبلیله در شرایط آب ‌و ‌هوایی مشهد، آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار و چهار تیمار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد اجرا شد. تیمارها در چهار سطح 15، 20، 25 و30 تن در هکتار کود گاوی طراحی شدند. نتایج نشان داد که طول فصل رشد گیاه شنبلیله با تشعشع رسیده به‌سطح جامعه گیاهی هم‌خوانی داشت، به‌طوری‌که زمان رسیدن به حداکثر شاخص سطح برگ شنبلیله با زمان برخورد حداکثر میزان تشعشع به‌سطح کانوپی، یکسان بود. کمترین شاخص سطح برگ (22/0) و کارایی مصرف نور (42/1 گرم بر مگاژول) مربوط به تیمار 15 تن کود گاوی و بیشترین شاخص سطح برگ (30/0) و کارایی مصرف نور (74/1 گرم بر مگاژول) مربوط به تیمار 25 تن کود گاوی بود. نتایج این پژوهش نشان داد که افزایش کود گاوی سبب افزایش شاخص سطح برگ و به‌دنبال آن افزایش کارایی مصرف نور شد، اما این برتری فقط تا سطوح مشخصی از کود گاوی (25 تن در هکتار) دیده شد. براین اساس در بوم نظام زراعی کم نهاده تولید شنبلیله می‌توان بدون نیاز به استفاده از مقادیر زیادتر کود، از بهبود کارایی نور به‌عنوان یک شاخص مناسب برای تحقق فشرده‌سازی پایدار استفاده نمود. In ecological or sustainable intensification, increasing the agricultural productivity and enhancing ecosystem services is possible through improving resource and input-use efficiency. In order to estimate the radiation use efficiency and radiation interception of Fenugreek (Trigonella foenum-graecum) under different treatments of animal manure, a completely randomized block design with three replications and four treatments was conducted on the research farm of Faculty of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad. Treatments at four levels including 15, 20, 25 and 30 tons of animal manure per hectare were designed. The results showed that the growing season of Fenugreek was coincident with absorbed radiation by canopy, so the time to reach the maximum leaf area index was in accordance with the time to reach the maximum incident radiation by canopy of Fenugreek. The lowest leaf area index (0.22) and radiation use efficiency (1.42 g Mj-1) was obtained with the application of 15 ton ha-1 animal manure and highest leaf area index (0.30). And radiation use efficiency (1.74 g Mj-1) was obtained with the application of 25 ton ha-1 animal manure. The results also indicated that increasing the animal manure enhanced leaf area index and consequently radiation use efficiency, but this advantage was seen only up to a certain level of animal manure application (25 ton ha-1). Thus, sustainable intensification is attainable in a low input agro-ecosystem by improving radiation use efficiency as an appropriate indicator and without any application of additive manure. تشعشع, جذب نور, شاخص سطح برگ, کود گاوی Animal manure, Leaf area index, Light absorption, Radiation. 65 75 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-73&slc_lang=fa&sid=1 M. Kazemi محمد کاظمی No Khorasan Razavi Agric and Natur.Resour Res. Center., Mashhad, Iran. مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، مشهد S. M. Mirhashemi سیده ملیحه میرهاشمی bi_mi714@stu.um.ac.ir Yes College of Agric, Ferdowsi Univ. of Mashhad., Mashhad, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد F. Hassanzadeh Aval فاطمه حسن زاده اول No College of Agric, Ferdowsi Univ. of Mashhad., Mashhad, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد M. Bannayan محمد بنایان No College of Agric, Ferdowsi Univ. of Mashhad., Mashhad, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد