fa بررسی غلظت فلزات سنگین در بافت‌های مختلف جرد ایرانی به عنوان گونه‌ی شاخص زیستی دره زرشک، یزد عمومى General پژوهشي Research در این مطالعه غلظت عناصر مس، نیکل، سرب، کادمیم، استرانسیم، منیزیم موجود در بافت‌ مو، شش و استخوان ران جرد ایرانی به‌عنوان گونه‌ی شاخص زیستی در مناطق مختلف محدوده‌ی معدن مس دره زرشک مورد بررسی قرار گرفت. نمونه‌برداری به‌صورت سیستماتیک تصادفی با استفاده از تله‌ی فنری در تابستان 1391 از مناطق مختلف محدوده‌ی معدن مس انجام گرفت. غلظت فلزات در بافت‌های مختلف با روش هضم اسیدی تر و با دستگاه ICP-OES اندازه‌گیری شد. مقدار سرب و کادمیم در بافت‌های مورد بررسی زیر حد تشخیص دستگاه گزارش شد. نتایج نشان داد که مس و نیکل در بافت مو و منیزیم و استرانسیم در بافت استخوان جرد ایرانی به‌شکل معنی‌داری بیشتر از سایر بافت‌ها تجمع می‌یابند (01/0P<). الگوی تجمع عناصر در بافتهای مختلف به‌شکل منیزیم<استرانسیم<کروم<مس< نیکل مشاهده شد. در حالت کلی جنس ماده‌ی جرد ایرانی نسبت به جنس نر تجمع بیشتری از عناصر را نشان داد. غلظت مس در بافت موی جوندگان سه منطقه‌ی اول و غلظت نیکل، استرانسیم و کروم در بافت‌های مو و شش جوندگان منطقه‌ی چهار اختلاف معنی‌داری را با سایر مناطق نشان دادند. In this study, the concentrations of Cu, Ni, Pb, Cd, Sr and Mg in hair, lung and femur tissues of Persian Jird as bioindicator species in different regions of Darreh Zereshk copper mine were investigated. In summer of 2012, a systematic random sampling was performed by using snap trap in different parts of the copper mine. Wet digestion method and ICP-OES instrument were applied for measurement of metal concentrations in different tissues. The concentrationS of Cd and Pb were reported below the detection limit of instrument. Results indicated that Ni and Cu in hair tissue and Mg and Sr in femur tissue of Persian Jird accumulate significantly more than in other tissues (P<0.01). The pattern of heavy metals accumulation was observed as Mg>Sr>Cr>Cu>Ni in different tissues. Generally, the female of Persian Jirds accumulate more heavy metals than males. The concentration of Cu in hair tissue of the first three regions and the concentration of Ni, Sr and Cr in the fourth region showed a significant difference compared with other regions. M. Khazaee1, A. H. Hamidian1*, A. Alizadeh1, S. Ashrafi1, A. A Mirjalili2, Persian jird, Heavy metals, Copper mine, Tissue, Bioindicator species. 41 52 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-71&slc_lang=fa&sid=1 M. Khazaee منوچهر خزاعی No College of Natur. Res., Univ. of Tehran, Karaj, Iran. دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج A. H. Hamidian امیرحسین حمیدیان a.hamidian@ut.ac.ir Yes College of Natur. Res., Univ. of Tehran, Karaj, Iran. دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج A. Alizadeh افشین علیزاده No College of Natur. Res., Univ. of Tehran, Karaj, Iran. دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج S. Ashrafi سهراب اشرفی No College of Natur. Res., Univ. of Tehran, Karaj, Iran. دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج A. A Mirjalili سیدعلی‌اصغر میرجلیلی No Islamic Azad Univ., Sci. and Res. Branch, Tehran, Iran. دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات، تهران E. Esmaeelzadeh عصمت اسمعیل‌زاده No Univ. of Sci. and Technol., Tehran, Iran دانشگاه علم و صنعت، تهران M. Zare مریم زارع رشکوئیه No College of Natur. Res., Univ. of Tehran, Karaj, Iran. دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج