fa بررسی و مقایسه ویژگی‌های ساختاری و عملکردی چشم‌انداز در لکه‌های اکولوژیک و وضعیت‌های مختلف اکوسیستم‌های مرتعی(مطالعه موردی: مراتع نیمه‌استپی آغچه-اصفهان) عمومى General پژوهشي Research بررسی عملکرد اکوسیستم می‌تواند کمک شایانی به تشخیص میزان تخریب و تفسیر چگونگی تغییرات نماید. این مطالعه با هدف ارزیابی ساختار و عملکرد مراتع نیمه‌استپی استان اصفهان در وضعیت‌های متوسط، ضعیف و خیلی‌ضعیف و همچنین مقایسه عملکرد لکه‌های مختلف اکولوژیک با استفاده از روش تجزیه و تحلیل عملکرد چشم‌انداز (LFA) در مراتع نیمه‌استپی آغچه اصفهان انجام شد. بدین منظور تعداد 3، 4 و 7 سایت در مراتع ضعیف، خیلی‌ضعیف و متوسط (به‌روش 4 فاکتوری) انتخاب و در هر سایت یک ترانسکت 30 متری به‌طور تصادفی در جهت شیب غالب منطقه مستقر گردید. در هر ترانسکت، انواع لکه‌های اکولوژیک موجود شناسایی و طول، عرض و فضای بین لکه‌ها ثبت گردید. همچنین در هر نوع لکه اکولوژیک واقع در هر ترانسکت با 3 تکرار تعداد 11 شاخص وضعیت خاک سطحی طبق دستورالعمل روش LFA امتیازدهی و معیار‌های عملکرد خاک سطحی در این مناطق تعیین گردید. بر‌اساس نتایج، اکثر ویژگی‌های ساختاری (طول لکه‌ها، تعداد لکه‌ها، شاخص سطح لکه و شاخص ساختار چشم‌انداز) و عملکردی (نفوذپذیری، پایداری و چرخه مواد‌غذایی) بین مراتع با وضعیت‌های "خیلی‌ ضعیف و متوسط" تفاوت معنی‌داری داشته (5%= α) اما بین سایر وضعیت‌ها ("ضعیف و متوسط" و "ضعیف و خیلی ضعیف") تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد. از طرف دیگر عملکرد لکه‌های اکولوژیک مختلف در سایت‌های با وضعیت "متوسط و خیلی ضعیف" تفاوت معنی‌داری نداشتند. ولی در وضعیت‌های ضعیف عملکرد لکه اکولوژیک "پهن‌برگ علفی- بوته-گراس" از نظر چرخه مواد غذایی به‌طور معنی‌داری نسبت به سایر لکه‌ها از جمله "پهن‌برگ علفی" و " پهن‌برگ علفی-گراس" بیشتر بود. از نتایج مطالعات تغییرات عملکردی می‌توان برای تعیین حد آستانه تغییرات در مراتع، اولویت‌بندی زیر‌حوزه‌ها و تیپ‌های گیاهی برای انجام پروژه‌های اصلاحی و پایش روند احیا در مراتع استفاده نمود. Rangeland condition assessment plays an important role in determining range health and applying appropriate management programs. This study aimed to evaluate the structure and function of a semi-steppe rangeland using Landscape Function Analysis technique (LFA) in different land conditions in western Isfahan province, Iran. For this purpose, 4, 3 and 7 sites in different rangeland condition classes including very poor, poor, and moderate were selected respectively. In each site, a 30-meter transect was established and all kinds of patches and inter patches were identified and their lengths and widths were recorded. Also, in each ecological patch, 11 indicators of soil surface characteristics with three replications were measured, and their status was scored according to LFA method. The functionality indices of all the sites including soil stability, infiltration and nutrient cycling were measured. According to the statistical analysis results, most of the structural characteristics (number of patches, patch length, patch area index, landscape organization index) and functional indices (infiltration, stability and nutrient cycling status) varied significantly (α= 5%) between rangeland sites with moderate and very poor condition. The changes of these structural and functional characteristics were not significant between range sites with moderate and poor, and also poor and very poor range conditions. According to the findings of this study, patch types' functionalities did not vary significantly in both rangeland sites with moderate and very poor conditions. The nutrient cycling index in patches formed by ‘forb, shrub and grass’ with poor range condition was significantly more than ‘forb’ and ‘grass’ patches. The study of range site functionality can assist managers in identifying possible ecological thresholds and prioritizing the sub-catchments and vegetation types for implementing range improvement practices. ساختار, عملکرد, نیمه‌استپی, تجزیه تحلیل عملکرد چشم‌انداز, وضعیت, شکل رویشی Function, Semi-Steppe, Landscape function analysis, Condition, Life form. 13 25 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-69&slc_lang=fa&sid=1 F. Jafari فاطمه جعفری jafari.f@yu.ac.ir Yes Isf. Univ. of Technol., Isfahan, Iran. دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان H. Bashari حسین بشری No Isf. Univ. of Technol., Isfahan, Iran. دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان R. Jafari رضا جعفری No Isf. Univ. of Technol., Isfahan, Iran. دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان