fa گروه های عملکردی گیاهی (PFTs) شاخصی برای بررسی توالی ثانویه مرتع نیمه خشک پس از آتش سوزی عمومى General پژوهشي Research توالی‌ ثانویه پس از آتش‌سوزی می‌تواند سبب تکامل یا قهقرای پوشش‌گیاهی شود. از گروه‌های عملکردی گیاهی می‌توان برای بررسی اثر آشفتگی‌های محیطی از جمله آتش‌سوزی بر جوامع گیاهی استفاده نمود. هدف اصلی ین تحقیق شناسایی، طبقه‌بندی و تجزیه و تحلیل گروه‌های عملکردی گیاهی طی توالی ثانویه در یک مرتع آتش‌سوزی شده بود. اندازه‌گیری‌ها در سه سایت شاهد (1389) و آتش‌سوزی شده در سال‌های 1383 و 1387 در مرتع جوزک در استان خراسان شمالی انجام شد. در هر سایت فهرست گونه‌های گیاهی ثبت و برای هر گونه گیاهی علاوه بر درصد پوشش، 24 صفت مورفولوژیکی، فنولوژیکی و تولید‌مثلی نیز اندازه‌گیری و ثبت شد. برای تعیین گروه‌های عملکردی (PFT) مرتبط با آتش‌سوزی، آنالیزهای طبقه‌بندی سلسله مراتبی و تابع تشخیص بر ماتریس‌های 45 گونه × 24 صفت در سه سایت 89 و 87 و 83، توسط نرم‌افزار SPSS انجام شد. بر این اساس 4 گروه عملکردی تعیین شد: صفات نسبت وزن تر برگ، شکل زیستی، محتوای رطوبتی ساقه (TDMC) به‌ترتیب بیشترین نقش را در تفکیک گروه‌های عملکردی داشتند. دو گروه عملکردی به‌عنوان گروه‌های سازگار به آتش‌سوزی و دو گروه عملکردی نیز حساس به آتش‌سوزی شناسایی شدند. براساس نتایج این تحقیق، کاهش همی‌کریپتوفیت‌ها، ژئوفیت‌های چندساله و فورب‌های یک‌ساله و افزایش ارتفاع، اندازه و وزن بذر، سطح ویژه برگ و محتوای رطوبتی برگ و کاهش وزن ترساقه، برگ و محتوای رطوبتی ساقه، به‌عنوان مهم‌ترین شاخص‌های اثر‌گذاری بر توالی ثانویه پوشش مرتع جوزک محسوب می‌شوند. Secondary succession after wildfire usually leads to vegetation types that can differ with the original vegetation in terms of forage productivity and community stability. Plant functional types (PFTs) can be used as ecological indices for assessing effects of disturbances on the natural plant communities. Accordingly, this research was aimed to identify, classify and analyze PFTs in three rangeland sites: burnt in 2004, in 2008, and control (2010), in Jowzak, Northern Khorasan, Iran. Floristic list, percentage cover and 24 morphological, phonological and reproductive plant traits were recorded within 1m2quadrates. PFT’s were determined by applying hierarchical cluster analyses and discriminant function analysis on the matrices of 45 species24 traits and 45 species3 sites, using SPSS software. Four different PFTs were identified. Leaf wet weight, life forms and Twig dry matter contents were the most important traits for PFT classification. Two functional types identified as adapted to fire, and two groups as functional types sensitive to fire. According to the results of this research, the most important indices for the effect of fire on secondary succession of Jowzak rangelands can be the reduction of hemicryptophytes perennial geophytes and annuals, increase of plant height , seed size, seed weight, specific leaf area and leaf dry matter content, and decrease of stem weight, leaf and twig dry matter content. مرتع نیمه‌خشک, گروه‌های عملکردی گیاهی, آشفتگی, پویایی جامعه گیاهی, جوزک Semi- arid rangeland, Plant functional types, Disturbance, Plant community dynamic, Jowzak 17 28 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-55&slc_lang=fa&sid=1 F. Rafiee فهیمه رفیعی No M. Jankju محمد جنگجو mjankju@um.ir Yes H. Ejtehadi حمید اجتهادی No