fa تأثیر اندازه و شکل لکه‌های درخت‌زار ‌بر غنا و تنوع گونه‌ای پرندگان در منطقه حفاظت شده کرکس عمومى General پژوهشي Research <p>  تعیین پارامترهای تأثیر گذار چشم‌انداز بر غنای گونه‌ای لکه‌های زیستگاهی یکی از مهمترین مسائل مطرح در زیست شناسی حفاظت می‌باشد . بسیاری از مطالعات پیشین تأثیر پارامترهای زیستگاهی را بر جوامع پرندگان در لکه‌های جنگلی مورد بررسی قرار داده‌اند، اما به ندرت به مطالعه تأثیر چنین پارامترهایی بر جوامع پرندگان موجود در واحه‌ها پرداخته شده است . منطقه حفاظت شده کرکس درمنطقه‌ای نیمه خشک در بخش مرکزی ایران واقع شده و دربرگیرنده تعدادی لکه درخت‌زار است که گروههای متنوعی از پرندگان را حمایت می‌کنند . در این مطالعه تأثیر مساحت و شکل لکه ‌بر غنا و تنوع گونه‌ای پرندگان منطقه حفاظت شده کرکس بررسی شده ‌است . سرشماری پرندگان در 15لکه، در بهار و تابستان 1386 به روش ترانسکت خطی انجام شد ( در مجموع 17/1 کیلومتر ترانسکت در 15 لکه مورد بررسی ). از غنای گونه‌ای استاندارد شده و نمایه تنوع گونه‌ای شانون - وینر به ترتیب برای محاسبه غنای گونه‌ای و تنوع گونه‌ای پرندگان بهره گرفته شد . پارامترهای فیزیکی لکه ( مساحت و شکل ) با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای اندازه‌گیری و محاسبه شدند . تحلیل داده‌ها با استفاده از رگرسیون خطی بیانگر تأثیرپذیری مثبت غنا و تنوع گونه‌ای پرندگان از مساحت لکه‌های درخت‌زار و تأثیرپذیری منفی این پارامترها از شکل لکه ( نسبت محیط به مساحت ) می‌باشد . نتایج این بررسی در برنامه‌های مدیریتی حفظ تنوع زیستی و حفاظت از پرندگان قابل کاربرد است . </p> <p>  Determining landscape parameters influencing species richness of habitat patches is one of the most important issues in conservation biology. Many previous studies have investigated the influence of habitat parameters on bird assemblages in forest patches, but studies seeking effects of oasis parameters on bird assemblages are very scarce. Karkas Protected Area is located in semi-arid zone in </p><p>  the central Iran, comprising a number of woodland patches supporting different groups of birds. We studied the influence of patch size and shape on bird species richness and diversity of woodland patches in Karakas Protected Area. Bird census was conducted in spring and summer 2007 within 15 woodland patches using established line transects (TL = 17.1 km). Rarefied species richness and Shannon-Wiener diversity index were respectively used as measures of species richness and diversity. Patch parameters (area and circumference) were quantified using satellite images. Linear regression analysis revealed positive effect of patch area and negative effect of patch shape (the ratio of patch perimeter to patch area) on bird species richness and diversity. These results can be applied in management programs for biodiversity conservation, in particular, for maintaining bird species diversity. </p><p> </p> پرندگان جنگلی، جغرافیای زیستی جزایر، نمایه تنوع شانون - وینر، غنای گونه‌ای استاندارد شده، رگرسیون خطی : Forest birds, Island biogeography theory, Shannon-Wiener diversity index, Rarified species richness, linear regression 44 51 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-4&slc_lang=fa&sid=1 S Khalilabadi سمیه خلیل‌آبادی Yes Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان MR Hemami محمودرضا همامی No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان M Kaboli محمد کابلی No University of Tehran دانشگاه تهران S Matinkhah سیدحمید متین‌خواه No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان A Soffianian علیرضا سفیانیان No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان