fa تأثیر نوع بستر بر جمعیت دیاتومه‌های کفزی رودخانه ماسوله رود – گیلان عمومى General پژوهشي Research مطالعه حاضر با هدف تأثیر برخی عوامل فیزیکی و شیمیایی آب اسیدیته، دما، شوری، هدایت الکتریکی(EC)، آهن، سیلیکات، اورتوفسفات، نیترات، بر تنوع و تراکم جمعیت پریفیتون‌های (دیاتومه‌ها) یکی از انشعابات ماسوله رود در سه فصل تابستان، پاییز و زمستان 1389 انجام شد. نمونه‌ها از سطح بسترهای طبیعی سنگی، چوبی، شنی و گلی از رودخانه ماسوله رودخان با عرض شمالی ,37022 تا ,37023 از مدار استوا و طول شرقی ,49017 تا ,49019 واقع در شمال ایران (غرب استان گیلان) جمع‌آوری شدند. در مسیر رودخانه 5 ایستگاه در محدوده 15 کیلومتری برای نمونه‌برداری از بسترهای طبیعی انتخاب گردید. ارتفاع از سطح دریا و فاکتورهای نیترات، اورتوفسفات، سیلیکات، آهن، شوری، هدایت الکتریکی(EC) و pH در تمام ایستگاه‌ها مورد اندازه‌گیری قرار گرفتند. تغییرات جمعیت دیاتومه‌ها و ارتباط آن با فاکتورهای فیزیکی و شیمیایی بررسی گردید. رودخانه دارای عمق آب کمتر از نیم متر و دمای بین 31-14 درجه سانتی‌گراد، میزان هدایت الکتریکیS.cm -1 µ1370 -617، میزان pH از 81/8 – 82/7 بود. غلظت مواد مغذی (mg l-1 21/0– 02/0PO43- : ، mg l-1 5/3 – 2/1 NO3- : ، mg l-1 02/0 – 5/6SiO2: ، mg l-1 1/0 – 02/0> Fe2+:، 5/6 - 02/0 =SiO2) نشان‌دهنده وضعیت تروفیک رودخانه است. نمونه‌ها پس از شستشو و تهیه اسلاید با استفاده از میکروسکوپ نوری مورد بررسی قرار گرفتند. در این مطالعه 23 جنس دیاتومه شناسایی شد. حداقل و حداکثر مقدار فراونی کل چمعیت دیاتومه‌ها روی بسترهای گلی (ایستگاه 4: 52/12%) و سنگی (ایستگاه 5: 86/30%) به‌دست آمد. نتایج حاصل از مقایسه میانگین فراوانی نسبی (%) جمعیت دیاتومه‌ها بین بسترهای مختلف (گلی: 08/4 ±95/23؛ شنی: 97/0 ±52/15؛ چوبی: 62/0 ±71/17و سنگی: 08/4 ±95/23) اختلاف معنی‌داری را بین بستر سنگی با بسترهای شنی و گلی؛ و بستر چوبی با گلی نشان داد (05/0P<). در این مطالعه توزیع فراوانی جنس‌های دیاتومه روی بسترهای زبر (چوب، سنگ و ماسه) نسبت به بسترهای صاف و نرم (بستر گلی) بیشتر می‌باشد. بنابراین باتوجه به نتایج به‌دست آمده بسترهای چوبی و سنگی می‌توانند برای برنامه‌های پایش اکولوژیکی نسبت به بسترهای گلی و شنی مناسب‌تر باشند. The present study was conducted to evaluate the effects of some physical and chemical parameters of water e. g. pH, temperature, electron conductivity (EC), Fe, silicate, orthophosphate, Nitrate on diversity and abundance of periphyton diatoms in a tributary of the Masooleh River (located 37o 22’ to 37o 23’ northern latitude and 49o17’- 49o19’ eastern longitude in Guilan Province, north of Iran) in summer, autumn and winter, 2011. The study area was 15 km in area, and 5 sites were chosen for diatom sampling. The average depth of the river was 0.5 m with temperature ranging from 14 to 31 0C. Elevation from the sea level and all parameters mentioned above were measured for each sampling site. The samples were collected from surface layer of Epilithon, Epidendron, Epipssamon and Epipelon as natural substrates. The results showed the following ranges: EC: 617-1370 S.cm.-1 pH: 7.82- 8.81 and nutrients: PO43-: 0.02- 0.21mg.l-1, NO3: 1.2- 3.5 mg.l-1, SiO2: 0.02- 6.5 mg.l-1and Fe2+ < 0.02- 0.1 mg.l-1 as an indicator of trophic status of the river. The collected samples were processed and slides were prepared for LM examination. In this study, 23 genera of diatoms were identified. The least and most abundant diatoms were observed on muddy (12.52) and stony (30.86) substrates, respectively. Comparison of mean abundance of diatom population on different substrates (muddy: 23.95± 4.08, gravel: 15.52± 0.97, woody: 17.71± 0.62 and stony: 23.95± 4.08) revealed statistically significant differences between stony, gravel, muddy, and woody substrates (P<0.05). The distribution of diatoms on coarser substrates (wood, stone and gravel) was higher than on softer ones (muddy). Based on the obtained results, woody and stony substrates seem to be more suitable for ecological monitoring of streams than muddy and gravel substrates. دیاتومه، نوع بستر، رودخانه ماسوله رود، گیلان Diatom, Diatom, Substrate type, Masooleh Rud River, Guilan. 25 35 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-17&slc_lang=fa&sid=1 M. Sharifinia مسلم شریفی نیا moslem.sharifinia@yahoo.com Yes Dept. of Fisheries, College of Natur. Resour., The Univ. of Guilan, Sowmesara. گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا J. Imanpour Namin جاوید ایمانپور نمین No Dept. of Fisheries, College of Natur. Resour., The Univ. of Guilan, Sowmesara. گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا Z. Ramezanpour زهره رمضانپور‌ No Internation Sturgeon Research Institute. انستیتو تحقیقات بین‌المللی ماهیان خاویاری، رشت