fa مدلسازی رویشگاه بالقوه دو گونه درختی جنس Amygdalus در استان لرستان عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">درک الگوی پراکنش گونه‌های گیاهی و عوامل مؤثر بر آن، نقش مهمی در حفاظت و مدیریت پایدار اکوسیستم‌های طبیعی دارد. پژوهش حاضر با هدف مدل‌سازی مطلوبیت رویشگاه و شناسایی عوامل محیطی مؤثر بر پراکنش دو گونه بومی و با ارزش بادامک (Amygdalus scoparia) و بادام وحشی شرقی یا ارژن (Amygdalus orientalis) در استان لرستان انجام شد. مدل‌سازی مطلوبیت بالقوه رویشگاه با استفاده از الگوریتم&nbsp; MaxEnt و مجموعه‌ای از متغیرهای محیطی انجام گرفت. نتایج نشان داد که به‌ترتیب 23/5 و 28/5 درصد از مساحت استان دارای مطلوبیت رویشگاهی بالا برای A. scoparia و A. orientalis است. رویشگاه‌های مطلوب A. scoparia عمدتاً در بخش‌های جنوبی، جنوب‌شرقی و مرکزی استان و در ارتفاعات متوسط و شیب‌های ملایم قرار داشتند، درحالی که رویشگاه‌های مطلوب A. orientalis بیشتر در بخش‌های شمالی و مرکزی و در ارتفاعات میانی تا نسبتاً بالا پراکنده بودند. مقادیر AUC برای گونه‌های A. scoparia و A. orientalis به‌ترتیب 0/88 و 0/87 بود، درحالی‌که مقدار TSS برای هر دو گونه 0/86 بود؛ این مقادیر نشان‌دهنده عملکرد قابل‌قبول مدل‌ها بودند. اگرچه متغیرهای توپوگرافی برای هر دو گونه اهمیت داشتند، سهم سایر عوامل محیطی متفاوت بود. A. orientalis دامنه اکولوژیک محدودتری نشان داد. یافته‌ها می‌تواند مبنایی برای برنامه‌ریزی حفاظتی گونه‌محور در استان لرستان فراهم کند.</div> <br> &nbsp; <div style="text-align: justify;">Understanding plant species distribution patterns and the environmental factors influencing them is essential for conserving and sustainably managing natural ecosystems. This study aimed to model habitat suitability and identify environmental factors influencing the distribution of Amygdalus scoparia and Amygdalus orientalis in Lorestan Province, Iran. Potential habitat suitability was modeled using the MaxEnt algorithm and environmental variables. The results showed that 23.5% and 28.5% of the province were highly suitable for A. scoparia and A. orientalis, respectively. Suitable habitats for A. scoparia were concentrated in the southern, southeastern, and central parts of the province, particularly at moderate elevations and on gentle slopes, whereas those for A. orientalis were more widely distributed across the northern and central parts, mainly at intermediate to relatively high elevations. AUC values were 0.88 for A. scoparia and 0.87 for A. orientalis, while the TSS value was 0.86 for both species, indicating satisfactory model performance. Although topographic variables were important for both species, other environmental factors differed in their contributions. A. orientalis exhibited a narrower ecological range. These findings provide a scientific basis for species-specific conservation planning in Lorestan Province</div> بادامک, ارژن, مدل‌سازی مطلوبیت رویشگاه, حفاظت, جنگل. Wild almond, Arjen (Amygdalus), Habitat suitability modeling, Conservation, Forest. 1 14 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1484-3&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Niknaddaf زهرا نیک نداف zahraniknadaf@na.iut.ac.ir Yes Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran. دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران Seyed Hamid Matinkhah سید حمید متین‌خواه matinkhah@iut.ac.ir No Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran. دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران Saeed Behzadi سعید بهزادی s.behzadi@na.iut.ac.ir No Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran. دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران