fa تحلیل فضایی عرضه، تقاضا و جریان خدمات فرهنگی مرتبط با آموزش محیط‌زیست در شهرستان ملایر عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">آموزش محیط زیست به‌عنوان یک خدمت اکوسیستمی فرهنگی، سهم طبیعت در تولید و تبادل دانش محیط‌زیستی تعریف می‌شود. در این مطالعه، خدمت آموزش غیررسمی محیط‌زیست در شهرستان ملایر با استفاده از پنج معیار بصری و اکولوژیکی (کاربری زمین، تنوع پوشش‌گیاهی، تنوع ارتفاعی، وجود مناطق حفاظت‌شده و دسترسی) با روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره، بر اساس نظرات کارشناسان و منابع علمی مدل‌سازی شده است. برای ارزیابی تقاضا، نقشه توزیع جمعیت بر اساس داده‌های سرشماری 1395 تولید و نقشه جریان خدمات آموزش محیط‌زیست با استفاده از روش همه‌جهته و در محیط GIS تهیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد که تنوع پوشش‌گیاهی بیشترین اهمیت را در میان معیارها دارد (0/41) و مناطق حفاظت‌شده به‌دلیل تنوع ارتفاعی و پوشش گیاهی بهتر، بیشترین سهم را در ارائه این خدمت دارند. همچنین مقایسه عرضه و تقاضای آموزش محیط‌زیست نشان می‌دهد در مناطق مرکزی، که پوشش‌گیاهی نسبتاً کمتر و تراکم جمعیتی نیز بالاتر است، تطابق منفی دیده می‌شود که این عدد در مناطق شهری به 0/86- می‌رسد. &nbsp;همچنین نواحی شرقی و جنوب‌شرقی شهرستان بیشترین میزان جریان این خدمت را دارا هستند. تنوع پوشش گیاهی و وجود مناطق حفاظت‌شده، اهمیت آموزش محیط‌زیست در این مناطق را دوچندان می‌کند، زیرا کمبود دانش محیط زیستی می‌تواند به منابع طبیعی آسیب جدی وارد کند.</div> <div style="text-align: justify;">Environmental education, as a cultural ecosystem service, reflects the capacity of natural environments to support learning, awareness, and knowledge transfer. This study aims to spatially model informal environmental education services in Malayer County using five criteria: land use, vegetation diversity, elevation diversity, protected areas, and accessibility. Multi-criteria decision-making methods, based on expert judgment and scientific literature, were applied. A population distribution map was created using 2016 census data to assess demand. The spatial flow of environmental education services was modeled with an omnidirectional flow method within a GIS environment. Results indicate that vegetation diversity is the most influential criterion (0.41), while protected areas significantly contribute due to greater altitudinal heterogeneity and richer vegetation. Comparing service supply and demand reveals a spatial mismatch in central areas, where high population density and limited vegetation lead to negative service flow values, reaching &minus;0.86 in urban zones. Conversely, the eastern and southeastern regions exhibit higher service flow. These findings underscore the importance of diverse vegetation and protected areas in enhancing environmental education services and highlight the need to promote environmental awareness to prevent natural resource degradation.</div> عدم تطابق, پوشش‌گیاهی, تنوع, سیستم اطلاعات جغرافیایی, خدمات فرهنگی Mismatch, Vegetation Cover, Diversity, Geographic Information System, Cultural Services. 73 89 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-995-3&slc_lang=fa&sid=1 Elaheh Khangholi الهه خانقلی elaheh.khangholi@gmail.com No Department of Environmental Sciences and Engineering, Malayer University, Iran. علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران. Kamran Shayesteh کامران شایسته ka_shayesteh@yahoo.com Yes Department of Environmental Sciences and Engineering, Malayer University, Iran. گروه علوم و مهندسی محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران. MohammadReza Gili محمدرضا گیلی environment.rs.gis@gmail.com No Department of Environmental Sciences and Engineering, Malayer University, Iran. گروه علوم و مهندسی محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران. Behnaz Ataeian بهناز عطائیان attaeian94@gmail.com No Department of Nature Engineering, Malayer University, Iran. گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران.