fa مدل‌سازی پراکنش برخی گونه‌های گیاهی تحت سناریوهای تغییر اقلیم در استان خراسان رضوی عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">تغییر اقلیم به طور قابل توجهی بر دامنه پراکنش گونه‌ها تأثیر می‌گذارد. این پژوهش با هدف تهیه نقشه پیش‌بینی رویشگاه گونه‌های گیاهی منتخب در استان خراسان رضوی بر پایه مدل‌های پیش‌بینی اقلیمی انجام شده است. در این مطالعه، پس از بررسی روند تغییرات اقلیمی با استفاده از آزمون من-کندال، نقشه پراکنش بالقوه گونه‌ها با استفاده از روش رگرسیون لجستیک و بر اساس 19 لایه بایواقلیمی و سه متغیر فیزیوگرافی تهیه شد. نتایج نشان داد که استان خراسان رضوی با افزایش دما مواجه است و روند صعودی دما در 83 درصد از ایستگاه‌ها معنی‌دار است. افزایش دما به ویژه در ارتفاعات، ذوب زودهنگام برف و کاهش ذخیره آب را به دنبال دارد. مدل رگرسیون لجستیک نشان داد که گونه‌های &nbsp;Stipa arabica، Bromus tomentellus، Ferula ovina &nbsp;و Artemisia aucheri &nbsp;به ترتیب 4/34، 8/24، 23/10 و 6/5 درصد از مساحت استان را با احتمال رخداد 75 تا 100 درصد پوشش می‌دهند. نتایج نشان داد که تغییرات اقلیمی به ویژه در سناریوی بد بینانه اثرات قابل توجهی بر پراکنش گونه‌های گیاهی دارد و می‌تواند منجر به کاهش آشیان اکولوژیک گونه‌ها، کاهش تنوع زیستی شود. بنابراین، توجه به این موضوع و اتخاذ تدابیر مناسب برای سازگاری با تغییرات اقلیمی و حفظ تنوع زیستی ضروری است.</div> <div style="text-align: justify;">Climate change exerts a substantial influence on the geographical distribution of species. The present study aimed to develop predictive habitat suitability maps for selected plant species in Khorasan Razavi Province using climate projection models. Climatic trends were first assessed through the Mann&ndash;Kendall test, after which potential species distribution maps were produced using logistic regression based on 19 bioclimatic variables and three physiographic factors. The findings indicate a pronounced warming trend across Khorasan Razavi Province, with statistically significant temperature increases observed at 83% of meteorological stations. Rising temperatures, particularly in high-altitude regions, contribute to earlier snowmelt and a consequent decline in water storage. Logistic regression results suggest that Stipa arabica, Bromus tomentellus, Ferula ovina, and Artemisia aucheri potentially occupy 34.4%, 24.8%, 10.23%, and 5.6% of the provincial area, respectively, with a probability of occurrence ranging from 75% to 100%. Overall, the results demonstrate that climate change&mdash;especially under pessimistic scenarios&mdash;has considerable effects on plant species distributions, potentially leading to contraction of ecological niches and a decline in biodiversity. Accordingly, addressing climate change impacts through appropriate adaptation measures and biodiversity conservation strategies is of critical importance.</div> تغییر اقلیم, روند, رگرسیون لجستیک, سناریوی اقلیمی, مدل پراکنش گونه‌ای Climate change, Trend, logistic regression, Climate scenario, Species distribution modeling 101 119 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1546-1&slc_lang=fa&sid=1 A.R. Eftekhari علیرضا افتخاری alireza_ephtekhari@yahoo.com Yes Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran. بخش تحقیقات مرتع، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران. M. Khodagholi مرتضی خداقلی khodagholi@yahoo.com No Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran. بخش تحقیقات مرتع، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران. R. Saboohi راضیه صبوحی saboohi@yahoo.com No Researcher, Watershed and Conservation Division, Isfahan Agriculture and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Isfahan, Iran. بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران. R. Khalifehzadeh رستم خلیفه زاده khalifehzadeh.r@gmail.com No Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran. بخش تحقیقات مرتع، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران. P. Ashouri پروانه عشوری parvenehashouri@gmail.com No Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran. بخش تحقیقات مرتع، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران. M. Goudarzi محمود گودرزی goudarzi14@gmail.com No Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran. بخش تحقیقات مرتع، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.