fa ارزیابی اثرات تغییر اقلیم بر پراکنش دو گونه کل‌و‌بز (Capra aegagrus) و قوچ‌ و میش (Ovis gmelini) در استان فارس عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">تغییر اقلیم با تشدید تخریب زیستگاه‌ها و جابه‌جایی در پراکنش گونه‌ها، به یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی زیست‌شناسان حفاظت تبدیل شده‌است. گونه‌های کل‌وبز (Capra aegagrus) و قوچ‌ومیش (Ovis gmelini) از شاخص‌ترین علف‌خواران بزرگ‌جثه در ایران محسوب می‌شوند. بنابراین، مطالعه حاضر با هدف ارزیابی اثرات تغییر اقلیم بر پراکنش زیستگاه این دو گونه در استان فارس انجام شد. برای پیش‌بینی پراکنش کنونی و آینده (سال 2070) از مدل حداکثر آنتروپی (MaxEnt) و سناریوهای اقلیمی مختلف استفاده شد. نتایج نشان داد که متغیرهای فاصله از مناطق حفاظت‌شده و شیب به عنوان مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار در پیش‌بینی مطلوبیت زیستگاه هر دو گونه می‌باشند. در شرایط کنونی، 15/56 درصد از محدوده برای کل‌وبز و 32/9 درصد برای قوچ‌ومیش به‌عنوان زیستگاه مطلوب شناسایی شد. پیش‌بینی‌ها نشان داد که تحت سناریوهای مختلف اقلیمی، زیستگاه مطلوب کل‌وبز تا حدود 62 درصد و زیستگاه قوچ‌ومیش تا 64 درصد کاهش می‌یابد. همچنین، از کل محدوده مناطق تحت مدیریت حال حاضر در استان، 75/16 درصد زیستگاه مطلوب قوچ‌ومیش و 48/71 درصد آن زیستگاه مطلوب کل‌وبز است. نتایج این مطالعه بر ضرورت حفاظت و مدیریت زیستگاه‌ها با توجه به تأثیرات پیش‌بینی‌شده تغییر اقلیم تأکید دارد.</div> <div style="text-align: justify;">Climate change, by intensifying habitat destruction and altering species distributions, has emerged as a major challenge for conservation biologists. The wild goat (Capra aegagrus) and the wild sheep (Ovis gmelini) are among the most prominent large herbivores in Iran. This study aimed to assess the impacts of climate change on the habitat distribution of these two species in Fars Province. The MaxEnt model and various climate scenarios were used to predict current and future (2070) habitat suitability. Results indicated that distance from protected areas and slope were the most influential variables in predicting suitable habitats for both species. Under current conditions, 15.56% of the area was identified as suitable habitat for wild goats, and 32.9% for wild sheep. Projections under different climate scenarios revealed that suitable habitat for wild goats may decline by up to 62%, and for wild sheep by up to 64%. Additionally, within the currently managed protected areas of the Fars province, 75.16% of the habitats overlaps with suitable habitat for mouflons and 48.71% &nbsp;overlapd with suitable habitat for wild goats. These findings highlight the urgent need for effective habitat conservation and management strategies in the face of anticipated climate change impacts.</div> مدل‌سازی, گاوسانان, مطلوبیت زیستگاه, حفاظت, مناطق حفاظت‌شده, Maxent Modeling, Bovidae, Habitat Suitability, Conservation, Protected Areas, Maxent. 31 46 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-297-3&slc_lang=fa&sid=1 A.S. Naghipour علی اصغر نقی پور aa_naghipour@yahoo.com Yes Faculty of Natural Resources and Earth Sciences, Shahrekord University, Shahrekord, Iran. دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران. B. Yousefi برهان یوسفی borhan.yousefi8027@gmail.com No Faculty of Natural Resources and Earth Sciences, Shahrekord University, Shahrekord, Iran. علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران. M. Moradi مرضیه مرادی mmarzieh529@gmail.com No Faculty of Natural Resources and Earth Sciences, Shahrekord University, Shahrekord, Iran. علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.