fa ارزیابی ریسک اکولوژیک عناصر کروم و نیکل در خاک حاشیه جاده شادمهر-گناباد در استان خراسان رضوی عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">آلودگی ناشی از تردد خودروها از احتراق ناقص، ساییدگی لنت، و فرسایش سطوح جاده حاصل می‌شود. هدف از این تحقیق تعیین غلظت نیکل و کروم در خاک حاشیه جاده شادمهر- گناباد در استان خراسان رضوی، ارزیابی کیفیت خاک و بررسی تاثیر تردد خودروها بر غلظت این عناصر بود. نمونه‌های خاک از سه ایستگاه پلیس راه گناباد، پلیس راه شادمهر و محور فیض‌آباد برداشت گردید. بیشترین غلظت کروم و نیکل در ایستگاه فیض‌آباد به ترتیب 212/75 و 194 میلی‌گرم بر کیلوگرم در پاییز و 143/25 و 159/25 میلی‌گرم بر کیلوگرم در زمستان بود. طبق نتایج شاخص‌‌ ریسک اکولوژیک بالقوه و شاخص ریسک، میزان سمیت بیولوژیک کروم و نیکل در کلاس کم خطر قرار داشت. آزمون‌های تجزیه و تحلیل واریانس و پیرسون حاکی از همبستگی معکوس کروم و نیکل با فاصله از جاده ( p<0/05) بودند. نتایج شمارش خودروها با فیلم‌برداری نشان داد که حجم خودروهای عبوری در پلیس راه شادمهر نسبت به دو ایستگاه دیگر بیشتر بود. میانگین غلظت کروم (74/41 میلی‌گرم بر کیلوگرم) و مقادیر نیکل (73/79 میلی‌گرم بر کیلوگرم) در خاک، از میانگین جهانی و میانگین خاک‌های خراسان رضوی بیشتر بود. این تحقیق نشان داد که آلودگی خاک این منطقه به دلیل تأثیر همزمان تردد خودروها و منشاء زمین‌شناختی است.</div> <div style="text-align: justify;">Pollution caused by traffic is the result of incomplete combustion, wear of pads, and erosion of road surfaces. The purpose of this research was to determine the concentration of nickel and chromium in soil along the road of Shadmehr-Gonabad, in Khorasan Razavi, to evaluate the soil quality and effect of traffic on the concentration of elements. The results showed that the highest concentration of chromium and nickel in Faiz Abad station was 212.75 and 194 mg/kg in autumn and 143.25 and 159.25 mg/kg in winter, respectively. According to the results of the Potential Ecological Risk Index and the Risk Index, the biological toxicity of the elements was in the low-risk class. ANOVA and Pearson&#39;s analysis tests indicated the correlation between chromium and nickel with the distance from the road inversely and significantly (p< 0.05). The results of counting the cars using video showed that the number of passing cars at Shadmehr police station was more than the other stations. The average concentration of chromium (74.41 mg/kg) and nickel (73.79 mg/kg) were higher than the global soil average and the average soil of Khorasan Razavi. This research showed that high pollution is due to the simultaneous effect of traffic and geological origin.</div> عناصر سمی, وسایل نقلیه, فاکتور آلودگی, شاخص ریسک اکولوژیک Toxic elements, Vehicles, Pollution factor, Ecological risk index 61 78 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1496-1&slc_lang=fa&sid=1 Gh. Zolfaghari قاسم ذوالفقاری ghr_zolfaghari@yahoo.com Yes Department of Environmental Sciences and Engineering, Faculty of Environmental Sciences, Hakim Sabzevari University, Sabzevar, Iran گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران. M. Mazloumpanah محمد مظلوم پناه mazlomp@yahoo.com No Department of Environmental Sciences and Engineering, Faculty of Environmental Sciences, Hakim Sabzevari University, Sabzevar, Iran گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران. M. Jumapour مهدی جمعه پور mahdijomepoor7@gmail.com No Department of Environment, Bardskan, Iran. نظارت و پایش اداره حفاظت محیط زیست، بردسکن، ایران.