fa ارزیابی کارآمدی مناطق حفاظت شده در حفاظت از زیستگاه‌های کبک دری خزری (Tetraogallus caspius)، به عنوان یک گونه تخصصی مناطق کوهستانی مرتفع در ایران عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">گونه‌های تخصصی ساکن مناطق مرتفع کوهستانی، در مقایسه با گونه‌های ساکن مناطق کم‌‌ارتفاع، با تهدیدهای بیشتری به واسطه تخریب یا تکه‌تکه‌شدن زیستگاه و تغییرات اقلیمی مواجه هستند. کبک دری خزری، از گونه‌های دارای آشیان بوم‌شناختی تخصصی و شاخص مناطق کوهستانی مرتفع است. علیرغم حساسیت بالای این گونه به تغییرات زیستگاهی و نقش آن به عنوان یک گونه چتر و یا پرچم در مناطق کوهستانی، اطلاعات اندکی در زمینه بوم‌شناسی این گونه وجود دارد. در پژوهش حاضر، با استفاده از 262 داده‌ حضور و 10 متغیر محیطی و انسانی و در چهارچوب یک رویکرد تلفیقی حاصل از پنج الگوریتم مدلسازی، پراکنش جغرافیایی این پرنده در ایران پیش‌بینی شد. بر اساس مدل تلفیقی، در حدود 96527/4 کیلـومتر مربع (حدود 5/8 درصد) از گستره کشور به‌عنوان زیستگاه مطلوب کبک دری شناسایی شـد. متغیرهای ناهمواری سطح زمین (30/02 درصد)، میانگین دمای سالیانه (29/61 درصد)، ارتفاع (18/57 درصد)، و شاخص هم‌دمایی (14/14 درصد) بیشترین مشارکت را در مدل‌سازی داشتند. به ترتیب، حدود 16/04 و 23/13 درصد از گستره زیستگاه‌های مطلوب با مناطق شکار ممنوع و مناطق حفاظت ‌شده هم‌پوشی داشت. پیشنهاد می‌‌شود اقدامات حفاظتی کارآمد، با تمرکز بر تهدیدهای احتمالی ناشی از فعالیت‌های انسانی از جمله توسعه زیرساخت‌های گردشگری، احداث جاده‌ها، چرای بی‌رویه و شکار غیرقانونی، انجام شود.</div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:10.0pt">Specialized species living in high mountain areas face more threats compared to species living in low altitudes, primarily due to habitat destruction or fragmentation and climate change.</span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt">The Caspian snowcock is a &nbsp;species with a specialized ecological niche and serves as an indicator of mountain ecosystems. Despite the high sensitivity of this species to habitat changes and its role as an umbrella or flagship species in mountainous areas, there is a scarcity of data on the ecology of this species. In the current study, we predicted the geographical range of this bird using 262 presence localities and 10 environmental and anthropogenic variables within an ensemble framework, resulting from five modeling algorithms. Based on the ensemble model, about 96527.4 km² (5.8%) of the country was identified as a suitable habitat for the Caspian snowcock. </span><span style="font-size:10.0pt">Potential habitats of the species appeared to be strongly influenced by topographical </span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt">roughness (30.02), average annual temperature (29.61), altitude (18.57), and isothermality</span> <span lang="EN" style="font-size:10.0pt">(14.14). About 16.04% and 23.13% of the predicted suitable range overlapped with no-hunting&nbsp; and protected areas. It is suggested that effective conservation measures should be taken by focusing on the possible threats caused by human activities, including the development of tourism infrastructure, road networks, overgrazing, and poaching.</span><span style="font-size:10.0pt"></span></span></span><br> &nbsp;</div> کبک دری, مدل‌ پراکنش گونه‌ای, آشیان بوم شناختی, رویکرد مدلسازی تلفیقی, مناطق حفاظت شده, آشیان بوم‌شناختی, رویکرد مدلسازی تلفیقی Snowcock, Species distribution model, Ecological niche, Ensemble modeling, Protected areas 1 15 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1002-5&slc_lang=fa&sid=1 M. Moradi مرضیه مرادی mmarzieh529@gmail.com No Shahrekord University دانشگاه شهرکرد M. R. Ashrafzadeh محمدرضا اشرف زاده mrashrafzadeh@sku.ac.ir Yes Shahrekord University دانشگاه شهرکرد R. Khosravi رسول خسروی r-khosravi@shirazu.ac.ir No Shiraz University دانشگاه شیراز A. A. Naghipour علی اصغر نقی پور aa_naghipour@yahoo.com No Shahrekord University دانشگاه شهرکرد