fa نقش ویژگی‌های بوم‌شناختی غالب بر تغییرات ریخت‌شناسی اندام‌های زایشی کنگر صحرایی (.Gundelia tournefortii L) در زاگرس مرکزی، ایران عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">شناخت عوامل محیطی تأثیرگذار بر زیست‌بوم‌های طبیعی در موفقیت یا عدم موفقیت چرخه حیاتی گونه‌های گیاهی موجود نقش قابل توجهی دارد. این مطالعه با هدف بررسی برخی از ویژگی‌های بوم‌شناختی غالب بر تغییرات ریخت‌شناسی اندام‌های زایشی کنگر صحرایی (.<em>Gundelia tournefortii</em> L) در 11 رویشگاه عمده آن در منطقه زاگرس مرکزی ایران انجام شد. دو ویژگی تأثیرگذار پوشش‌گیاهی (درصد تاج پوشش و میزان تراکم در واحد سطح)، 14 عامل محیطی در سه گروه فیزیوگرافی، خاک و اقلیم همراه با نه خصیصه ریخت‌شناسی مرتبط با اندام‌های زایشی کنگر صحرایی (گل‌آذین و بذر) در رویشگاه‌های عمده آن مطابق با روش‌های ارزیابی مربوطه مطالعه شد. نتایج حاصل با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون، تجزیه مولفه‌های اصلی و تحلیل خوشه‌بندی بررسی شد. عوامل محیطی شامل پتاسیم قابل جذب، مقاومت برشی خاک، هدایت الکتریکی، طول دوره خشکی، متوسط دمای سالانه، متوسط تعداد روزهای یخبندان سالانه و متوسط ارتفاع از سطح دریا مهم‌ترین ویژگی‌های غالب بوم‌شناختی بر تغییرات ریخت‌شناسی اندام‌های زایشی گیاه بودند. شناسایی روابط بین پوشش‌گیاهی و ویژگی‌های بوم‌شناختی مؤثر بر آن نقش بسیار کارآمدی در دستیابی به منابع اطلاعاتی دقیق در مدیریت عرصه‌های طبیعی دارد.</div> <div style="text-align: justify;">Recognition of the influential environmental factors in natural ecosystems plays a significant role in the success of the life cycle of existing plant species. This study was conducted to investigate some of the dominant ecological features affecting the morphological alterationsof the reproductive organs of Gundelia tournefortii L. in 11 major habitats of this species in the central Zagros region, Iran. Two influential features of vegetation (canopy cover percentage and density per unit area), 14 environmental factors in three groups of physiography, soil and climate along with nine morphological features related to reproductive organs of G. tournefortii L. (inflorescence and seed) were assessed in its major habitats, following the relevant assessment methods. Results were analyzed using Pearson&#39;s correlation test, Principal Component Analysis (PCA) and cluster analysis. The environmental factors, including absorbable potassium, soil shear strength, electrical conductivity, length of dry period, average annual temperature, average number of frost days and average altitude were the most important dominant ecological features in the morphological variations of plant reproductive organs. &nbsp;Identifying the relationship between vegetation and the affecting ecological features plays &nbsp;a very efficient role in achieving accurate information sources in the management of natural habitats.</div> تجزیه مولفه‌های اصلی, تحلیل خوشه‌بندی, چرخه حیاتی, رویشگاه, ریخت‌شناسی Principal Componant Analysis (PCA), Cluster analysis, Life cycle, Habitat, Morphology 1 23 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1437-2&slc_lang=fa&sid=1 H. R. Karimzadeh حمید رضا کریم زاده karimzadeh@iut.ac.ir Yes Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان H. R. Farhang حمید رضا فرهنگ hr.farhang@na.iut.ac.ir No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان M. Rahimmalek مهدی رحیم ملک mrahimmalek@iut.ac.ir No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان M. Tarkesh Esfahani مصطفی ترکش اصفهانی m_tarkesh@iut.ac.ir No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان