fa تحلیل لکه‌های داغ سنجه‌های سیمای سرزمین و شاخص رواناب سیمای سرزمین در استان اردبیل عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">لکه‌های داغ به مکان‌هایی مربوط می‌شوند که در آن‌ها فرآیندی غیرعادی رخ داده است. شناسایی این لکه‌ها از لحاظ بوم‌شناختی می‌تواند به کارشناسان و مدیران در تحلیل وضعیت سلامت و پایداری کمک شایانی نماید. لذا، پژوهش حاضر با هدف تحلیل خودهمبستگی فضایی و شناسایی لکه‌های داغ مربوط به 11 سنجه سیمای سرزمین، شاخص رواناب سیمای سرزمین (Runoff Landscape Index, RLI) و عامل‌های مرتبط با آن در 28 حوضه استان اردبیل انجام شد. میانگین مقادیر مثبت شاخص z حاصل از شاخص موران (Moran) بیان‌گر وجود همبستگی مکانی در حوضه‌های مورد مطالعه است. هم‌چنین، نتایج موران محلی نشان داد که سنجه‌های مورد بررسی دارای الگوی فضایی ساختاریافته در منطقه‌ مطالعاتی هستند و به‌صورت تصادفی توزیع نشده‌اند. الگوی کاملاً تک قطبی برای عامل پوشش زمین (&lambda;C)، عامل خاک (&lambda;K) و RLI یافت شد. مقادیر منفی شاخص موران محلی نیز برای عامل توپوگرافی (&lambda;s) الگوی پراکنده را اثبات کرد. توزیع مکانی لکه‌های داغ و سرد با استفاده از شاخص گتیس-ارد جی (Getis-Ord-Gi) نشان داد که &lambda;C در حوضه‌های احمدکندی، اکبرداود، درو، مشیران، فیروزآباد، لای، نیر و هیر فاقد الگوی معنی‌دار و در حوضه‌های ایریل، نمین و ننه‌کران دارای لکه‌های سرد در سطح اطمینان 90 درصد بوده است. سایر حوضه‌ها، لکه‌های داغ در سطح اطمینان 95 درصد را به خود اختصاص دادند. شاخص رواناب سیمای سرزمین در حوضه‌های احمدکندی، اکبرداود، درو، مشیران، فیروزآباد، لای، نیر و هیر فاقد الگوی معنی‌دار بوده و لکه‌های داغ آن در سطح اطمینان 95 درصد در سایر حوضه‌ها شناسایی شد.</div> <div style="text-align: justify;">Hot spots are often associated with places where an abnormal process has occurred. Accordingly, their identification can help experts and managers to scrutinize the state of health and sustainability, from an ecological point of view. The present study was therefore conducted to analyze the spatial autocorrelation and identify hot spots of 11 landscape metrics, the new Runoff Landscape Index (RLI), and its related factors in 28 watersheds of Ardabil province. The average positive values of the z score obtained from Moran&#39;s index indicate the presence of spatial correlation in the studied watersheds. In addition, the results of local Moran&#39;s showed that the landscape metrics have a structured spatial pattern and are not randomly distributed. A completely unipolar pattern was obtained for land cover factor (&lambda;C), soil factor (&lambda;K), and RLI. Furthermore, the negative values of the local Moran&#39;s index for the topographic factor (&lambda;S) proved the scattered pattern. Spatial distribution of hot and cold spots, using the Getis-Ord-Gi index, showed no significant pattern in the &lambda;C of Ahmadkandi, Akbardavod, Deru, Mashiran, Firozabad, Lai, Nir, and Hir watersheds. Cold spots were observed in the Eiril, Namin, and Nanehkaran watersheds at the 90% confidence level and the rest of watersheds had hot spots at a 95% confidence level. The RLIs of Ahmadkandi, Akbardavod, Deru, Mashiran, Firozabad, Lai, Nir, and Hir watersheds lack a significant pattern, and the rest of watersheds showed the hot spots at a 95% confidence level.</div> الگوی مکانی, سنجه هیدرولوژیکی, سیمای سرزمین, شاخص موران, خودهمبستگی Autocorrelation, Hydrological metric, Landscape, Moran's index, Spatial pattern 77 96 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1379-1&slc_lang=fa&sid=1 A. Rasoulzadeh علی رسول‌زاده rasoulzadeh@uma.ac.ir Yes University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی Z. Hazbavi زینب حزباوی z.hazbavi@uma.ac.ir No University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی J. Azizi Mobaser جوانشیر عزیزی مبصر ja_mobaser@uma.ac.ir No University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی R. Mostafazadeh رئوف مصطفی‌زاده raoofmostafazadeh@uma.ac.ir No University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی N. Alaei نازیلا علائی nazila.alaie96@gmail.com No Urmia University دانشگاه ارومیه