Iranian Journal of Applied Ecology

fa ارائه روش نوین اولویت‌بندی راهبردهای مقابله با بیابان‌زایی بر اساس تصمیم‌گیری چند‌معیاره Introducing a New Approach for Prioritizing Combating Desertification Strategies Based on Multi- Attribute Decision Making عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">پرداختن به مسئله بیابان¬¬زایی به¬خاطر ماهیت چندمعیاری آن، توسعه روز افزون، گسترده و بلندمدت بودن و تأثیر هم¬زمان بر منابع سرزمینی و جمعیت¬های انسانی، به¬منظور دستیابی به توسعه پایدار ضروریست. از این¬رو لازم است به¬منظور بهره¬برداری بهینه از امکانات و سرمایه¬های محدود اختصاص¬یافته به این امر، راهبردهای مقابله با بیابان¬زایی با توجه به معیارهای مختلف مورد ارزیابی قرار گیرد تا ضمن دستیابی به نتایج بهتر، از هدررفت سرمایه¬¬های ملی جلوگیری شود. بنابراین به¬منظور رتبه¬بندی راهکارهای مقابله با بیابان¬زایی، در چارچوب مدل¬های تصمیم¬گیری چندشاخصه، از روش دیمتل استفاده شد. ابتدا در چارچوب روش تصمیم¬¬گیری چند شاخصه و با استفاده از مدل دلفی، معیارها و راهبردهای مهم و اولویت¬دار شناسایی شده و سپس اولویت نهایی راهبردها با استفاده از روش دیمتل مورد ارزیابی قرار گرفت. بر مبنای نتایج به¬دست آمده، راهبردهای توسعه و احیاء پوشش گیاهی (23A)، تغییر الگوی آبیاری و اجرای روش¬های کم¬آب¬خواه (33A) و کنترل چرای دام (20A) به¬ترتیب به¬عنوان مهم¬ترین راهبردهای مقابله با بیابان¬زایی در منطقه تشخیص داده شدند. بنابراین پیشنهاد شد در طرح¬های کنترل و کاهش اثرات بیابان¬زایی و احیاء اراضی تخریب¬¬یافته، نتایج و رتبه¬بندی به¬دست-آمده مورد توجه قرار گیرد.</div> <div style="text-align: justify;">Addressing desertification, due to its multi-criteria nature, increasing development, extensive and long-term impacts on natural resources and human populations, is necessary to achieve sustainable development. Therefore, for optimal utilization of facilities and limited funds allocated to this issue, evaluation of current strategies, based on different criteria is essential to avoid wasting national funds, while achieving better results. The current study used Decision Making Trial and Evaluation Laboratory (DEMATEL) to rank desertification strategies in the context of Multi-Attribute Decision-Making (MADM) models. First, important and high-priority criteria and strategies were identified within the framework of MADM, using the Delphi method. Then, the final priority of strategies was determined using the DEMATEL method. Based on the obtained results, vegetation cover development and reclamation (A<sub>23</sub>), change of irrigation patterns and implementation of low water demand methods (A<sub>33</sub>), and livestock grazing control (A<sub>20</sub>) were recognized as the most important combating desertification strategies in the region. Therefore, it is suggested to consider the obtained results and ranking in control plans to reduce the effects of desertification and reclamation of destructed lands.<span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span></div> مقابله با بیابان‌زایی, روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره, مدل دیمتل, مقایسه زوجی Combating Desertification, DEMETAL Method, Multi-Attribute Decision Making (MADM) Methods, Pairwise Comparisons 15 33 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1257-1&slc_lang=fa&sid=1 M. H. Sadeghi Ravesh محمد حسن صادقی روش m.sadeghiravesh@tiau.ac.ir Yes Takestan Branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد واحد تاکستان