مجله علمی پژوهشی بوم شناسی کاربردی

Mendeley  

Zotero  

Akhavan Armaki M, Hashemi M. Ecological Analysis and Habitat Suitability Modeling of the Medicinal Plant Thymus kotschyanus in the Taleghan Watershed Using the Maximum Entropy (Maxent) Model. Iranian Journal of Applied Ecology 2025; 14 (2) :91-102
URL: http://ijae.iut.ac.ir/article-1-1259-fa.html

هدف این پژوهش تحلیل بوم‌شناختی و مدل‌سازی مطلوبیت رویشگاه گونه دارویی Thymus kotschyanus در حوزه آبخیز طالقان با استفاده از مدل آنتروپی بیشینه (Maxent) بود. تعداد 48 نقطه حضور گونه پس از اعمال فرایند پالایش مکانی به‌منظور کاهش سوگیری نمونه‌برداری در مدل استفاده شد. متغیرهای محیطی شامل عوامل توپوگرافی (ارتفاع، شیب و جهت)، ویژگی‌های خاک، اقلیم و زمین‌شناسی تهیه و کلیه لایه‌ها به قدرت تفکیک مکانی 30×30 متر هم‌مقیاس‌سازی شدند. داده‌های اقلیمی بر اساس میانگین بلندمدت 30 ساله استخراج و دقت درون‌یابی با شاخص‌های ریشه میانگین مربعات خطا و ضریب تعیین ارزیابی شد. مدل با ترکیب ویژگی‌های خطی، درجه دوم و لولا، ضریب منظم‌سازی برابر 1، تعداد 10 تکرار و روش اعتبارسنجی متقابل اجرا گردید. عملکرد مدل خوب ارزیابی شد (سطح زیر منحنی = 0/844) و ضریب کاپا برابر 0/87 به‌دست آمد. آستانه بهینه 43/.0 تعیین شد (حساسیت = 0/81، ویژگی = 0/78). بر اساس شاخص‌های درصد مشارکت و اهمیت جایگشتی، جهت، ارتفاع، رس و ماده آلی بیشترین تأثیر را در پراکنش گونه داشتند. نتایج بیانگر اهمیت عوامل توپوگرافی و ادافیکی در تعیین مطلوبیت رویشگاه گونه در مقیاس حوزه آبخیز است.