fa ارزش گذاری اقتصادی خدمت اکوسیستمی زیبایی شناختی مبتنی بر مدل Scenic Quality- InVEST عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">خدمت اکوسیستمی زیبایی‌شناختی با تمرکز بر کیفیت بصری در مناظر اطراف شهر، برای درک نقش خدمات فرهنگی در برنامه‌ریزی شهری کلیدی است. بدین منظور، مطالعه حاضر با هدف ارزیابی و ارزش‌گذاری اقتصادی خدمت اکوسیستمی زیبایی‌شناختی در استان چهارمحال و بختیاری انجام شده است. در این راستا برای سنجش کیفیت مناظر و تعیین الگوی مکانی این خدمت، از مدل Scenic Quality در نرم‌افزار InVEST استفاده شد. داده‌های اصلی شامل مدل رقومی ارتفاع، عوارض انسان‌ساخت مؤثر بر کاهش کیفیت بصری، شعاع دید و وزن ادراکی هر عارضه بود. نتایج نشان داد که نواحی کوهستانی غرب و جنوب‌غرب استان، به‌دلیل غلبه پوشش‌های طبیعی، مراتع و لکه‌های جنگلی، از کیفیت بصری بالاتری برخوردارند. در مقابل، بخش‌های مرکزی، شرقی و شمال‌شرقی که دارای تراکم بیشتر سکونتگاه‌ها، زیرساخت‌ها و اراضی کشاورزی هستند، کیفیت بصری پایین‌تری نشان دادند. الگوی مکانی حاصل می‌تواند در مدیریت منظر، برنامه‌ریزی کاربری زمین و حفاظت از نواحی دارای ارزش زیبایی‌شناختی نقش مؤثر داشته باشد. همچنین، براساس نتیجه حاصل از مدل‌سازی خدمت زیبایی&not;شناختی و روش انتقال ارزش، ارزش اقتصادی کل خدمت زیبایی&not;شناختی در استان، 284326487 میلیون ریال برآورد شده است. ارزش‌گذاری اقتصادی این خدمت اکوسیستمی امکان مقایسه منافع و هزینه‌های توسعه و حمایت از تصمیم‌گیری‌های مبتنی بر خدمات اکوسیستم را فراهم می‌کند.</div> <div style="text-align: justify;">This study examines the aesthetic ecosystem service, which pertains to the visual quality of urban landscapes and its significance in cultural urban planning. Focusing on Chaharmahal-Va-Bakhtiari Province, Iran, the research employs the Scenic Quality module of the InVEST toolkit to model landscape visual quality. Input data include a digital elevation model, anthropogenic features that diminish visual appeal, and parameters such as viewshed radius and perceptual weighting of features. Results reveal that mountainous regions in the west and southwest, characterized by natural land covers, rangelands, and forests, exhibit high visual quality with minimal disturbance. Conversely, central, eastern, and southeastern areas&mdash;dominated by settlements, infrastructure, and agriculture&mdash;show a higher concentration of negative visual features and reduced aesthetic quality. The spatial analysis underscores the importance of aesthetic considerations in land-use planning, landscape management, and conservation of visually valuable areas. Economically, the aesthetic ecosystem service in the province is valued at approximately 284.3 billion Rials, based on the value transfer method. This valuation offers critical insights for policymakers and planners, enabling them to weigh benefits and costs of development options and to prioritize the protection of visually sensitive ecosystems within an integrated ecosystem services framework.</div> خدمات فرهنگی اکوسیستم, ارزش زیبایی شناختی, ارزش گذاری اقتصادی, Scenic Quality- InVEST, استان چهارمحال و بختیاری Cultural Ecosystem Services, Aesthetic Value, Economic Valuation, Scenic Quality- InVEST, Chaharmahal-Va-Bakhtiari Province 43 57 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1543-1&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Mohammadyari فاطمه محمدیاری mohammadyari.f@sku.ac.ir Yes Department of Environmental Engineering, Faculty of Natural Resources and Earth Sciences, Shahrekord University, Shahrekord, Iran. گروه مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران. Ardavan Zarandian اردوان زرندیان azarandian@gmail.com No Research Group of Environmental Assessment and Risk, Research Center for Environment and Sustainable Development (RCESD), Department of Environment, Tehran, I.R. Iran. گروه پژوهشی ارزیابی و مخاطرات محیط زیستی، پژوهشکده محیطزیست و توسعه پایدار، سازمان حفاظت محیطزیست، تهران، ایران. Roya Mousazadeh رویا موسی زاده moosazade@rcesd.ac.ir No Research Group of Environmental Economics, Research Center for Environment and Sustainable Development (RCESD), Department of Environment, Tehran, I.R. Iran. گروه پژوهشی اقتصاد محیطزیست، پژوهشکده محیطزیست و توسعه پایدار، سازمان حفاظت محیطزیست، تهران، ایران. Khodayar Abdollahi خدایار عبدالهی kabdolla@sku.ac.ir No , Department of Nature Engineering, Faculty of Natural Resources and Earth Sciences, Shahrekord University, Shahrekord, Iran. گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منبع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران Majid Ramezani Mehrian مجید رمضانی mehrian@samt.ac.ir No Department of Environmental Studies, The Institute for Research and Development in the Humanities (SAMT), Tehran, I.R. Iran. گروه مطالعات محیطی، پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی (سمت)، تهران، ایران.