fa ارزیابی توزیع آماری و روش‌های تبدیل داده درصد پوشش گیاهی در مراتع منطقه حفاظت‌شده درمیان – سربیشه عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:">در این پژوهش، توزیع آماری درصد پوشش گیاهی و روش‌های تبدیل داده در ۱۰ تیپ مرتعی منطقه حفاظت‌شده درمیان‑سربیشه بررسی شد. پوشش گیاهی در ۶۰۰ پلات ۴ مترمربعی اندازه‌گیری گردید. نرمال بودن داده‌ها با ضریب چولگی، نمودارهای گرافیکی و آزمون‌های شاپیرو‑ویلک، آندرسون‑دارلینگ و لیلی‌فرز ارزیابی شد. نتایج نشان داد که به‌جز یک تیپ، داده‌های ۹ تیپ دیگر نرمال نبوده و دارای چولگی راست متوسط تا زیاد بودند. برازش چهار توزیع نرمال، لوگ‌نرمال، گاما و ویبول با معیار اطلاعات آکائیک (AIC) نشان داد که توزیع نرمال برای ۹۰ درصد تیپ‌ها نامناسب است؛ به‌طوری‌که لوگ‌نرمال در ۸۰ درصد و ویبول در ۲۰ درصد تیپ‌ها بهترین برازش را داشتند. از شش روش تبدیل داده (ریشه دوم، ریشه سوم، لگاریتم طبیعی و پایه ۱۰، معکوس و باکس-کاکس)، تنها تبدیل‌های لگاریتمی و باکس-کاکس در ۵۰ درصد تیپ‌ها موفق به نرمال‌سازی شدند و تبدیل معکوس کاملاً ناموفق بود. با توجه به نرمال نبودن ذاتی بیشتر داده‌های پوشش گیاهی در مراتع نیمه‌خشک و کارایی محدود تبدیل‌ها، استفاده از روش‌های مقاوم مانند تحلیل مؤلفه‌های اصلی مقاوم (Robust PCA) که وابستگی کمتری به پیش‌فرض نرمال بودن دارند، برای تحلیل‌های جامعه‌شناسی گیاهی پیشنهاد می‌شود. یافته‌های این پژوهش می‌تواند در انتخاب روش آماری مناسب برای مطالعات بوم‌شناختی و مدیریت مراتع راهگشا باشد.</span></span></span></span></span></div> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"B Lotus""></span></span></span></span></span></span></span> <div style="text-align: justify;">This study examined the statistical distribution of vegetation cover percentages across ten rangeland types within the Darmian-Sarbisheh Protected Area and evaluated the efficacy of various data transformation techniques. Vegetation cover was quantified in 600 plots of 4 m&sup2; each. Normality assessments employed skewness coefficients, graphical analyses, and formal tests-including Shapiro-Wilk, Anderson-Darling, and Lilliefors tests. Results revealed that nine of the ten vegetation types exhibited significant right-skewness and non-normal distributions, with only one type conforming to normality. Distribution fitting using the Akaike Information Criterion indicated that the normal distribution was inadequate for approximately 90% of the data, whereas log-normal and Weibull distributions provided better fits-accounting for 80% and 20% of the types, respectively. Among six transformation methods (square root, cube root, natural and base-10 logarithms, inverse, and Box-Cox), only logarithmic and Box-Cox transformations effectively normalized 50% of the datasets; the inverse transformation was entirely ineffective. Given the pervasive non-normality in semi-arid rangeland vegetation cover data and the limited success of transformations, the application of robust statistical techniques-such as Robust Principal Component Analysis-is recommended for ecological and rangeland management studies, ensuring more reliable analytical outcomes.</div> آمار چندمتغیره, پوشش گیاهی, توزیع لوگ نرمال, نکویی برازش. Multivariate Statistics, Vegetation, Log-Normal Distribution, Goodness of Fit. 71 89 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-872-3&slc_lang=fa&sid=1 Moslem Rostampour مسلم رستم پور rostampour@birjand.ac.ir Yes Associate Professor, Department of Rangeland and Watershed Management, Faculty of Natural Resources and Environment, University of Birjand, Birjand, Iran. دانشیار گروه مرتع و آبخیزداری و عضوگروه پژوهشی آینده پژوهی در علوم محیطی، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.