fa تحلیل بوم‌شناختی و مدل‌سازی مطلوبیت رویشگاه گونه دارویی آویشن کوهی (Thymus kotschyanus) در حوزه آبخیز طالقان با استفاده از مدل آنتروپی بیشینه (Maxent) عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">هدف این پژوهش تحلیل بوم‌شناختی و مدل‌سازی مطلوبیت رویشگاه گونه دارویی Thymus kotschyanus در حوزه آبخیز طالقان با استفاده از مدل آنتروپی بیشینه (Maxent) بود. تعداد 48 نقطه حضور گونه پس از اعمال فرایند پالایش مکانی به‌منظور کاهش سوگیری نمونه‌برداری در مدل استفاده شد. متغیرهای محیطی شامل عوامل توپوگرافی (ارتفاع، شیب و جهت)، ویژگی‌های خاک، اقلیم و زمین‌شناسی تهیه و کلیه لایه‌ها به قدرت تفکیک مکانی 30&times;30 متر هم‌مقیاس‌سازی شدند. داده‌های اقلیمی بر اساس میانگین بلندمدت 30 ساله استخراج و دقت درون‌یابی با شاخص‌های ریشه میانگین مربعات خطا و ضریب تعیین ارزیابی شد. مدل با ترکیب ویژگی‌های خطی، درجه دوم و لولا، ضریب منظم‌سازی برابر 1، تعداد 10 تکرار و روش اعتبارسنجی متقابل اجرا گردید. عملکرد مدل خوب ارزیابی شد (سطح زیر منحنی = 0/844) و ضریب کاپا برابر 0/87 به‌دست آمد. آستانه بهینه 43/.0 تعیین شد (حساسیت = 0/81، ویژگی = 0/78). بر اساس شاخص‌های درصد مشارکت و اهمیت جایگشتی، جهت، ارتفاع، رس و ماده آلی بیشترین تأثیر را در پراکنش گونه داشتند. نتایج بیانگر اهمیت عوامل توپوگرافی و ادافیکی در تعیین مطلوبیت رویشگاه گونه در مقیاس حوزه آبخیز است.</div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif">The aim of this study was to conduct an ecological analysis and habitat suitability modeling of the medicinal plant Thymus kotschyanus in the Taleghan watershed using the Maxent model. A total of 48 occurrence points were spatially thinned to reduce sampling bias. Environmental variables, including topography (elevation, slope, aspect), soil properties, climate, and geology, were prepared and resampled to a common resolution of 30 &times; 30 m. Climatic data were based on 30-year averages, with interpolation accuracy evaluated using RMSE and R&sup2;. The model was run using LQH feature classes, a regularization multiplier of 1, with 10 replicates and cross-validation. It performed well (AUC = 0.844, Kappa = 0.87). The optimal threshold was 0.43, with sensitivity of 0.81 and specificity of 0.78. Aspect, elevation, clay content, and soil organic matter were the most influential variables. Results highlight the significant roles of topographic and soil factors in shaping the habitat suitability for T. kotschyanus.</span></span></span></div> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:"B Lotus""></span></span></span></span></span></span> Maxent, مدل‌سازی توزیع گونه, آویشن کوهی, آنتروپی بیشینه, مطلوبیت رویشگاه. Maxent, Species distribution modeling, Thymus kotschyanus, Maximum entropy, Habitat suitabi. 91 102 http://ijae.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1550-1&slc_lang=fa&sid=1 Mojtaba Akhavan Armaki مجتبی اخوان ارمکی mtakhavan@ut.ac.ir Yes of Range Management, University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Tehran, Iran. علوم مرتع، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، ایران. Melika Hashemi ملیکا هاشمی mehashemi@ut.ac.ir No of Range Management, University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Tehran, Iran. علوم مرتع، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، ایران.